Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глиндр көтерілісін қолдағаны үшін атқыланған уэльстік азамат: Лливелин ап Груффидд Файхан (1341–1401) – Англияның Генри IV-і Оуэйн Глиндрдің уэльстік көтерілісіне қолдау көрсеткені үшін жаза ретінде оны Лландвериде атқылады. Бұған дейін Лливелин тіпті туған жерінде де көпке таныс емес еді, бірақ Лландвериде оған ескерткіш орнату науқанынан кейін "Уэльстің батыл жүрегі" деп аталып кетті.
Welshman executed for supporting the Glyndŵr Rising
Llywelyn ap Gruffydd Fychan of Caeo ( 1341–1401) was a wealthy Carmarthenshire landowner who was executed in Llandovery by Henry IV of England in punishment for his support of Owain Glyndŵr's Welsh rebellion. Until recently Llewelyn was little known even in his home area, but has become celebrated as a "Welsh Braveheart" after a campaign to construct a monument to him in Llandovery.
Өмір
Льюэллиннің өмірі туралы негізгі дерек көзі – Адам Оскский, ол өзінің Хроникасында оны Кармартенширдің "жомарт" азаматы ретінде атап өтеді. Ол үйінде жыл сайын "он бес бөшке шарап" қолданған (бұл оның бай және жомарт мейман екенін көрсетеді). Ол одан әрі, Льюэллиннің көтеріліске қолдау көрсетуінің нәтижесінде Генрихтің оны 1401 жылғы 9 қазанда Лландвори қамалының қақпасы алдында "үлкен ұлының көзі алдында" (Адам Генрихтің ұлын немесе Льюэллиннің ұлын айтып отырғаны нақты емес) сүйреп әкетіп, асып, ішегін шығарып, басын кесіп, денесін төрт бөлікке бөлгенін айтады. Ол қайтыс болғаннан кейін оның жері Генрихтің қолдаушыларының бірі – Грюффид ап Риске берілді. Оқиғаның толыққанды нұсқасы Льюэллиннің ағылшын әскерін Глиндŵрға бағытталғанда қасақана дұрыс емес жолға бұрғандығы айыпталып отырғанын көрсетеді. Алайда Адам Льюэллиннің "сатқындыққа көнбей, өлімді қалағанын" ғана мәлімдейді. 1359 жылы ол жылына 8 фунт стерлингтік жалақымен Кеоның констеблі лауазымын атқарған; Грюффидтің әйелі (демек, Льюэллиннің анасы) Дрислин қамалынан Груффид ап Льюэллин Фуэтустың қызы Жоннет болған. Скудаморлардың бірі Глиндŵрдың қызы Элиске үйленгендіктен, Льюэллин ап Груффид Файхан мен Глиндŵрдың арасындағы маңызды туыстық байланыстарды көрсетеді. Дунн Льюэллиннің ұлы Морганның өмірінің соңында Страта Флориданың аббаты болғанын, "және ол үлкен құрметке ие болған" деп мәлімдейді. Ол Кэо ауылындағы Малейнге ие болғандығы айтылады, ал оның әулеті Дифед патшасы Селифке дейін, Кэо және Силикум билеушілері арқылы жалғасады. Льюэллиннің (болжамды) немересі Льюэллин ап Гвилим ап Льюэллин, Эдвард Лхуидтің айтуынша, Силикумдағы Ньюадд Фавр сарайында тұрған, онда оның "есігінің үстіндегі ұраны – Gresso pan dhelech, a chennad pan vynnech, a phan dhelech tra vynnecli trig" деп жазылған.
The main source for Llewelyn's life is Adam of Usk, who mentions him in his Chronicle as a "bountiful" member of the Carmarthenshire gentry who used "fifteen pipes of wine" yearly in his household (implying he was both wealthy and a generous host). He continues by stating that as a result of Llewelyn's support for the rebellion, Henry had him drawn, hung, eviscerated, beheaded and quartered before the gate of Llandovery castle on 9 October 1401 "in the presence of his eldest son" (it is slightly unclear whether Adam is referring to Henry's son or Llewelyn's son at this point). After his death his lands were granted to one of Henry's supporters, Gruffydd ap Rhys. A more detailed version of the story suggests that Llewelyn was specifically charged with having deliberately led the English forces the wrong way while pretending to guide them to Glyndŵr. Adam, however, states only that Llewelyn "willingly preferred death to treachery". was recorded as holding the constableship of Caeo in 1359 for the sum of £8 per annum; Gruffydd's wife (and therefore Llewelyn's mother) was said to have been Jonnett, daughter of Gruffydd ap Llewelyn Foethus of Dryslwyn Castle. As one of the Scudamores married Glyndŵr's daughter Alys, this suggests significant family links between Llewelyn ap Gruffydd Fychan and Glyndŵr. Dwnn claims that Llewelyn's son Morgan became the Abbot of Strata Florida later in his life, "and was a man held in great respect". as holding Mallaen in the parish of Caeo, and traces the family back to Selyf, King of Dyfed through the lords of Caeo and Cilycwm. Llewelyn's (probable) grandson, Llewelyn ap Gwilym ap Llewelyn, was said by Edward Lhuyd to have lived at the mansion of Neuadd Fawr at Cilycwm, where his "motto over his door was Gresso pan dhelech, a chennad pan vynnech, a phan dhelech tra vynnecli trig"
Мүсін
1998 жылы Ллэндоуриде Ллевелинге ескерткіш орнату науқаны басталды; қаржылық қолдау жергілікті тұрғындардан және Уэльс өнер кеңесінен түсті. 2000 жылы ұсынылған эскиздердің көрмесінен кейін, халықтың көпшілік дауысымен Сент-Клирстің Тоби мен Гидеон Петерсеннің жұмысы таңдалып алынды. 5 метрлік тот баспайтын болаттан жасалған мүсін, бос кеспесі, плащы және қару-жарағы бар, Каэодан әкелінген тас тұғырдың үстінде орналасқан. Петерсен бұл мүсінді "батыл беймәлім адамды" бейнелейтін түсіндірді, ал бос кеспесі мен қару-жарағы Ллевелиннің істерінің жалпылама сипатын және оның қазасының қатыгездігін көрсетеді.
A campaign was started in 1998 in Llandovery to construct a monument to Llewelyn; financial support came both from the community and the Arts Council of Wales. After an exhibition of proposed designs in 2000, a public vote chose a submission by Toby and Gideon Petersen of St Clears. The 16 feet (5 m) stainless steel statue, a figure with an empty helmet, cloak and armour stands on a base of stone brought from Caeo. Petersen described the statue as representing a "brave nobody", with the empty helmet and armour representing both the universal nature of Llewelyn's actions and the violence of his death.
Қосымша көздер
http://www. bbc. co. uk/wales/southwest/sites/llandovery/pages/llywelyn. shtml National Geographic Magazine, 2006 жылғы наурыз, «Кельт әлемі», 90-бет. «Соңғы Маб Дароган: Оуэйн Глин Дурдың өмірі мен дәуірі», К. Парри, (Novasys, 2010), , 105–107 беттер.
http://www. bbc. co. uk/wales/southwest/sites/llandovery/pages/llywelyn. shtml
National Geographic Magazine, March 2006, The Celtic Realm, pg 90. "The Last Mab Darogan: The Life and Times of Owain Glyn Dŵr", C Parry, (Novasys, 2010), , pp. 105–7.