Кіріспе
Puppetoons – Джордж Палдың 1930-шы жылдарда Еуропада және 1940-шы жылдарда АҚШ-та түсірген анимациялық қуыршақ фильмдерінің сериясы. Олар кадрлар алмастыру анимациясы арқылы жасалған: қуыршақ қозғалғанда немесе мінезі өзгергенде әрбір кадр үшін әртүрлі қолмен ойылған ағаш қуыршақтар (немесе қуыршақ бастары немесе дене мүшелері) пайдаланылды. Бұл, әдеттегі тоқтатылған анимациядағы бір қуыршақты жылжытудың орнына жасалған. Олар 1932-1948 жылдар аралығында Еуропа мен АҚШ-та түсірілді.
Puppetoons is a series of animated puppet films made in Europe (1930s) and in the United States (1940s) by George Pal. They were made using replacement animation: using a series of different hand carved wooden puppets (or puppet heads or limbs) for each frame in which the puppet moves or changes expression, rather than moving a single puppet, as is the case with most stop motion puppet animation. They were particuarly made from 1932 1948, in both Europe and the US.
Тарих
Puppetoons сериясы – 1930 жылдары Еуропада және 1940 жылдары АҚШ-та түсірілген анимациялық қуыршақ фильмдері. Бұл серия Джордж Пал 1932 жылы «билейтін» темекілерді пайдаланып жарнамалық фильм түсіргеннен кейін басталды, бұл Нидерландтағы Philips радиосы үшін театрлық жарнамалық қысқаметражды фильмдер сериясына әкелді. Содан кейін Англияда Horlicks Malted Milk өнімі үшін де серия түсірілді. Бұл қысқа фильмдер арт-деко стилінде жасалған, кейде кейіпкерлерді қарапайым геометриялық пішіндерге дейін тоғытады. Пал 1940 жылы АҚШ-қа келді және 1941 мен 1947 жылдар аралығында Paramount Pictures үшін 40-тан астам Puppetoons шығарды. Жеті Puppetoons «Ритм реңінде» (1941 жыл), «Тюльпан гүлдері өседі» (1942 жыл), «Бартоломей Кубинстің 500 шляпасы» (1943 жыл), «Мен Мүлбери көшесінде көрдім деп ойладым» (1944 жыл), «Жаспер және бұршақ бұтағы» (1945 жыл), «Джон Генри және сиялы шөп» (1946 жыл) және «Табби туба» (1947 жыл) сияқты фильмдер үшін Академия сыйлығына ұсынылды. Серия өндіріс шығындарының өсуіне байланысты аяқталды, ол 1939 жылы 18 000 АҚШ долларынан (қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 50 000 АҚШ долларына дейін өсті (1946 жылы 50 000 АҚШ доллары қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Paramount Pictures – Палдың дистрибьюторы – бұл шығындарға қарсылық білдірді. Олардың ұсынысы бойынша Пал көркем фильмдер үшін тізбектер жасауға кірісті. 1956 жылы Puppetoons, сондай-ақ Paramount-тың көптеген қысқаметражды фильмдері теледидар дистрибьюторы U. M. & M. TV Corporation компаниясына сатылды. National Telefilm Associates U. M. & M. компаниясын сатып алды және оларды 1950 және 1960 жылдары «Madcap Models» деген атпен таратуды жалғастырды. Пал сонымен қатар Puppetoons атауын және Puppetoons техникасын өзінің тікелей эфирдегі фильмдеріндегі шағын қуыршақ кейіпкерлері үшін қолданды, олардың ішінде «Ұлы Руперт» (1949 жыл), «Том Тэмбл» (1958 жыл) және «Ағалар Гриммнің керемет әлемі» (1963 жыл) фильмдері бар. Бұл фильмдердегі жеке ағаш фигуралар Puppetoons деп аталды.
Техника
Құмаралар фильмдері қуыршақтарды ауыстырып анимация жасауды қолданды. Бір қуыршақты жылжытудың орнына, қуыршақтың әрбір қозғалысын немесе мінезін көрсету үшін әр кадрда қолмен қашалған ағаш қуыршақтардың (немесе қуыршақ бастарының немесе мүшелерінің) түрлі сериясын пайдаланды. Әдетте, бір құмара үшін 9 000 жеке қашалған және өңделген ағаш фигурасы немесе бөлігі қажет болды. Қуыршақ анимациясы – бұл алмастыру анимациясының бір түрі, ал ол тоқтату анимациясының бір түрі болып табылады. Қуыршақтар қатаң және қозғалмайтын бөліктер; әрқайсысы әдетте бір кадрда қолданылады, содан кейін келесі кадр үшін дерлік бірдей қуыршаққа ауыстырылады. Осылайша, қуыршақ анимациясы көптеген жеке фигураларды қажет етеді. Осыған байланысты, ол белгілі бір жағынан дәстүрлі тоқтату анимациясына қарағанда, кадрлық анимацияға (cel animation) көбірек ұқсайды: кейіпкерлер әр кадр үшін бастапқыдан жасалады (бірақ кадрлық анимацияда кейіпкерлер мүсінделмейді, суреттеледі және боялады, сондықтан жасау процесі оңайырақ).
Жаспер
Қазіргі заманда кейбір пікір қақтығыстары бар, себебі 1940 жылдары бірнеше қуыршақ мультфильмінің жұлдызы болған қара түсті Жаспер кейіпкері бүгінде стереотип ретінде қарастырылады. "Жаспер" сериялы қысқаметражды фильмдер шағын, тұрақты актерлік құрамға сүйенді. Басты кейіпкер ойнақы "пиканини" болды, анасы – қорғаушы "мамми", профессор Қорқытқыш – қара алаяқ, ал Қара құс оның қылмыстағы шапшаң тілді серігі болды. Пал Жасперді американдық фольклордың Хаклберри Финні деп сипаттады. Бір кезде Жаспердің танымалдылығы Микки Маус пен Дональд Дактің танымалдығымен шайқасқан.
Мұра және сақтау
1987 жылы Джордж Палдың досы, кино өндіруші, режиссер және архивші Арнольд Лейбовит бірнеше "Кукша" мультфильмдерін жинап, оларды кинотеатрларда және бейнежазбада "Кукшалар фильмі" деп шығарды, осылайша оларды заманауи көрермендерге қайта таныстырды. Джордж Палдың өмірі мен фильмдері туралы толықметражды деректі фильм түсірілді. 2020 жылы "The Puppetoon Movie Volume 2" Blu-ray және DVD форматында шықты, онда "The Puppetoon Movie" шығарылымдарының ешқайсысына енбеген 17 қысқа мультфильм және "The Ship of the Ether" фильмі бар. 2009 жылы Академия киноархиві бірнеше "Кукша" мультфильмдерін сақтап қалды, олардың ішінде "Жаспер және бұршақ сабағы", "Джон Генри және Инки Пу" және "Ритм қатарында" мультфильмдері бар.