Кіріспе
Бино А. Реалюо – филиппин-американдық романист, ақын, қоғамдық ұйымдастырушы және ересектерге білім беруші. Ол Филиппиннің Манила қаласында туып өскен, бірақ ересек өмірінің көп бөлігін Нью-Йорк қаласында өткізген. Ол «Көшелең ел» романының, «Біз құдайға табынған құдайлар көрші үйдің ішінде» атты өлеңдер жинағының және екі антологияның авторы. Оның 1999 жылы Ballantine Reader's Circle баспасында жарық көрген «The Umbrella Country» романы Random House баспасының 1999 жылғы Booklist журналының «Жылдың үздік 10 жаңа романы» тізіміне енді. Роман жарық көргеннен кейін Филиппинде екінші орынға ие болды. «Көшелең ел» романы 1999 жылы Barnes & Noble Discover Great Writers сыйлығының иегері атануға үміткер болды және 2000 жылы алғашқы Азиялық американдық «Мүшелер таңдауы» әдеби сыйлығын жеңіп алды. «The New York Times Book Review» журналында жазылғандай, «Реалюоның сезімталдыққа және кері көруге ұшырамаған, ашық және айқын прозасы, оның кейіпкерлерінің қақтығыстарына жаңалық сыйлайды және кедейленіп, тартымды ортаға түс береді». «San Francisco Chronicle» газеті «Көшелең ел» романын «филиппин-американдық әдебиетке маңызды үлес» деп атады. Реалюоның алғашқы романы туған елі Филиппинде де жоғары бағаланды және 1999 жылы жарық көргеннен бері колледждер мен университеттерде оқытылуда. «Manila Standard» газетінде былай делінген: «Бұл қауіпті кітап, өйткені ол филиппин халқының жанын, кедейлікпен азапталған, қиналған жанын ашады. Кітаптағы барлық нәрсе шындыққа сай. Суреттер таңғажайып, бірақ шын. Иістер соншалықты күшті, оқырманды қамшилайды. Бұл кісілер – қалалық өміріміздің көтерілісі мен құлдырауында кездесетін таныс кейіпкерлер: олар стереотиптер мен архетиптер болуы мүмкін, бірақ сіз олардың бәрін білесіз, олардың әрқайсысы біздің өткеніміздің бір бөлігі болды және олар Грингоның естелігінен 30 жыл өткен соң да әлі де жақын. Реалюоның алғашқы поэзия жинағы «Біз құдайға табынған құдайлар көрші үйдің ішінде» 2005 жылы Аға Шахид Али атындағы поэзия сыйлығын жеңіп алды, оны Нью-Йорк қаласының Барух колледжінің ағылшын тілі профессоры және «The Nation» журналының поэзия редакторы Грейс Шульман таңдады. Ол 2006 жылдың наурызында Юта университетінің баспасынан шықты. «Біз құдайға табынған құдайлар көрші үйдің ішінде» поэзия жинағының филиппин басылымын Anvil Press 2008 жылдың наурызында шығарды, бұл оның туған елінде алғашқы кітабының жарық көргенін білдірді. «Біз құдайға табынған құдайлар көрші үйдің ішінде» жинағы 2009 жылы Филиппиннің Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. 2019 жылы ирландтық U2 тобы оның «Filipineza» өлеңін «Джошуа ағашының» 30 жылдығына арналған Манила, Филиппин қаласындағы концерттік турнесінде орындады. 2000 жылдың көктемінде ол «The Literary Review» журналының қазіргі заманғы филиппин және филиппин-американдық әдебиетіне арналған арнайы санының редакторы болды. Ол сондай-ақ «The NuyorAsian Anthology: New York City туралы азиялық американдық жазбалар» антологиясының редакторы, ол Нью-Йоркте азиялық американдықтардың 100 жылдығын еске алатын жинақ. Антология 1999 жылы Азиялық американдық жазушылар шеберханасы және Темпл университетінің баспасынан шықты және 2000 жылы PEN Open Book Award сыйлығын жеңіп алды. «НьюорАзия антологиясы» – көркем әдебиет, поэзия, эсселер мен өнер жинағы. Антологияда Нью-Йорктегі азиялық американдықтардың өмірі, 1930 жылдары ақын Хосе Гарсия Вилланың шығармаларымен және 1970 жылдары азиялық американдық әдеби және саяси қозғалыстың тууынан басталады. Жинақта сонымен қатар Пико Айер, Бхарати Мукерджи, Генри Чанг, Сюй Си, Максин Хонг Кингстон, Кимико Хан, Виджай Сешадри, Бетти Т. Као, Ван Пинг және басқалардың қазіргі заманғы дауыстары бар. 16 жастан 87 жасқа дейінгі 60-тан астам жазушы мен суретші махаббат пен жоғалту, жұмыс пен тарих, жекелік пен жыныстық қатынас, жалғыздық пен ығысу туралы жазады, АҚШ-тағы ең әртүрлі этникалық қауымдастыққа жақын қарап. Реалюо өзінің шығармашылығын Манила қаласындағы бастауыш мектепте пьесалары мен поэзиясымен бастады, онда ол туған тілінде пилипино (тагалог) тілінде жазды, бірақ кейіннен отбасымен Америка Құрама Штаттарына көшіп келгенде ағылшын тіліне ауысты. 