Кіріспе

Американдық суретші

Рей Харм (9 қараша 1926 жыл - 9 сәуір 2015 жыл) – американдық суретші, ең көп танымал туындылары – жануарлар әлемі, негізінен құстардың суреттері. Ол өнерді насирлеу саласында да белгілі болды және шектеулі тиражды көркемдік баспа нарығын құрушылардың бірі деп есептеледі, ол суретшілердің түпнұсқа туындыларын жеке сатудың дәстүрлі әдісін ығыстырды. Қазіргі таңдағы суреттер мен осыған ұқсас туындыларды халыққа таратудың стандартты тәсілі – шектеулі тиражды көркемдік баспалар.

Өмірбаян

Харм Рей Овил Батыс Вирджиния штатының Рэндольф округінде дүниеге келді; оның әкесі концерттік скрипкашы болған, сонымен қатар ол орманшы және шөптерді білуші де еді. Әке-шесі ажырасқаннан кейін анасы Уильям Хармға қайта үйленгенде оның есімі Харм деп өзгертілді. Ол жасөспірім шағында Батыс Вирджиниядан Америка батысына каубой болу үшін кетіп, кейін родео жарыстарына қатысып, Ринглинг бауырлары мен Барнум және Бейли циркі үшін жылқыларды жаттықтырды. Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кезінде ол GI Bill бағдарламасы арқылы білімін жалғастыру мүмкіндігіне ие болды. Харм осы мүмкіндікті пайдаланып суретшілік мектебіне түсіп, кейін суретші болды. Жеке суреттерін сатумен қатар, Харм құрылыс және жылқы баптау салаларында жұмыс істеп, күнкөрісін қамтамасыз етті. 1961 жылы Хармның туындылары Кентукки штатының Луисвилл қаласынан келген бизнесмен және өнер коллекционері Вуд Ханнаның назарын аударды. Екеуі Хармның суреттерінен жоғары сапалы көркем басылымдар жасау туралы идеяны ұсынды, олар шектеулі тиражбен шығарылатын болды. Бұл идея үлкен сәттілікке жетті және өнерді сатудың жаңа әдісін тудырды, осы арқылы мыңдаған суретшілер коммерциялық және қаржылық табысқа қол жеткізді. 1963 жылы ол Кентукки университетінде алғашқы Х. Л. Донован суретшісі ретінде тағайындалды. Кейін Харм The Louisville Times газетінде апта сайын табиғат туралы мақала жазды және танымал спикер, лектор болды. Харм Луисвиллдің WHAS AM радиосында Милтон Метц жүргізген "Метц Here" бағдарламасына жиі шақырылатын қонақ еді. Өмірінің соңғы жылдары Харм өз туындыларын фотосуреттерден көшіріп, оларды тікелей немесе проекция арқылы кенепке түсіріп, сосын сызып салатын суретшілерді қатаң сынады. Бұл тәжірибе қазір шектеулі басылымдағы өнер индустриясында кеңінен таралған. Харм өзінің суреттерін жануарлар дүниесін тікелей байқаудан жасаған эскиздеріне негізделгенін мақтан тұтатын. Кейде ол кейбір бөлшектерді дұрыс көрсету үшін жануарлар дүниесінің музейлік үлгілерін пайдаланғанын айтты, бірақ көбінесе оның суреттері тікелей өз жұмысынан туындаған. Харм 1990 жылдардың соңында өзінің ірі коллекциясынан басылымдарды шығаруды тоқтатты, онда 195 туынды болды. Ол түрлі ұйымдарға қаржы жинау мақсатында кейбір жұмыстарды жалғастырды.

Жеке өмір және өлім

1975 жылы Харм әйелі Миллимен бірге Кентуккиден Аризона штатының Тусон қаласына Миллидің денсаулығы үшін көшіп келді, сонымен қатар оның әкесінің қыздары Синтия мен Элизабеттің де арасында болды, оларды ол кейіннен өзіне бала ретінде қабылдады. Оның Аризона штатының Каталина қаласында қонақтарға арналған ранчосы болды, онда ол қонақтарды жолаушы далаға атпен серуендеуге шығарды. Ол әкесі сияқты табиғатты зерттеуші және дәрілік шөптерді білуші еді. Кейін, 1979 жылы Харм ажырасып, Канададан келген Кэтиге қайта үйленді. Оның ұлы, Ray Harm Jr. (көбінесе "Хэп" деп аталады) Кентуккиде тұрады және әкесінің түпнұсқа туындыларынан жасалған басылымдарды сатады, бұл туындылар бастапқы негізгі коллекцияға кірмеген. Харм 2015 жылдың 9 сәуірінде Аризона штатының Соноита қаласында қайтыс болды.

Құрметтер

"Декор" журналы ғасырдың ең ықпалды 10 суретшісінің бірі деп атады. 1964 жылы Кентукки штатының "Жыл адамы" болып танылды. 1962 жылы президент Джон Кеннеди одан ақбас бүркіттер отбасын салуды тапсырды.