Лю Дай (161-256) – Шығыс У мемлекетінің генерал және әкімшісі. Сунь Куанның қолбасшысы, Жяо провинциясын басқарды, көтерілістерді басып, Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен салық алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс У генерал және лауазымды (161–256)
Eastern Wu general and official (161 256)
Лю Дай (161 – 21 қазан 256), әдептілік аты Динггонг, Қытайдың Үш патшалық кезеңінде Шығыс У мемлекетінің әскери генералы және сановникі болған. Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдарында туған Лю Дай, мансабын қазіргі Тайчжоу, Цзянсу облысындағы өз үй округінде кіші лауазымды шенеунік ретінде бастады. Кейін оңтүстікке, Цзяндун (немесе У) аймағына көшіп, онда Сунь Куанның басшылығымен ассистент судья, содан кейін округ басшысы болды. Сунь Куанның иеліктеріндегі бірнеше көтерілістерді басудағы табыстарынан кейін ол көзге түсті. Үш патшалық дәуірінің басында, кейін Шығыс У-дың негізін қалаушы император болған Сунь Куан, Лю Дайды оңтүстіктегі тыныш емес Жяо провинциясының губернаторы етіп тағайындады. Жяо провинциясындағы он жылдық қызметі барысында Лю Дай бірқатар көтерілістерді басып, аймақта бейбітшілікті сақтап, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы бірнеше шетелдік мемлекеттермен байланыс орнатып, оларды Шығыс У-ға салық төлеуге мәжбүр етті. 231 жылы ол Учанға шақырылып, әріптесі Лу Сунмен бірге Цзин провинциясының (қазіргі Хубэй және Хунань облыстары) азаматтық және әскери істерін қадағалауға тағайындалды. 230-шы жылдары ол У иеліктеріндегі бірнеше көтерілістерді басты. 240 жылы, 80 жасқа жуық болғанда да, ол жақсы денсаулықта болды және өз міндеттерін орындауға қабілетті еді. 246 жылы Бас генерал, ал 252 жылы Сунь Куанның мұрагері Сунь Лянның тұсында Бас маршал дәрежесіне көтерілді. 95 жасында қайтыс болды және Үш патшалық дәуіріндегі ең ұзақ өмір сүрген белгілі тұлғалардың бірі болды.
Lü Dai (161 – 21 October 256), courtesy name Dinggong, was a military general of the state of Eastern Wu during the Three Kingdoms period of China. Born in the late Eastern Han dynasty, Lü Dai started his career as a minor official in his home commandery in present day Taizhou, Jiangsu before migrating south to the Jiangdong (or Wu) region, where he became an assistant magistrate and later a county chief under the warlord Sun Quan. He rose to prominence after his successes in suppressing some rebellions in Sun Quan's territories. Around the beginning of the Three Kingdoms period, Sun Quan, who later became the founding emperor of Eastern Wu, appointed Lü Dai as the governor of the restive Jiao Province in the south. During his ten year long tenure in Jiao Province, Lü Dai quelled a number of revolts, maintained peace in the area, and contacted some foreign kingdoms in Mainland Southeast Asia and made them pay tribute to Eastern Wu. In 231, he was recalled to Wuchang to oversee civil and military affairs in Jing Province (present day Hubei and Hunan) alongside his colleague Lu Xun. Throughout the 230s, he suppressed a few rebellions in Wu territories. By 240, as he neared the age of 80, he was still in good physical health and competent enough to perform his duties. He rose to the position of Senior General in Chief in 246 and later Grand Marshal in 252 during the reign of Sun Quan's successor Sun Liang. He died aged 95 and was one of the longest living notable persons of the Three Kingdoms period.
Ерте мансап
Лю Дай Хайлинг округінен (海陵縣), Гуанлинг командирлігінде (廣陵郡) туған, қазіргі Тайчжоу, Цзянсу жерінде орналасқан. Ол мансабын Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдары округ және командирлік кеңселердегі төменгі дәрежелі бюрократ ретінде бастады. 180-190 жылдары Қытайда тәртіпсіздік болғанда, ол баспана іздеп оңтүстікке, Цзяндун (немесе Ву) аймағына қашты. 200 жылы Сунь Куан Цзяндун аймағын билейтін әскербасы болғаннан кейін, Лю Дай оның қызметіне түсіп, Ву командирлігінде көмекші лауазымға тағайындалды. Ву командирлігін тексеру барысында Сунь Куан барлық округ басшыларын және көмекші лауазымдағы адамдарды шақырып, әр округтің қоймаларын және заңдық басқаруын қарап шықты. Лю Дай Сунь Куанға сұрақтарына жақсы жауап беріп, өзінің бақылауындағы барлық істердің жайлы екенін көрсетті. Содан кейін Сунь Куан оны жеке әкімшілік кеңсесінде кызметкер етіп қайта тағайындады, ал кейін Юяо округінің бастығы етіп тағайындады. Өкіметтік қызметінде Лю Дай Сунь Куанның әскеріне 1000-нан астам жас жігіттің қатарына қосылды.