1991 жылы Азиялық американдық жазушылар шеберханасының негізін қалаушы болғаннан бері ол АҚШ-тағы әдеби журналдарда, журналдарда және антологияларда жарияланды. «The Gods We Worship Live Next Door» жинағынан алынған «Filipineza» өлеңі, алғаш рет «The Nation» журналында жарық көрген, «Norton Anthology Language for a New Century» және «Fire in the Soul: 100 Poems for Human Rights» сияқты жинақтарда кеңінен антологияға енгізілген. Өлеңнің U2 тобының «The Joshua Tree» мерейтойына арналған концерттік турнесіне кіруі бұқаралық ақпарат құралдарының көп назарын аударды және Азия, Таяу Шығыс және Еуропадағы филиппин үй шаруасындағылардың қиын жағдайларын көрсетті.
Realuyo's first poetry collection, The Gods We Worship Live Next Door won the 2005 Agha Shahid Ali Prize in Poetry, selected by Grace Schulman, distinguished professor of English at Baruch College, City University of New York and poetry editor of The Nation. It was released by the University of Utah Press in March 2006. The Philippine edition of The Gods We Worship Live Next Door was released by Anvil Press in the Philippines in March 2008, marking his very first book publication in his birth country. The Gods We Worship Live Next Door received a 2009 Philippine National Book Award. In 2019, the Irish band U2 featured his poem Filipineza in its 30th anniversary concert tour of The Joshua Tree in Manila, Philippines. In Spring 2000, he guest edited The Literary Review's special issue on contemporary Filipino and Filipino American literature, Am Here: Contemporary Filipino Writings in English. He is also the editor of The NuyorAsian Anthology: Asian American writings about New York City, a collection commemorating 100 years of Asian American presence in New York City. The anthology was published by the Asian American Writers' Workshop and Temple University Press in 1999, and awarded a PEN Open Book Award 2000. The NuyorAsian Anthology is a collection of fiction, poetry, essays, and art. The anthology maps Asian American life in New York City, beginning with works by poet Jose Garcia Villa in the 1930s and the birth of the Asian American literary and political movement in the 1970s. The collection also explores the more contemporary voices of Pico Iyer, Bharati Mukherjee, Henry Chang, Xu Xi, Maxine Hong Kingston, Kimiko Hahn, Vijay Seshadri, Betty T. Kao, Wang Ping, and many others. Ranging in age from 16 to 87, more than sixty writers and artists look at love and loss, work and history, identity and sexuality, loneliness and dislocation, giving a closer look at the most diverse ethnic community in the United States. Realuyo began his writing through his plays and poetry in elementary school in Manila, where he wrote in his native language Pilipino (Tagalog), but later shifted to English when his family immigrated to the United States when he was a teenager. Since co founding Asian American Writers' Workshop in 1991, he has been publishing in literary journals, magazines and anthologies in the United States including The Nation, Mānoa: A Pacific Journal of International Writing, North American Review, ZYZZYVA's Resistance Issue, The Literary Review, Mid American Review, The Missouri Review, New Letters, and The Kenyon Review. The opening poem in The Gods We Worship Live Next Door, Filipineza, originally published in The Nation, is widely anthologized in collections, such as the Norton Anthology Language for a New Century and Fire in the Soul: 100 Poems for Human Rights. The poem's inclusion in U2's The Joshua Tree anniversary concert tour received much media attention and highlighted the plight of Filipino domestics in Asia, the Middle East, and Europe.
