Кіріспе
Наджма Акбар Али Хептулла (13 сәуірде 1940 жылы туған) – үнді саясаткері. Ол 2017 жылдан 2023 жылға дейін Джамия Миллиа Исламия университетінің канцлері болды, 2023 жылдың 14 наурызында Муфаддал Сайфуддин жаңа канцлер болып сайланғанға дейін. Ол 1980 жылдан 2016 жылға дейін Үндістан парламентінің жоғарғы палатасы – Раджа Сабханың алты рет депутаты болды және Конгресс партиясы мүшесі кезінде 16 жыл Раджа Сабха төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Кейін 2012 жылы Бхаратия Джаната партиясының (БЖП) вице-президенті болып тағайындалды және 2014-2016 жылдары Нарендра Модидің бірінші үкіметінде БЖП мүшесі ретінде министр болды. 2016 жылдан 2021 жылға дейін Манипур штатының 16-шы губернаторы болып қызмет етті. Ол актер Амир Ханның екінші туысы және Маулана Абул Калам Азадтың шөбересі. 2007 жылдың тамызында өткен 13-ші вице-президенттік сайлауға қатысты, бірақ Хамид Ансаридан 233 дауыспен жеңілді. Ол 2014 жылдың 26 мамырында Нарендра Моди басқаратын үкіметте министрлікке ант берді және 2016 жылдың шілдесінде Мұхтар Аббас Накви оны алмастырды.
Najma Akbar Ali Heptulla (born 13 April 1940) is an Indian politician. She was the Chancellor of Jamia Millia Islamia from 2017 to 2023, until Mufaddal Saifuddin was elected as new Chancellor on 14 March 2023. She was a six time member of the Rajya Sabha, the upper house of the Indian parliament, between 1980 and 2016, and Deputy Chairman of the Rajya Sabha for sixteen years when she was a member of Congress. Later she was nominated vice president of Bharatiya Janata Party (BJP) in 2012, and was a minister from 2014 2016 as a member of BJP in Narendra Modi's first government. From 2016 to 2021, she served as the 16th Governor of Manipur. She is a second cousin to actor Aamir Khan and grand niece of Maulana Abul Kalam Azad. She contested the 13th vice presidential election held in August 2007 but lost to Hamid Ansari by 233 votes. She took oath as a cabinet minister in the Narendra Modi headed government on 26 May 2014 and was replaced by Mukhtar Abbas Naqvi in July 2016.
Ерте өмірі және өмірбаяны
Нажма 1940 жылдың 13 сәуірінде Бопал қаласында, қазіргі Мадхья-Прадеш штатында, Саид Юсуф бин Али Әл-Хашми мен Саида Фатима бинт Махмуд отбасында дүниеге келді. 1966 жылы Акбар Али Ахтар Хептуллаға тұрмысқа шықты, және үш қызы бар. Оның күйеуі, Акбар Али Ахтар Хептулла, еңбек ресурстарын басқару жөніндегі кеңесші, 1960 жылдары «Патриот» газетін құруға зор үлес қосты. Ол 2007 жылдың 4 қыркүйегінде Нью-Делиде 75 жасында қайтыс болды.