Lü Dai was from Hailing County (海陵縣), Guangling Commandery (廣陵郡), which is in present day Taizhou, Jiangsu. He started his career in the late Eastern Han dynasty as a low level bureaucrat in the county and commandery offices. When chaos broke out throughout China in the 180s and 190s, he fled south to the Jiangdong (or Wu) region for shelter. In the year 200, after Sun Quan became the warlord ruling over the Jiangdong territories, Lü Dai sought a career under him and was appointed as an assistant official in Wu Commandery. During an inspection tour of Wu Commandery, Sun Quan summoned all the county chiefs and assistant officials for a review of every county's stores and legal administration. Lü Dai impressed Sun Quan when he responded well to his questions and showed that everything under his watch was in perfect order. Sun Quan then reassigned him to be a clerk in his personal administrative office, and later appointed him as the Chief of Yuyao County. During his tenure, Lü Dai recruited over 1,000 able bodied men to serve in Sun Quan's army.
Куайжидегі көтерілісті тыныштандыру
Лю Хэ (呂合) мен Цинь Ланг (秦狼) Куаицзи әкімшілігінің шығысындағы бес округте көтеріліс ұйымдастырғанда (қазіргі Шаосин, Чжэцзян маңында), Сунь Куан Лю Дайды полковник қылып тағайындады және оған Цзян Цинге көтерілісшілермен күресуде көмектесуді бұйырды. Лю Дай мен Цзян Цин міндеттерін сәтті орындап, бес округте тәртіп орнатып, екі көтерілісші басшысын қолға түсірді. Осы жетістіктері үшін Лю Дай даңқты сенім үйінің генералы (昭信中郎將) атағымен марапатталды.
When Lü He (呂合) and Qin Lang (秦狼) led an uprising in the five counties in the east of Kuaiji Commandery (around present day Shaoxing, Zhejiang), Sun Quan commissioned Lü Dai as a Colonel and ordered him to assist Jiang Qin in dealing with the rebels. Lü Dai and Jiang Qin succeeded in their mission and managed to pacify the five counties and capture the two rebel leaders. Lü Dai was then promoted to General of the Household of Illustrious Trust (昭信中郎將) as a reward for his achievement.
Ханжонға жіберілген тапсырма тоқтатылды
211 жылы Лю Дай, өзінің орынбасары ретінде Инь И (尹異) 2000 әскерді батысқа жетектеп, Ханжун әкімшілігінде орналасқан сардар Жан Луды Хансинг әкімшілігінде (漢興郡; қазіргі Баоджи, Шэньси) тұзаққа түсіруге тырысты. Бірақ Жан Лу күдікпен қарап, жауап бермеді. Сосын Сунь Куан Лю Дай мен оның әскеріне Цзяндунға қайтуға бұйрық берді. Қайтып келе жатып Лю Дай Байдзиченг (қазіргі Фэнцзие ауданы, Чунцин) арқылы өтіп, Сунь Куанның одақтасы Лю Беймен кездесті. Лю Бей И провинциясын (қазіргі Сычуань және Чунцин) билеуші Лю Чжаннан тартып алу үшін әскер басқарып келген еді. Лю Дай Лю Бейдің әскерінің шатақтап, жартысы дезертир болып кеткенін немесе қаза тапқанын көрді, соның салдарынан Лю Бейдің И провинциясын жаулап алуға қабілетсіз екеніне көз жеткізді. Цзяндунға оралғаннан кейін ол Сунь Куанға бұл туралы айтты. Сунь Куан бұрын Лю Бейдің И провинциясын жаулап алатынын болжаған кеңесшісі Ву Фаннан (吳範) сұрады. Ву Фан: «Менің болжамым аспанның құдіретіне негізделген. Лю Дай адамдардың іс-қимылын ғана көрді», – деп жауап берді. Ву Фанның болжамы расталды, өйткені Лю Бей 214 жылы И провинциясын жаулап алды.
In 211, Lü Dai, with Yin Yi (尹異) as his deputy, led 2,000 troops west to lure Zhang Lu, a warlord based in Hanzhong Commandery, into a trap at Hanxing Commandery (漢興郡; around present day Baoji, Shaanxi). However, Zhang Lu suspected something fishy so he did not respond. Sun Quan then ordered Lü Dai and his men to return to Jiangdong. On the journey back, Lü Dai passed by Baidicheng (in present day Fengjie County, Chongqing) and met Sun Quan's ally Liu Bei, who was leading an army to seize control of Yi Province (covering present day Sichuan and Chongqing) from its governor Liu Zhang. He saw that Liu Bei's army was in disarray and about half of his troops either deserted or were dead, and felt convinced that Liu Bei would not succeed in conquering Yi Province. After returning to Jiangdong, he told Sun Quan, who in turn asked his adviser Wu Fan (吳範), who had previously predicted that Liu Bei would conquer Yi Province. Wu Fan replied: "My prediction is based on Heaven's will. What Lü Dai saw were the actions of people." Wu Fan's prediction came true as Liu Bei did eventually conquer Yi Province by 214.