Өмірбаян
Реалюо өзінің әкесі, марқұм архитектор және инженер, Батан өлім науқанынан және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Филиппиндегі жапондық концентрациялық лагерьлерінен аман қалған Аугусто Роа Реалюодан шабыт алып, әлеуметтік өзгерістерге арналған өмірін жалғастыруда. Оның аяқталуға жақын өлеңдер жинағы «Соғыс теориясы» аталады, онда әкесінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі тәжірибелері қамтылады – президент Франклин Д. Рузвельттің жас филиппиндіктерді АҚШ армиясына қабылдауынан бастап, Батан өлім науқаны мен жапон лагерьлерінің қасіреттеріне дейін, сондай-ақ АҚШ Конгресінің 1946 жылғы Жою туралы заңын бекітуі салдарынан соғыс жылдарындағы артықшылықтарынан айырылуына дейін баяндалады. Қоғамдық ұйымдастырушы және ересектерге білім беруші ретінде Реалюо Нью-Йорктегі қоғамдық және кәсіби одақтармен байланысты ұйымдарда жұмыс істеді. Соңғы тридцать жыл бойы ол жазушылықпен және ересектер білімін берудегі толық жұмыс күнін қатар алып келеді. Білім беруші ретінде ол Паулу Фрейренің білім беруге қатысты педагогикалық тәсілдеріне сенімді – әлемді үйрету арқылы сөзді үйрету. Оның мамандануы – ESOL ересектер сауаттылығы сабақтарына технологияны және кәсіби білім беруді интеграциялау. Ол «We Speak America» ағылшын тіліндегі ересектерге арналған подкастың негізін қалаушы, бұл жоба Гарвардта оқып жүрген кезінде бизнес-жоспар бойынша жүлделі орынды жеңіп алды. Ол әлемді аралап, әртүрлі мәдениеттерге, тарихқа және тілдерге қызығушылық танытады. Университеттегі мамандығы оны АҚШ және Оңтүстік Америкада саяхаттауға және оқуға баулыды. Диплом алғаннан кейін және Еуропаға қысқа сапар жасағаннан кейін, ол өмірлік құштарлығы – шығармашылық жазуға қайта оралды және 1991 жылы Азиялық американдық жазушылар шеберханасын құрды, содан бері өзінің еңбек өмірін Нью-Йорк қаласының маргиналданған қауымдастықтарындағы қоғамдық ұйымдастыруға және иммигранттардың ересектер біліміне арнады. Ол көп тілді, тагалог және испан тілдерін жақсы біледі, ал Бразилияның түрлі қалаларында саяхаттағандықтан және тұрғандықтан бразилиялық португал тілінде шектеулі деңгейде біледі.
Қатысу, білім және цитаталар
Оның көптеген әдеби сыйлықтары мен стипендияларының арасында поэзия үшін Ван Лиер қорының стипендиясы, Америка поэзия қоғамының Люсиль Медвик естелік сыйлығы, «Нью-Йорк өнер қоры» стипендиясының көркем әдебиет номинациясы бойынша екі мәрте (2000 және 2018 жылдары) иегері, көркем әдебиет үшін қалалық суретшілер бастамасы гранты, көркем әдебиет үшін Вальпараисо әдеби стипендиясы, поэзия үшін Яддо стипендиясы, поэзия үшін Квинс кеңесі гранты және 2009 жылғы Филиппин Ұлттық кітап сыйлығы бар. Ол жақында Нью-Йорктегі филиппин-американдықтардың өмірі туралы «F. L. I. P шоуы» (қалалық суретшілер бастамасы гранты мен «Нью-Йорк өнер қоры» көркем әдебиет стипендиясының иегері) атты жаңа көркем кітабын аяқтады, сондай-ақ «Көтерілісші сонеттер» атты жаңа өлеңдер жинағын шығарды. Қазіргі уақытта ол екінші роман мен «Соғыс теориясы» (Квинс кеңесі гранты мен Яддо стипендиясының иегері) атты тағы бір өлеңдер жинағын жазумен айналысып жатыр. «Көтерілісші сонеттер» қолжазбасынан өлеңдер «North American Review», «ZYZZYVA», «Painted Bride Quarterly», «The Missouri Review», «Salamander» және «The Common» журналдарында жарияланды. Реалюо Вашингтондағы Америка университетінің Халықаралық қатынастар мектебінен халықаралық зерттеулер бакалавры дәрежесін алды, онда ол «Америка колледждері мен университеттерінде кімнің кім екені» тізіміне енді, сондай-ақ Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Аргентина университетінде оқыды. Ол Гарвард университетінде білім беру магистрі дәрежесін алды, сонымен қатар Джон Ф. Кеннеди атындағы үкімет мектебінің қоғамдық көшбасшылық орталығында әлеуметтік кәсіпкерлік саласындағы ғалым болды.