Кіріспе
Колей токсиндері (оларды Колей токсині, Колей вакцинасы, Колей сұйықтығы немесе аралас бактериялық вакцина деп те атайды) – Streptococcus pyogenes және Serratia marcescens түрлерінің өлтірілген бактерияларынан сүзгіленген токсиндері бар қоспа. Оны 19 ғасырдың соңында қатерлі ісікке қарсы ем ретінде жасаған Арнайы хирургия ауруханасының хирургиялық онколог дәрігері Уильям Колейдің есімімен аталады. Олардың 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қолданылуы қазіргі заманғы иммунотерапияның алғашқы үлгісі болды, бірақ сол кезде олардың әрекет ету механизмі толық түсінілмеген. Колей токсиндерінің қатерлі ісікке қарсы тиімділігін дәлелдейтін ешқандай мәлімет жоқ, оларды қолдану қауіпті болуы мүмкін. Қатерлі ісікпен ауыратын адамдар Колей токсиндерін дәстүрлі еммен бірге немесе оның орнына қолданса, денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Мысырлық дәрігер Имхотеп ісіктерді емдеу үшін инфекция дамуын жеңілдету және ісіктің регрессиясын тудыру үшін жара жасап, сыртын бандаждап жапқан. 13 ғасырда Әулие Перегрин ісігі инфекцияға шалыққаннан кейін өздігінен жазылған. 18 және 19 ғасырларда ісіктерді қасақана жұқтыру стандартты емдеу әдісі болды, хирургиялық жараларды инфекция дамуына мүмкіндік беру үшін ашық қалдыратын. Осы кезеңде дәрігерлер ісікке инфекция жұқтыру арқылы сәтті емдеген жағдайларды хабарлаған, мысалы, француз дәрігері Дюссосойдің сүт безінің ісігін гангреналық сұйыққа малынған матамен жауып, ісіктің жойылғанын тіркегені. Инфекция мен қатерлі ісіктің регрессиясы арасындағы байланыс кем дегенде 18 ғасырдан бері байқалып келген. Атап айтқанда, эризипела мен қатерлі ісіктің жазылуы арасындағы байланыс Колейден бұрын да анықталған. Мысалы, Антон Чехов 1884 жылы дәрігер ретінде осындай байланысты жазған. Колей өзінің алғашқы пациенті Элизабет Дашиелл саркомадан қайтыс болғаннан кейін зерттеуді бастады. Дашиелл Джон Д. Рокфеллердің балалық шақтағы жақын досы болды, ол кейіннен оның өлімі оны қатерлі ісік зерттеулерін қаржыландыруға итермелегенін айтты. Оның қасақана инфекциямен күресудегі алғашқы әрекеттері әртүрлі болды, бірақ 1893 жылы ол Streptococcus pyogenes және Serratia marcescens-ті біріктіре бастады, себебі Г. Х. Роджердің зерттеулері бұл комбинацияның күштірек вируленттілікке әкелетінін көрсеткен. Колей өз жұмысының нәтижелерін жағдайлар жинағы ретінде жариялады, бұл оларды сенімді түрде бағалауды қиындатады. Американдық қатерлі ісік қоғамының мәлімдемесіне сәйкес, "осы емнің қатерлі ісікпен ауыратын адамдар үшін қандай пайдасы бар екенін анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет". Колей токсиндері деп аталатын препарат 1893 жылдан 1963 жылға дейін қатерлі ісіктің әртүрлі түрлеріне қарсы қолданылды. Дайындықтың алғашқы он жылдығында оны сүзгіленбеген өлтірілген бактериялар қоспасынан фарфор сүзгісінен өткізілген қоспаға ауыстырды. Талидомид дауы мен 1962 жылғы Кефаувер Харрис түзетулерінен кейін Колей токсиндеріне АҚШ-тың Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) «жаңа дәрі» мәртебесін берді, бұл оларды клиникалық сынақтардан тыс жерде тағайындауды заңсыз етті. Содан бері бірнеше шағын клиникалық сынақтар жүргізілді, нәтижелері әртүрлі болды. Колей токсиндерін неміс фармацевтикалық компаниясы Südmedica да өндірді және Vaccineurin сауда атауымен сатты. Алайда, Германияның дәрі-дәрмек және медициналық құрылғылар жөніндегі федералды институтының қайта мақұлдамауына байланысты 1990 жылы өндіріс тоқтатылды.