Суньлиу аумақтық даусындағы рөлі
215 жылы Сунь Куанның Jing провинциясындағы (қазіргі Хубэй мен Хунаньды қамтитын) одақтасы Лю Беймен аумақтық дау болған кезде, ол Лю Дайға Сунь Мао (孫茂) және басқа тоғыз офицермен бірге өзінің орынбасарлары ретінде Цанша, Линглинг (零陵; қазіргі Йонгжоу, Хунань) және Гуян (桂陽; қазіргі Чэньчжоу, Хунань) үш командирліктерін басып алуға әскерлерді бастап жүруге бұйрық берді. Төрт округтің лауазымды адамдары – Анчен, Ю, Йонгсин және Чалинг – Юньшань округіне (陰山縣; қазіргі Хунань провинциясының Хендун округінің оңтүстік-шығысына) көшіп барды, онда олар Лю Дайға қарсылық білдірді. Бұған жауап ретінде Лю Дай өзінің әскерлерін алып, Иншан округін қоршауға алды және оған шабуыл жасады, нәтижесінде бүлікші лауазымды адамдарды қарсылық танытудан бас тартып, бағындыруға қол жеткізді. Оңтүстік Цзин провинциясындағы үш командирлік осылайша Сунь Куанның берік бақылауына көшті. Сунь Куан Лю Дайды Чаншаны басқаруға қалдырды. Сол шамада Анчэн округінің басшысы Ву Дань (吳碭) әскери офицер Юань Лонгпен (袁龍) бірге Сунь Кванға қарсы көтеріліп, Лю Бейдің оңтүстік Цзинь провинциясындағы аумақтарын күзеткен генерал Гуан Юға қашуға ниеттенді. Ву Данг Юу округін басып алды, ал Юань Лонг Лилинг округіне орналасты. Сунь Куан өзінің генералы Лу Суды Ву Дангқа шабуылға жіберді; Лу Су Ву Дангты жеңіп, округтерді қайтарып алды, ал Ву Данг жеңілгеннен кейін қашып кетті. Осы уақытта Лю Дай Лилинг округіне шабуыл жасап, Юань Лонгты тұтқындап, өлім жазасын орындады. Содан кейін ол Лулинг командалығының әкімшісі (廬陵郡; қазіргі Джиань, Цзянси) болып тағайындалды.
In 215, when Sun Quan had a territorial dispute with his ally Liu Bei in Jing Province (covering present day Hubei and Hunan), he ordered Lü Dai, with Sun Mao (孫茂) and nine other officers as his deputies, to lead troops to seize control of the three commanderies of Changsha, Lingling (零陵; around present day Yongzhou, Hunan) and Guiyang (桂陽; around present day Chenzhou, Hunan). The officials in four counties – Ancheng, You, Yongxin and Chaling – moved to Yinshan County (陰山縣; southeast of present day Hengdong County, Hunan), where they declared hostility towards Lü Dai. In response, Lü Dai led his troops to besiege and attack Yinshan County, and succeeded in forcing the rebellious officials to surrender. The three commanderies in southern Jing Province thus came firmly under Sun Quan's control. Sun Quan left Lü Dai in charge of Changsha. Around the time, Wu Dang (吳碭), the Chief of Ancheng County, conspired with a military officer Yuan Long (袁龍) to rebel against Sun Quan and defect to Guan Yu, the general guarding Liu Bei's territories in southern Jing Province. Wu Dang managed to occupy You County while Yuan Long stationed himself at Liling County. Sun Quan sent his general Lu Su to attack Wu Dang; Lu Su succeeded in defeating Wu Dang and recapturing the counties while Wu Dang fled after his defeat. In the meantime, Lü Dai attacked Liling County and succeeded in capturing and executing Yuan Long. He was then assigned to serve as the Administrator of Luling Commandery (廬陵郡; around present day Ji'an, Jiangxi).
Цзяо провинциясының губернаторы ретінде
220 жылы Лю Дай Бу Чжидің орнына оңтүстік Цзяо провинциясының (қазіргі Гуандун, Гуанси және Солтүстік Вьетнамның кейбір бөліктерін қамтитын) инспекторы (刺史) болып тағайындалды. Лю Дай билікке келгеннен кейін, Гаолиан округінің (高涼郡; қазіргі Янцзян, Гуандун) бандит басшысы Цян Бо (錢) өзінің ізбасарларын оған бағынуға алып келді. Лю Дай Цян Боның берілуін қабылдады және оны Гаолиан округінің Батыс бөлімінің командирі етіп тағайындады. Кейіннен ол Юлин округінде (鬱林郡; қазіргі Гуиган, Гуанси) жергілікті тайпалардың көтерілісін басып таңдырды. Сол шақта, Чжэньян округінің (湞陽縣; қазіргі Иньдэ, Гуандунның шығысында) бандит басшысы Ван Цзин (王金) өзінің ізбасарларын жиі Наньхай округінің (南海郡; қазіргі Гуанчжоу, Гуандун маңында) шекарасына шабуыл жасауға бастап жүрді. Сунь Куанның бұйрығымен Лю Дай әскерін бандиттерге қарсы шабуылға алып, Ван Цзиньді тірідей ұстады. Одан кейін Ван Цзиньді тұтқын ретінде Ву империясының астанасы Цзяньеге (қазіргі Нанкин, Цзянсу) жіберді. Жорық барысында ол барлығы шамамен 10 мың бандитті өлтірді, тұтқынға алды және босатып жіберді. Лю Дайдың еңбегін мойындап, Сунь Куан оны Оңтүстікті бекіту генералы (安南將軍) етіп көтерді, оған императорлық билік берді және оны Бас округтің маркизі (都鄉侯) етіп тағайындады.
