Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрылып қалған динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Гигантспинозавр – Кейінгі Юра кезеңінен табылған шөппен қоректенетін орнитосхиан динозаврлар туысы. Бұл Қытайда табылған стегозавр.
Gigantspinosaurus is a genus of herbivorous ornithischian dinosaur from the Late Jurassic. It was a stegosaur found in China.
Ашылу
Алғашқы қазба 1985 жылы Оуян Хуэй Цзиньцюань маңындағы Пенгтангта тапты және 1986 жылы Гао Жуйци және оның әріптестері оны Туоцзянзаврдың үлгісі деп жаңылыстырып бағалады. Типтік түрі, Gigantspinosaurus sichuanensis, Оуян 1992 жылы лекцияның тұжырымында сипаттап, атады. Туыс атауы латын тілінен алынған – gigas немесе giganteus, "үлкен", және spina, "тікен", алып иық тікендеріне сілтеме жасайды. Көрсеткіш атауы Сычуаньға қатысты. 2006 жылы рефератта жеткілікті сипаттама бар екендігі анықталғанға дейін, бұл атау Батыста nomen nudum деп есептелді. Оны жарамды түрде белгіленген таксон деп есептей отырып, оны қайта құру туралы қысқа мақала жариялады. Форд Gigantspinosaurus-тың бұрынғы реконструкцияларында иық тікендері кері бұрылып бейнеленгенін, ал оның жаңа реконструкциясында тікен біршама жоғары қарай созылып, жануардың арқасынан биікке жететінін көрсетті. Сюзанна Мейдмент пен Вэй Гуанбяо 2006 жылы кеш юралық қытайлық стегозаврларды қарау барысында G. sichuanensis жарамды таксон екеніне қорытынды жасады, бірақ сол кезде Зигонг динозаврлар мұражайының қызметкерлері зерттеп жатқандықтан оны қайта сипаттамады. Шындығында, 2005 жылы Пэн Гуанжао және оның әріптестері жасаған қытайлық қайта сипаттама Мейдменттің жариялануынан бұрын жарық көрді. ZDM 0019 холотипі Зигонгтың (Сичуань провинциясы) Жоғарғы Шаксимао формациясының қабаттарында табылды, ол Оксфорд кезеңіне жатады. Бұл шала скелет, бас сүйегі жоқ (бірақ төменгі жақ сүйектері сақталған), артқы аяқтары мен құйрығының соңы жоқ, мүмкін, жасөспірім дарақ. Скелет элементтерінен басқа, пластиналар, тікендер және қалқандар да табылған. Сол жақ иығында терінің іздері сақталған. Бұл үлгі Зигонг динозаврлар мұражайының коллекциясына кіреді және 1996 жылдан бері қалпына келтірілген скелет ретінде көрсетіліп келеді. 2005 жылы Пэн және т.б. екінші үлгіні, ZDM 0156-ны хабарлады, ол Фукуан маңындағы Чэньцзядан табылған таз.
The first fossil was found in 1985 by Ouyang Hui at Pengtang near Jinquan and was reported upon in 1986 by Gao Ruiqi and colleagues, mistaking it for a specimen of Tuojiangosaurus. The type species, Gigantspinosaurus sichuanensis, was described and named by Ouyang in 1992 in an abstract of a lecture. The generic name is derived from Latin gigas or giganteus, "enormous", and spina, "spine", in reference to the gigantic shoulder spines. The specific name refers to Sichuan. The name was generally considered a nomen nudum in the West, until in 2006 it was disclosed that the abstract contained a sufficient description. considering it a validly established taxon, published a short article on reconstructing it. Ford suggested that earlier reconstructions of Gigantspinosaurus attached the shoulder spines upside down, and his new reconstruction shows the spine extending somewhat upwards, ending higher than the top of the animal's back. Susannah Maidment and Wei Guangbiao in 2006 concluded that G. sichuanensis was a valid taxon in their review of Late Jurassic Chinese stegosaurs, but did not redescribe it because at that time it was under study by Zigong Dinosaur Museum staff. In fact, a Chinese redescription by Peng Guangzhao and colleagues in 2005 would predate Maidment's publication. The holotype, ZDM 0019, was found in layers of the Upper Shaximiao Formation of Zigong (Sichuan province), which date to the Oxfordian. It consists of a partial skeleton of a probably subadult individual missing the skull (though the lower jaws are present), hind feet, and the tail end. Apart from skeletal elements also plates, spines and scutes have been found. At the left shoulder an impression of the skin had been preserved. The specimen is part of the collection of the Zigong Dinosaur Museum and has as a mounted restored skeleton been on display since 1996. In 2005 Peng e. a. reported a second specimen, ZDM 0156, a pelvis found at Chenjia near Fuquan.