Coley's toxins (also called Coley's toxin, Coley's vaccine, Coley vaccine, Coley's fluid or mixed bacterial vaccine) is a mixture containing toxins filtered from killed bacteria of species Streptococcus pyogenes and Serratia marcescens, named after William Coley, a surgical oncologist at the Hospital for Special Surgery who developed the mixture in the late 19th century as a treatment for cancer. Their use in the late nineteenth and early 20th centuries represented a precursor to modern cancer immunotherapy, although at that time their mechanism of action was not completely understood. There is no evidence that Coley's toxins have any effectiveness in treating cancer, and use of them risks causing serious harm. People with cancer who take Coley's toxins alongside conventional cancer treatments, or who use it as a substitute for those treatments, risk seriously harming their health. Egyptian physician Imhotep treated tumors by a poultice, followed by incision, to facilitate the development of infection in the desired location and cause regression of the tumors. In 13th century, St. Peregrine experienced spontaneous regression of tumor, after the tumor became infected. In the 18th and 19th centuries, deliberate infection of tumors was a standard treatment, whereby surgical wounds were left open to facilitate the development of infection. Throughout the time period, physicians reported successful treatment of cancer by exposing the tumor to infection including the report of French physician Dussosoy who covered an ulcerated breast carcinoma with gangrenous discharge soaked cloth, resulting in disappearance of tumor. Observations of a relationship between infection and cancer regression date back to at least the 18th century. More specifically, observations of an apparent relationship between erysipelas and remission of cancer predate Coley. For example, Anton Chekhov, in his capacity as a physician, recorded such a relationship in 1884. Coley started his investigations after the death of one of his first patients, Elizabeth Dashiell, from sarcoma. Dashiell was a close childhood friend of John D. Rockefeller Jr., who later indicated that her death was what first motivated his subsequent funding of cancer research. His initial attempts at deliberate infection were mixed, but in 1893 he began combining Streptococcus pyogenes and Serratia marcescens, based upon research from G. H. Roger indicating that this combination led to greater virulence. Coley published the results of his work as a case series, making it difficult to interpret them with confidence. According to the American Cancer Society, "more research would be needed to determine what benefit, if any, this therapy might have for people with cancer". The so called Coley's toxins were used against different types of cancer from the year 1893 through the year 1963. Within the preparation's first decade, it was changed from an unfiltered mixture of killed bacteria to a porcelain filtered mixture,
In the wake of the thalidomide controversy and the Kefauver Harris Amendment of 1962, Coley's toxins were assigned "new drug" status by the Food and Drug Administration (FDA), making it illegal to prescribe them outside of clinical trials. Since then, several small clinical trials have been conducted with mixed results. Coley's toxins were also produced by the small German pharmaceutical company Südmedica and sold under the trade name Vaccineurin. However, production ceased by 1990 because of a lack of re approval by German Federal Institute for Drugs and Medical Devices.
Негізгі себептері
Колейдің токсиндерінің әсер ету механизмі туралы бірнеше түсіндірме ұсынылды.
Макрофагтар
Бір ұғым бойынша, макрофагтар қатерлі ісіктің өсуін күшейтетін "жаңарту режимінде" немесе қатерлі ісікті жоятын "қорғану режимінде" болады. Дегенмен, макрофагтар тек танылған жау болған жағдайда ғана "қорғану режиміне" көшеді. Қатерлі ісік тіні жау ретінде емес, қалыпты дене тіні ретінде танылатындықтан, оны "қорғану режиміне" көбірек итермелеу үшін инфекцияны имитациялау қажет. Имитацияланған инфекция нақты қызбаға алып келеді. Гипертермиядан өзгеше, нақты қызба дене температурасының жоғарылауы ғана емес, сонымен қатар иммундық жүйенің күшеюін білдіреді. Осылайша, қызба Коули токсиндерін қолданатын терапияның табысқа жетуі үшін қажетті шарт ретінде қарастырылады.
Омыртқа некрозы факторы және интерлейкин
Колей токсинінің биологиялық активтілігі бар саналатын агенттерінің бірі – липополисахарид, ол қызбаға себеп болады. Липополисахарид нәтижесінде пайда болатын қызба лимфоциттердің активтілігін арттырады және ісік некрозы факторын (TNF) күшейтеді деп есептеледі. Tsung және Norton Surgical Oncology басылымында белсенді агент TNF емес, интерлейкин 12 екені хабарланды.