In 220, Lü Dai was appointed as the Inspector (刺史) of the southern Jiao Province (covering present day Guangdong, Guangxi and parts of northern Vietnam) to replace Bu Zhi. After Lü Dai assumed office, Qian Bo (錢愽), a bandit chief from Gaoliang Commandery (高涼郡; around present day Yangjiang, Guangdong) led his followers to surrender to him. Lü Dai accepted Qian Bo's surrender and appointed him as the Commandant of the West Section of Gaoliang Commandery. Later, he also quelled an uprising by indigenous tribes in Yulin Commandery (鬱林郡; around present day Guigang, Guangxi). Around the time, there was a bandit chief Wang Jin (王金) from Zhenyang County (湞陽縣; east of present day Yingde, Guangdong) who frequently led his followers to raid the borders of Nanhai Commandery (南海郡; around present day Guangzhou, Guangdong). Under orders from Sun Quan, Lü Dai led his troops to attack the bandits and succeeded in capturing Wang Jin alive. He then sent Wang Jin as a captive to the Wu imperial capital, Jianye (present day Nanjing, Jiangsu). Throughout the campaign, he had killed, captured and released about 10,000 bandits in total. In recognition of Lü Dai's efforts, Sun Quan promoted him to General Who Stabilises the South (安南將軍), granted him acting imperial authority, and enfeoffed him as a Marquis of a Chief District (都鄉侯).
Ши Хуэйдің бүлінуін басу
226 жылы Цзяочжи қолбасшылығының әкімшісі Ши Ши қайтыс болғанда, Сунь Куан Ши Шидің үшінші ұлы Ши Хуйді (士徽) генерал етіп тағайындады және оны Цзючжэн қолбасшылығының әкімшісі (九真郡; қазіргі Тань Хоа, Вьетнам) қызметіне бекітті. Сонымен қатар, ол Ши Шидің орнын басатын Цзяочжи қолбасшылығының жаңа әкімшісі болып Чэнь Шиді (陳時) тағайындады. Сол шақта Сунь Куан Цзяо провинциясын бөліп, Гуан провинциясын (廣州) құруды жоспарлады: Цзяочжи, Цзючжэн (九真) және Риньань (日南) қолбасшылықтары Цзяо провинциясының құрамында қалатын болды; ал Кангу (蒼梧), Наньхай (南海), Юлин (鬱林) және Хэпу (合浦) қолбасшылықтарынан жаңа Гуан провинциясы құрылатын еді. Одан кейін ол Дэй Лянды (戴良) және Лю Дайді тиісінше Цзяо және Гуан провинцияларының инспекторлары етіп тағайындады. Дай Лян мен Чэнь Ши жаңа лауазымдарына келгенде, Ши Хуэй жаңа тәртіпке келіспей, көтеріліс ұйымдастырып, күштерін Дай Лян мен Чэнь Шидің жолын кесіп, олардың келуіне бөгет жасады. Сунь Куанның келісімімен Лю Дай 3000 әскермен Ши Хуйге қарсы шабуылдап, көтерілісті басты. Бір кісі Лю Дайді: "Ши тайпасы Цзяо провинциясында ұзақ жылдар бойы өмір сүргендіктен және жергілікті халықтың күшті қолдауына ие болғандықтан, сақ болыңыз", – деп ескерткенде, Лю Дай: "Ши Хуэй көтеріліс жасауға шешім қабылдағанымен, менің әскермен келе жатқанымды күтпеген. Егер мен қазір шабуыл жасасам, оны дайындықсыз ұстап, оңай жеңіске жете аламын. Егер мен тез әрекет етпесем, басқалары да көтеріліс ойынға түседі, ал Ши Хуэй өзін қорғау үшін көбірек уақыт алады. Егер барлық жеті қолбасшылықтағы тайпалар бірігіп, оған қосылса, тіпті ең данышман әскери қолбасшылардың өзі олармен күресе алмайды", – деді. Содан кейін Лю Дай әскерлерін Хэпу округіндегі кездесу орнына бастап, Дай Лянмен күш біріктіріп, Ши Хуйге шабуыл жасауға дайындалды. Ши Хуэй Лю Дайдің Цзяочжи қолбасшылығына әскермен келгенін естігенде, қатты үрейленіп, не істеу керектігін білмей қалды, себебі Лю Дайдың осылай тез келеді деп күтпеген еді. Ол ағайындарын қаладан алып шығып, Лю Дайге бағынудан басқа амалы қалмады. Кейін Лю Дай Ши Хуэйдің барлық ағайындарын өлімге кесті және олардың басын Сунь Куанға жіберді. Ши Хуэйдің бұрынғы қызметкерлері болған Гань Ли (甘醴) мен Хуан Цзи (桓治) өздерінің қожайындарынан кек алу үшін Лю Дайге қарсы шабуыл жасауға күш жинады. Лю Дай оларды жеңіп, барлық қарсыластарды талқандады. Осы жетістігі үшін Лю Дай аудандық маркизден "Панью маркизі" (番禺侯) атағымен округтік маркизге көтерілді. Ши Хуэйдің көтерілісінен кейін Сунь Куан жаңа құрылған Гуан провинциясын таратып, бастапқы Цзяо провинциясын қайта орнатты. Цзяочжи қолбасшылығын басып тыныштандырғаннан кейін Лю Дай әскерлерін оңтүстікке қарай Цзючжэн қолбасшылығына қарсы күштерге шабуыл жасауға бастап, ондаған мың жауды өлтірді немесе тұтқынға алды. Ол сондай-ақ өзінің қол астындағы шенеуніктерге оңтүстік жерлерде хан қытай мәдениетін таратуды және сол жерде тұратын хан емес халықтарды қытайландыруды тапсырды. Сонымен қатар, ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Фунан, Лам Кэп және Танмин (堂明) сияқты шет мемлекеттердің билеушілерімен байланысу үшін елшілерді жіберіп, оларды Вуға салық төлеуге мәжбүр етті. Сунь Куан Лю Дайдың еңбегін жоғары бағалап, оны Оңтүстікке күзет жасағының генералы (鎮南將軍) етіп тағайындады.