Сипаттама
Гигантспинозаврды Пенг және оның әріптестері "орташа өлшемді стегозавр" деп сипаттады. 2010 жылы Грегори С. Пол оның ұзындығы және салмағы шамамен болғанын болжады. Гигантспинозаврдың ерекше сыртқы түрі бар, оның арқалық пластиналары салыстырмалы түрде кішкентай, ал иық тіректері, спина параскапулярлары, иық қабырғаларының ұзындығы екі есеге дейін үлкен жазық негіздер арқылы тіреледі. Мойынның пластиналары кішкентай және үшбұрышты. Басы салыстырмалы түрде үлкен болған болуы керек, әр төменгі жаққа отыз тіс тиген. Жасаулары өте кең, ал төрт сакральды омыртқаның төменгі жүйке омыртқалары мен бірінші құйрық омыртқасы бірыңғай пластинаға біріктірілген. Оның алдыңғы аяқтары да күшті болған. Тері іздерін 2008 жылы Xing Lida және оның әріптестері сипаттады. Олар бетін жабады және диаметрі бар, орталық бесбұрышты немесе алтыбұрышты қабықшамен қоршалған, 13-14 қырлы кішкентай шаршы, бесбұрышты немесе алтыбұрышты қабықшалардан тұратын розеткаларды көрсетеді.
Gigantspinosaurus was described by Peng and colleagues as a "medium sized stegosaur". It was estimated by Gregory S. Paul in 2010 to have been about long and in weight. Gigantspinosaurus has a distinctive appearance with relatively small dorsal plates and greatly enlarged shoulder spines, spinae parascapulares, twice the length of the shoulder blades on which they rested via large flat bases. The plates on the neck are small and triangular. The head must have been relatively large with thirty teeth in each lower jaw. The hips are very broad and the low neural spines of the four sacral vertebrae and the first tail vertebra have been fused into a single plate. It also had robust forelimbs. The skin impressions were described by Xing Lida and colleagues in 2008. They cover a surface of and show rosettes with a central pentagonal or hexagonal scale surrounded by thirteen to fourteen ridged smaller square, pentagonal or hexagonal scales with a diameter of .
Жіктеу
Мейдменттің зерттеуі Гигантспинозаврдың стегозаврлардың ең алғашқы белгілі өкілі екенін көрсетті. 2018 жылы Хао және авторлар жасаған қайта сипаттама анатомиялық ерекшеліктерді нақтылады және оның аралық базальды стегозавр екенін анықтады, ол хуаянгозавридтерге тән базальды белгілермен қатар, басқа стегозаврларға тән кейбір дамыған белгілерді де бөліседі. Бірақ бұл талдау оның ең базальды стегозавр емес екенін көрсетті, себебі Чункингозавр мен Хуаянгозавр хуаянгозавридтері одан да алғашқы деп есептелді.
A study by Maidment indicated that Gigantspinosaurus is the most basal known member of the Stegosauria. A 2018 redescription by Hao et al clarified aspects of the anatomy and found that it was an intermediate basal stegosaur, sharing basal traits with huayangosaurids as well as somewhat more advanced traits with other stegosaurs. Nevertheless, this analysis found that it was not the most basal stegosaur, as the huayangosaurids Chungkingosaurus and Huayangosaurus were considered more basal.