Стрептокиназа
Тағы бір гипотеза стрептокиназаның (Streptococcus pyogenes түрінің өлтірілген бактерияларымен және науқастың плазминогенімен бірге өндіріледі) Колей токсиндерінің белсенді құралы екенін айтады. Бұл гипотеза стрептокиназаның тромбоангит облитераныстың сәтті емделуімен байланысты екендігімен дәлелденеді.
Германия
Германиядағы кейбір мамандандырылған дәрігерлер пациенттерге Колейдің токсиндерін қолданады. Олар мұны заңды түрде жасай алады, себебі Германияда мақұлданбаған дәрі-дәрмектерді өндіруге рұқсат етіледі, бірақ оларды сатуға немесе тегін таратуға болмайды. Дәрігерлер арнайы зертханаларға барып, өз қолдарымен Колейдің токсиндерін дайындай алады. Лицензиясы бар дәрігер Колейдің токсиндерін қолдануға әлі де құқылы, өйткені Германияда «Therapiefreiheit» («терапиялық еркіндік») қағидасы бар, ол дәрігерге өз медициналық біліміне сүйене отырып, тиімді деп санайтын кез келген терапияны қолдануға заңдық құқық береді. Мысалы, доктор Йозеф Исселс 20-шы ғасырдың екінші жартысында қатерлі ісікпен ауыратын пациенттерге Колейдің токсиндері сияқты бірнеше дәстүрлі емес және даулы емдеу әдістерін қолданған. Бұл ем түрі «Fiebertherapie» (қызылша терапиясы) немесе жақсырақ «Aktive Fiebertherapie» (белсенді қызылша терапиясы) деп аталады. Бұл терминді 1985 жылы Э. Гёринг енгізген. Гипертермиялық терапия немесе термотерапия – бұл басқаша емдеу түрі, бірақ кейде оны жаңылысқанда «қызылша терапиясы» деп атайды.
Кәсіби саясат
Айова ортопедиялық журналында жарияланған мақалада айтылғандай, Коулидің уыттары оның жақсы нәтижелер туралы хабарламаларына қарамастан, медициналық қауым тарапынан қарсылыққа ұшырады, себебі оның хабарламаларына сенімділік болмады. Холл (1997) бұл мәселені жан-жақты зерттейді; Холл оны зерттейтін бір көзқарас – Джеймс Юинг пен Уильям Коулидің бір институттағы әріптестер ретінде ондаған жылға созылған күрделі қарым-қатынасы. Холл түсіндіреді, Коулидің жұмысының ғылыми тұрғыдан нашар болған жақтары – анекдоттарға сүйену, уытты препараттардың стандартталған формуласының болмауы, әдістемелік тұрғыдан дұрыс клиникалық сынақтардың жоқтығы және (соған байланысты) нашар қайталанатындығы – көптеген ғалымдарды Коулидің уыттарын пайдалануды жөнсіз нәрсе деп есептеуге әкелді. Шындық одан әлдеқайда күрделі болғанымен, уыттар ешқашан қауіпсіз және тиімді дәрі деңгейіне жетпегені және бүгінде оларды балама медицина ретінде қолдану, малариотерапия сияқты, кемшілікке толы екені анық, себебі адамзат қазір молекулалық биология туралы осы терапиялар әзірленген кезде білмеген нәрселерді біледі: тіпті иммундық шақырудың немесе иммуномодуляцияның белгілі бір түрлері қажетті иммунотерапевтік әсерлерді тудыра алғанымен, мұндай шақыруды немесе модуляцияны тудыратын қарапайым әдістер жеткілікті түрде нақты емес (мақсатқа бағытталған емес), көптеген зиян келтіреді және көптеген науқастарға пайда әкелу үшін жеткілікті тұрақты жұмыс істемейді, олар идиотиптік молекулалық факторларға тәуелді (олар терапиялар алғаш әзірленген кезде түсініксіз болды және тіпті бүгінде иммунотерапия жасаушылар үшін де оңай емес).
Ауруханалар
Арнайы хирургиялық аурухана, Уильям Б. Коули, Бас хирург, 1925–1933