When Shi Xie, the Administrator of Jiaozhi Commandery, died in 226, Sun Quan commissioned Shi Xie's third son, Shi Hui (士徽), as a general and appointed him as the Administrator of Jiuzhen Commandery (九真郡; around present day Thanh Hóa, Vietnam). He also appointed Chen Shi (陳時) as the new Administrator of Jiaozhi Commandery to succeed Shi Xie. Around the time, Sun Quan wanted to split Jiao Province and create another province, Guang Province (廣州): Jiaozhi, Jiuzhen (九真) and Rinan (日南) commanderies would remain part of Jiao Province; Cangwu (蒼梧), Nanhai (南海), Yulin (鬱林) and Hepu (合浦) commanderies would form the new Guang Province. He then appointed Dai Liang (戴良) and Lü Dai as the Inspectors of Jiao and Guang provinces respectively. When Dai Liang and Chen Shi came to assume their new appointments, Shi Hui refused to accept the new arrangement and he started a rebellion by sending his forces to block Dai Liang and Chen Shi. After obtaining approval from Sun Quan, Lü Dai led 3,000 troops to attack Shi Hui and quell the rebellion. When someone warned Lü Dai to be careful because the Shi clan had lived in Jiao Province for generations and had strong support from the locals, Lü Dai replied: "Although Shi Hui has decided to rebel, he doesn't expect me to show up with an army. If I launch a swift attack now, I can catch him off guard and defeat him easily. If I don't act fast, the others will start thinking of rebelling too, while Shi Hui will have more time to strengthen his defences. If the barbarians in all the seven commanderies combine forces and join him in his rebellion, I don't think even the most brilliant military commanders can deal with them." Lü Dai then led his troops to the rendezvous point at Hepu County, where he combined forces with Dai Liang and prepared to attack Shi Hui. When Shi Hui learnt that Lü Dai had showed up at Jiaozhi Commandery with an army, he was so shocked and terrified that he did not know what to do as he did not expect Lü Dai to arrive so quickly. He had no choice but to lead his brothers out of the city and surrender to Lü Dai. Lü Dai later executed all the Shi brothers and sent their heads to Sun Quan. Gan Li (甘醴) and Huan Zhi (桓治), two military officers who used to serve under Shi Hui, rallied their forces to attack Lü Dai to avenge their master. Lü Dai managed to defeat them and eliminate all remaining opposing forces. As a reward for his achievement, Lü Dai was promoted from a district marquis to a county marquis under the title "Marquis of Panyu" (番禺侯). After Shi Hui's rebellion, Sun Quan abolished the newly created Guang Province and restored the original Jiao Province. After pacifying Jiaozhi Commandery, Lü Dai led his troops further south into Jiuzhen Commandery to attack opposing forces, and killed or captured tens of thousands of enemies. He also tasked the officials under him with spreading Han Chinese culture in the southern lands with the aim of sinicising the non Han Chinese peoples living there. At the same time, he sent emissaries to contact the rulers of foreign kingdoms such as Funan, Lâm Ấp and Tangming (堂明) in Mainland Southeast Asia, and make them pay tribute to Wu. Sun Quan lauded Lü Dai for his efforts and promoted him to General Who Guards the South (鎮南將軍).
Вулинг, Лулинг, Куайджи және Нанхайдағы көтерілістерді тұрақтандыру
231 жылдың басында Сунь Цюань Цзяо провинциясының тыныш екенін көріп, Лю Дайды Оукуу (漚口; қазіргі Чанша, Хунань) қаласына жаңа қызметке тағайындады. 231 жылдың наурыз немесе сәуір айларында Усиде (五谿; сөзбе-сөз "бес өзен"; қазіргі Хунань провинциясының Хуайхуа ауданы) тұратын жергілікті тайпалар Ву билігіне қарсы көтерілгенде, Сунь Цюань Лю Дайға 50 000 әскермен көтерілісті басуға бұйрық берді. Ол сондай-ақ Пан Цзюньге Лю Дайға көтерілісшілерге қарсы әскери операцияны жүргізуде көмектесуді және бақылауды тапсырды. Пан Цзюнь уәделердің орындалуын, сыйлықтар мен жазалардың әділ берілуін қамтамасыз етті. 234 жылдың желтоқсанына қарай көтеріліс 10 000-нан астам көтерілісшінің өлтілуімен немесе тұтқындалуымен аяқталды. Жергілікті тайпалар да қатты әлсіреп, көп уақыт бойы көтеріліс көтеруге шамалары келмеді. 233 жылы Сунь Цюань Лю Дай мен Пан Чжанға әскерлерін Лукоуға (陸口; қазіргі Чиби, Хубэй қаласының жанындағы Лусуй көлінде) орналастыруды бұйырды. Кейіннен оларға гарнизонды жақын жердегі Пукиге (蒲圻; қазіргі Чиби, Хубэй) көшіруді тапсырды. 235 жылы үш округте бірдей көтерілістер болды: Лулинг (廬陵; қазіргі Цзиань, Цзянси), шығыс Куайджи (around present day Шаосинг, Чжэцзян) және Нанхай (南海; қазіргі Гуанчжоу, Гуандун). Ли Хуан (李桓) және Лу Хэ (路合) Лулингтегі көтерілісшілерді басқарды; Суй Чун (隨春) шығыс Куайджидегі көтерілісшілерді басқарды; ал Лу Ли (羅厲) Нанхайдағы көтерілісшілерді басқарды. Жауап ретінде Сунь Цюань Лю Дайға, Лю Цуань (劉纂) мен Тан Цзиді орынбасарлары ретінде әр көтерілісті жеке-жеке басу үшін әскерлерді басқаруды бұйырды. Суй Чун басылғаннан кейін Лю Дай оны генерал-лейтенант қылып тағайындады және оны өзіне бағындырды. Ол сондай-ақ қалған көтерілісшілерді жеңіп, көтерілісшілердің басшылары Ли Хуанды, Лу Хе мен Лу Лиді өлтіріп, олардың басын Сунь Цюаньға жіберді. Сунь Цюань Лю Дайдың көтерілістерді басудағы және үш округте бейбітшілікті қалпына келтірудегі жетістіктері үшін мақтаған императорлық жарлық шығарды. 239 жылы Пан Цзюньнің қайтысынан кейін Лю Дай оның орнына Цзинь провинциясындағы барлық азаматтық және құжаттамалық істерге жауапкершілікті алды. Ол Лу Сунмен бірге жұмыс істеу үшін Вучанға (武昌; қазіргі Эчжоу, Хубэй) көшті, бірақ Пукидегі (蒲圻; қазіргі Чиби, Хубэй) гарнизонды басқаруды жалғастырды.
