Кіріспе

Мойын артериясы

Жоғарғы қанатты артериясы – мойындағы қалқан-мойын тамырының тармағы.

Құрылымы

Алдымен ол төмен және бүйірлеу бағытта қабыршақ қабыршасы мен френик нервісінің үстінен өтеді, стерноклеидомастоид бұлшығымен жабылады; содан кейін ол қолтық артериясы мен қол желісінің үстінен өтеді, кіндік сүйектің және кіндік асты бұлшығының артында, параллель жүреді және омогиоид бұлшығының төменгі жағынан лопатканың жоғарғы жиегіне дейін созылады. Көп жағдайда ол лопатканың жоғарғы көлденең байлауының үстінен өтеді, ал кейбір жағдайларда – скапулалық ойық арқылы оның астынан өтеді, оған тармақтарын жібереді. Содан кейін ол лопатканың мойнының артынан төмен түседі, үлкен скапулалық ойық арқылы және төменгі көлденең байлаудың астынан өтіп, инфраспинальды шұңқырға жетеді, онда инфраспинальды бұлшыққа қан жасайды және скапула айналасындағы артериямен және көлденең мойын артериясының төменгі тармағымен (арқалық скапулалық артерия) анастомоз құрайды.

Функция

Стерноклеидомастоид бұлшық етіне (оның көбінесе омыртқа артериясы және жоғары қалқанша без артериясымен қамтамасыз етіледі), субклавиус бұлшық етіне (оның көбінесе торакоакромиялық артериямен қамтамасыз етіледі) және жақын орналасқан бұлшық еттерге тармақтар жіберуден басқа, ол кеуде сүйегінің жоғарғы бөлігінің терісіне көкірек сүйегінің ұшы арқылы өтетін суперстернальды тармақты, сондай-ақ трапеция бұлшық етін тесіп, акромион үстіндегі теріні қамтамасыз ететін акромиальды тармақты шығарады. Субклавиус бұлшық етін қамтамасыз ету сияқты, ол тері аймақтарын қамтамасыз етуде де торакоакромиялық артериямен анастомоз жасайды. Артерия жоғарғы көлденең қабырғалық-шапалақ байламасынан өтетін кезде, ол шапалақ асты қуысына тармақ жібереді, онда ол шапалақ асты бұлшық етінің астында тармақталады және шапалақ асты артериясымен, сондай-ақ арқалық шапалақ артериясымен анастомоз жасайды. Бұған қоса, ол акромиоклавикулярлық буынға және иық буынына буындық тармақтарды, ал кіндік сүйегіне – қоректендіруші артерияны жібереді.