Мансап
Ол Үндістан Ұлттық Конгресс партиясында қадам-қадаммен жоғарылап, партияның бірнеше бөлімдерін басқарды. 1986 жылы Конгресс Бас хатшысы болып тағайындалды, сонымен қатар Бүкіл Үндістан Конгресс Комитеті мен NSUI жастар ұйымының қызметіне де жауапкершілік жүктеліп, басшылық етті. 1980 жылдан бастап төрт мерзімге Махараштрадан Раджья Сабханың депутаты болды, 1980, 1986, 1992, 1998 жылдары Конгресс партиясынан кандидат ретінде сайланды. Наджма 1985 жылдың қаңтарынан 1986 жылдың қаңтарына дейін және 1988 жылдың шілдесінен 2004 жылдың шілдесіне дейін Раджья Сабха төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 2004 жылы Бхаратия Джаната партиясына қосылды. Бұқаралық ақпарат құралдарында оның Конгресс президенті Сония Гандимен арақатынасының нашарлауына байланысты партиядан кеткені хабарланды. Кейін ол Сония Ганди өзін жеке қорлағанын мәлімдеді. Партия басшылығымен туындаған мәселелерге байланысты партиядан кетуге мәжбүр болғанын айтты. 2012 жылы БЖД партиясы оны Мадхья-Прадештен Раджья Сабхаға кандидат ретінде ұсынды және 2012 жылдың 24 сәуірінде сайлаудан кейін қызметке кірісті. Нитин Гадкари президент болған кезде 2010 жылы БЖДП-ның 13 вице-президентінің бірі болды, ал кейін Раджнат Сингх басшылыққа келгеннен кейін партияның Ұлттық Атқару комитетінің мүшесі болды. 2016 жылдың 12 шілдесіне дейін осы лауазымды атқарды. Оның пікірінше, аз ұлт өкілдеріне үнді қоғамында тең мүмкіндіктер қажет, бірақ квоталар бәсекелестік рухын жоятындықтан, шешім емес. 2016 жылы Манипур штатының губернаторы болып тағайындалғаннан кейін министрлік лауазымынан және Раджья Сабха депутатынан қанағаттану үшін өтініш берді. Хептулла Үндістанның Мәдени қатынастар жөніндегі Кеңесінің (ICCR) төрағасы болып тағайындалды. Сондай-ақ, 1993 жылы Парламентаралық Одақтың әйел парламентарийлер тобының төрағасы болды және сол жылы Адам дамуы жөніндегі парламентарийлер форумын құрды. 1999 жылы Берлинде өткен Кеңестің 165-ші сессиясында Женевада орналасқан халықаралық ұйым – Парламентаралық Одақтың (ПАҰ) президенті болып сайланды. Бұл лауазымды 1999 жылдың 16 қазанынан 2002 жылдың 27 қыркүйегіне дейін атқарды. Кейіннен 2002 жылы Кеңестің 171-ші сессиясында IPU Кеңесінің құрметті президенті болып сайланды. Хептулланы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы адам дамуының елшісі етіп тағайындады. 1997 жылы Хептулла БҰҰ Әйелдердің мәртебесі жөніндегі комиссиясына делегация жетекшілік етті. Хептулла "ЖҚС: алдын алу жолдары" атты ЖҚС туралы кітап жазды. Сондай-ақ, ол адамның әлеуметтік қамтамасыздығы, тұрақты даму, қоршаған орта, әйелдер үшін реформалар және Үндістан мен Батыс Азия арасындағы қарым-қатынас туралы жазды. Хептуллаға 1958 жылғы суретті Маулана Абул Калам Азадпен бірге Индияның Мәдени қатынастар Кеңесінің (ICCR) басылымында көрсету үшін өзгерткен деген айып тағылды. Бұл сурет белгілі ғалым, еліміздің алғашқы білім министрі болған Маулана Азадтың өміріне арналған "Жетігеннің сапары" атты ICCR басылымында жарияланды. Ол сондай-ақ ICCR-дің бірінші төрағасы болды және бұл басылым кеңеске Хептулла басшылық еткен кезде жарық көрді. Суретте жас Хептулла Мауланамен бірге бейнеленген. Суреттің тақырыбында "Наджма Хептулла Маулана Азадбен бірге диплом алғаннан кейін" деп жазылған. Бұл фактіні жасырды, өйткені ресми сараптамалар Хептулланың 1958 жылдың мамырында бітіргенін, ал Маулананың 1958 жылдың 22 ақпанында қайтыс болғанын көрсетті. Бұл басылым кейін ICCR тарапынан кері қайтарылып алынды, ал оның жаңартылған нұсқасы жарық көрді, бірақ даулы суретсіз. Дели Жоғарғы Соты ICCR қызметкерлер қауымдастығының төрағасы ұсынған қоғамдық мүдделерге қатысты іс бойынша тергеу жүргізуді CBI-ге тапсырды.