In early 231, after seeing that Jiao Province was peaceful, Sun Quan reassigned Lü Dai to a new post at Oukou (漚口; in present day Changsha, Hunan). Around March or April 231, when the indigenous tribes living in Wuxi (五谿; literally "five streams"; referring to an area around present day Huaihua, Hunan) rebelled against Wu rule, Sun Quan ordered Lü Dai to lead 50,000 troops to suppress the rebellion. He also ordered Pan Jun to supervise and assist Lü Dai as the latter conducted the military operation against the rebels. Pan Jun ensured that promises were kept, and rewards and punishments were given out fairly. By December 234, the rebellion ended with over 10,000 rebels killed or taken captive. The indigenous tribes also became so drastically weakened that they could not rebel again in a long time. In 233, Sun Quan ordered Lü Dai and Pan Zhang to lead their troops to station at Lukou (陸口; at Lushui Lake near present day Chibi, Hubei). Later, he instructed them to relocate their garrison to the nearby Puqi (蒲圻; present day Chibi, Hubei). In 235, rebellions broke out almost simultaneously in three commanderies: Luling (廬陵; around present day Ji'an, Jiangxi), eastern Kuaiji (around present day Shaoxing, Zhejiang) and Nanhai (南海; around present day Guangzhou, Guangdong). Li Huan (李桓) and Lu He (路合) led the rebels in Luling; Sui Chun (隨春) led the rebels in eastern Kuaiji; and Luo Li (羅厲) led the rebels in Nanhai. In response, Sun Quan ordered Lü Dai, with Liu Zuan (劉纂) and Tang Zi as his deputies, to lead troops to separately quell each rebellion. After Sui Chun surrendered, Lü Dai appointed him as a Lieutenant General and recruited him as a subordinate. He also defeated the other rebel forces, executed the rebel leaders Li Huan, Lu He and Luo Li, and sent their heads to Sun Quan. Sun Quan issued an imperial decree to praise Lü Dai for his achievements in quelling the rebellions and restoring peace in the three commanderies. Following Pan Jun's death in 239, Lü Dai succeeded him by overseeing all civil and documentation related affairs in Jing Province. He also moved to Wuchang (武昌; present day Ezhou, Hubei) to work alongside Lu Xun, but continued to remain in charge of the garrison at Puqi (蒲圻; present day Chibi, Hubei).
Ляо Шидің бүліншілігін басу
239 жылдың желтоқсанында немесе 240 жылдың қаңтарында У әскерінің офицері Ляо Ши (廖式) Линхэ командалығында (臨賀郡; қазіргі Хэчжоу, Гуанси) көтеріліс бастады және өзінің ізбасарларын көршілес Линлин (零陵; қазіргі Юнчжоу, Хунань) және Гуйян (桂陽; қазіргі Чэньчжоу, Хунань) командалықтарына шабуылға жетектеді. Ляо Шидің көтерілісі Цзяо провинциясының Кангу (蒼梧; қазіргі Учжоу, Гуанси) және Юлин (鬱林; қазіргі Гуйган, Гуанси) командалықтарындағы жергілікті халықты да Шығыс Уға қарсы көтерілуге ынталандырды. Лью Дай көтерілістер туралы хабар алған соң, дереу әскерін жинап, көтерілісшілерге қарсы шабуылға шықты. Олар тіпті мақсатқа ең қысқа уақытта жету үшін түнде де жол жүрді. Сунь Куан Лью Дайды қуып жететін елші жіберіп, оны Цзяо провинциясының (交州牧) губернаторы етіп ресми түрде тағайындады. Сонымен қатар, ол Тан Цзи сияқты басқа офицерлерге Лью Дайға көмек көрсету үшін Цзяо провинциясына өз бөлімшелерін жіберуді бұйырды. Шамамен бір жылдан кейін Лью Дай көтерілісшілерді жеңіп, түрлі командалықтарда бейбітшілікті қалпына келтірді. Ол сондай-ақ көтерілісшілердің басшылары Ляо Ши, Фэй Ян (費楊) және олардың ізбасарларын жазалап өлтіді. Міндетін аяқтағаннан кейін ол бұрынғы лауазымына Вучанға (武昌; қазіргі Эчжоу, Хубэй) қайтып келді.
In December 239 or January 240, a Wu officer Liao Shi (廖式) started a rebellion in Linhe Commandery (臨賀郡; around present day Hezhou, Guangxi) and led his followers to attack the neighbouring commanderies of Lingling (零陵; around present day Yongzhou, Hunan) and Guiyang (桂陽; around present day Chenzhou, Hunan). Liao Shi's revolt also inspired the locals in Jiao Province's Cangwu (蒼梧; around present day Wuzhou, Guangxi) and Yulin (鬱林; around present day Guigang, Guangxi) commanderies to rebel against Eastern Wu as well. When Lü Dai received news of the rebellions, he immediately assembled his troops and led them to attack the rebels. They even travelled at night in order to reach their destination in the shortest possible time. Sun Quan sent an emissary to catch up with Lü Dai and officially appoint him as the Governor of Jiao Province (交州牧). At the same time, he ordered other officers such as Tang Zi to lead their units to Jiao Province to support Lü Dai. After about a year, Lü Dai succeeded in defeating the rebels and restoring peace in the various commanderies. He also executed the rebel leaders Liao Shi, Fei Yang (費楊) and their followers. After completing his mission, he returned to his previous post at Wuchang (武昌; present day Ezhou, Hubei).
Учангтағы істерді қадағалау
240 жылы Лю Дай 80 жасқа жуықтады, бірақ ол әлі де жақсы денсаулығымен, генерал міндеттерін орындауға қабілетті болды және Учан қаласындағы (武昌; қазіргі Эчжоу, Хубэй) күнделікті мәселелерді өзі басқарды. Осы шамада, У мемлекетінің генералы Чжан Чэн Лю Дайға хат жазып, былай деді: «Бұрын, Дэн мен Ши Чжоу патшалығының регенттері болғанда, халық оларды мақтау үшін «Оңтүстік әндерін» жазған. Бүгін сен және Лу иесі олар сияқтысыңдар. Екеуің де адалдық, еңбекқорлық, жанкештілік және қарапайымдылық танытып, үлкен жетістіктерге жетіп, маңызды үлес қосып, күшті азаматтық мәдениетті дамытудасыңдар. Ғалымдар сіздердің қасиеттеріңізді жырлайды, ал халық сіздердің құндылықтарыңызға құрмет көрсетеді. Мен естідім, күн сайын көптеген құжаттарды қарап шығасыңдар және адамдардың ұзын кезегін қабылдайсыңдар, бірақ жұмыстан жаңылмайсыңдар және шаршағаныңызды айтпайсыңдар. Тіпті, атқа міне бергенде тірлікке баспай-ақ отыра аласыңдар деп естідім. Сіздер Лиан Подан да асып кетіпсіздер! Осындай жетістіктерге жеткеніңізге қандай қуаныш! «И Цзин» кітабында былай делінген: «Адам өзінің ізгілігін арттырып, басқалармен қарым-қатынаста сыйластық танытуды қалайды». Сіздер осындай кемелділікке қалай жеттіңіздер?» 243 жылы Лю Дай Чжу Ин (朱應) мен Кан Тайды (康泰) қазіргі Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Цзяо провинциясының оңтүстігіндегі жерлерді зерттеуге және онда қытай мәдениетін таратуға жіберді. Кан Тай «У Ши Вайгуо Чжуань» (吳時外國傳) атты еңбек жазды, онда Оңтүстік-Шығыс Азиядағы саяхаты барысында көргендерін сипаттады. 245 жылы Лу Сун қайтыс болғаннан кейін, Чжугэ Кэ оны Учан қаласын күзетуге және Цзин провинциясының істерін басқаруға тағайындалды. Сунь Куан Учанды екі бөлікке бөліп, Лю Дайды оң бөлігінің басшысы етіп тағайындады, ол Пуци (蒲圻; қазіргі Чиби, Хубэй) мен Учан арасындағы аумақты басқарды. 246 жылдың қыркүйек немесе қазан айында Лю Дайды Бас генерал (大將軍) шеніне көтерді және Лю Дайдың ұлы Лю Кайды (呂凱) Пуцидегі әскери гарнизонды бақылауға полковник етіп тағайындады.
By 240, Lü Dai was already nearing the age of 80, but he was still in good physical health, competent enough to perform his duties as a general, and still personally saw to all the day to day affairs in Wuchang (武昌; present day Ezhou, Hubei). Around this time, a Wu general Zhang Cheng wrote a letter to Lü Dai as follows: "In the past, when Dan and Shi served as regents of Zhou, people wrote the Odes of the South to praise them. Today, you and Master Lu are just like the two of them. Both of you demonstrate loyalty, diligence, hard work, and humility, make great achievements and contributions, and promote a strong civil culture. Junzis sing praises of your virtues while the people admire you for your values. I heard that every day you have piles of documents to look through and an endless queue of people to meet, yet you neither put aside your work nor complain that you are tired. I even heard that you can get onto horseback without stepping on the stirrups. It looks like you have surpassed Lian Po. How wonderful it is for you to have all these achievements! The Yijing says: 'He wishes his virtue to be more and more complete, and in his intercourse with others to be more and more respectful.' How did you attain such perfection?" In 243, Lü Dai sent Zhu Ying (朱應) and Kang Tai (康泰) to survey the lands south of Jiao Province in present day Mainland Southeast Asia and spread Chinese culture there. Kang Tai wrote the Wu Shi Waiguo Zhuan (吳時外國傳), which recorded what he saw during his travels in Mainland Southeast Asia. Following Lu Xun's death in 245, Zhuge Ke replaced him as the military commander guarding Wuchang and overseeing affairs in Jing Province. Sun Quan then divided Wuchang into two sections and put Lü Dai in charge of the right section, which oversaw the area from Puqi (蒲圻; present day Chibi, Hubei) to Wuchang. In September or October 246, he promoted Lü Dai to Senior General in Chief (大將軍), and commissioned Lü Dai's son Lü Kai (呂凱) as a Colonel to oversee the military garrison at Puqi.
Кейінгі мансабы және өлімі
252 жылы мамыр айында Сунь Куан қайтыс болғаннан кейін, оның кіші ұлы Сунь Лян У мемлекетінің келесі императоры болды. Сол жылдың мамыр немесе маусым айларында Сунь Лян Лю Дайды Ұлы маршал (大司馬) қызметіне тағайындады. Лю Дай 256 жылы 21 қазанда 96 жасында (Шығыс Азиялық жас санағы бойынша) қайтыс болды. Оның ұлы Лю Кай (呂凱) оның теңдесін Паню маркизі (番禺侯) атағымен мұралады. Өлер алдында Лю Дай өзінің әсемделмеген табутқа қойылуын, қарапайым киім кигізілуін және қарапайым жерлеу рәсімі жасалуын қалағанын айтты. Лю Кай оның барлық өсиеттерін адал түрде орындады.
After Sun Quan died in May 252, his youngest son Sun Liang became the next emperor of Wu. Later in May or June that year, Sun Liang appointed Lü Dai as Grand Marshal (大司馬). Lü Dai died on 21 October 256 at the age of 96 (by East Asian age reckoning). His son, Lü Kai (呂凱), inherited his peerage as the Marquis of Panyu (番禺侯). Before his death, Lü Dai gave instructions that he wanted to be buried in an undecorated coffin, to be dressed in plain clothes, and have a simple funeral. Lü Kai followed all his instructions faithfully.
Ол отбасын кедейлікте қалдырды .
Лю Дай адал, қарапайым және шарапатты өмір сүргенімен белгілі болды. Ол Цзяо провинциясында қызмет еткен кезде, жылдар бойы отбасына ешқандай табыс жібермеді, соның салдарынан оның отбасы кедейлік пен аштыққа ұшырады. Сунь Куан мұны естігенде көңілі толмады және өзінің шаруаларына былай деді: "Лю Дай мемлекетке адал қызмет етіп, үйінен мыңдаған ли қашықтықта жүр, ал оның отбасы кедейлікте қиналып отырғанын мен енді ғана білдім. Менің жақын көмекшілерім мен ақпарат жинаушыларым, осы уақытқа дейін немен айналыстыңыздар?" Одан кейін ол Лю Дайдың отбасына жыл сайын белгілі бір сомада ақша, астық, мата және жібек жіберуді тапсырды.
Lü Dai was known for living an honest, frugal and simple life. When he held office in Jiao Province, he did not send any income home for years and caused his family to live in poverty and hunger. Sun Quan sighed when he heard about it, and he told his subjects: "Lü Dai is thousands of li away from home faithfully performing his duties to the State while his family suffers from poverty and I don't know about it until now. What have you, my close aides and information gatherers, been doing all this while?" He then arranged for a certain amount of money, grain, cloth and silk to be sent to Lü Dai's family every year.
Сю Юаньмен достық
Лю Дай Ву әміршілігінің жомарт және амбициялы Сю Юаньмен (徐原) жақын дос болған. Лю Дай Сю Юаньның зор мүмкіндіктерін байқап, оған киім-кешек жіберіп, заманауи оқиғалар туралы әңгімелесіп, оны жоғары лауазымдарға ұсынды. Сю Юань соңында Ву үкіметінде императорлық цензор лауазымына дейін көтерілді. Сю Юань адалдығымен, батылдығымен және тілділігімен танымал болды. Ол Лю Дайдың қателік жасағанын көргенде, оны жеке сөйлесіп түзетуге тырысып, сонымен бірге мәселені жұрт алдында талқылайтын. Бұл туралы Лю Дайға біреу хабарлағанда, ол: "Дейуаньды (Сю Юаньның әдепті аты) осы себепті осы қадірге жетемін", - деді. Сю Юань қайтыс болғанда, Лю Дай өксігісіп жылады: "Дейуань – менің ең жақын досым еді. Ол енді қайтыс болған соң, менің қателіктерімді кім көрсетіп, түзетуге көмектеседі?" – деді. Олардың замандастары осы достықты өте жақсы бағалады.
Lü Dai was close friends with one Xu Yuan (徐原) from Wu Commandery who was known for being generous and ambitious. Lü Dai saw great potential in Xu Yuan so he often sent him clothing, often discussed current affairs with him, and recommended him for higher positions. Xu Yuan eventually rose through the ranks in the Wu government to the position of an imperial censor. Xu Yuan was known for being loyal, bold and outspoken. Whenever he saw Lü Dai make a mistake, he would point it out to Lü Dai in private and, at the same time, bring up the issue and discuss it in public. When someone told Lü Dai about it, the latter remarked: "This is why I regard Deyuan (Xu Yuan's courtesy name) so highly." When Xu Yuan died, Lü Dai cried inconsolably and said: "Deyuan was my best friend. Now that he has passed away, where am I going to find someone who will point out my mistakes to me?" Their contemporaries saw their friendship in a very positive light.