Кіріспе

Фагатого – Паго-Пагоның (Америкалық Самоаның аумақтық астанасы) орталық аймағы. Матафао шыңының етегіндегі жазықта орналасқан, бұл Тутуила аралындағы алғашқы американдық қоныс орналасқан жер болды. Оған Малалоа кіші ауылы кіреді. Бүгінде Фагатого – Тутуиланың үкіметтік, сауда, қаржы және кеме қатынасы орталығы. Сонымен қатар, ол Америкалық Самоаның әкімшілік астанасы болып табылады. Америкалық Самоаның Fono (парламенті) осы жерде орналасқан және Америкалық Самоаның Конституциясында территорияның ресми үкіметтік орталығы ретінде тіркелген. 2010 жылғы 1 сәуірдегі халық саны – 1737 адам. Фагатогода Паго-Паго порты, Паго-Паго автобус стансасы мен базары, сондай-ақ Самоа Паго-Паго Рим-католик епархиясының Әулие Иосиф Жұмысшынің соборы орналасқан. Фагатогода губернатордың резиденциясы да бар, ол Rainmaker қонақ үйі орналасқан жерден батысқа қарай, Фагатогоның Утулеи аталған бөлігінде орналасқан. Бұл отаршылдық сарай 1903 жылы теңіз әкімшілігі кезінде салынған. 1917 жылғы Жан П. Хейдон мұражайы одан сәл батысқа қарай орналасқан. Ескі түрме (1911 жылы салынған) және полиция бөлімі Fono-дан дәл қарсы жақта орналасқан. Архитектурасында 19 ғасырға тән ағаштан жасалған үйлер мен жаңа, екі қабатты, біртекті бетонды құрылыстар бар. Фагатого базарының маңы Паго-Пагоның орталығы болып есептеледі. Аралдың барлық аймақтарынан келетін тұрғындар автобуспен барады. Базардан Алава тауы, Атуудағы консервілеу заводтары, Жаңбыршы тауы (Пиао тауы) және Паго-Паго порты сияқты бірнеше маңызды орындарды көруге болады. Fagatogo Market-тің жанында Fagatogo Square сауда орталығы орналасқан, ол көптеген ірі дүкендер мен мейрамханаларды қамтитын сауда және коммерциялық орталық. Фагатогода Паго-Паго пошта бөлімі, такси қызметтері, мұражайлар, барлар мен кинотеатрлар да бар.

Этимология

Самоа тілінде "faga" сөзі "ширалу" деген мағынаны білдіреді, ал "togo" - "мангр ағашы". Ауылдың ішінде мангр тоғайы орналасқан, ол Фагатого базарынан жанармай құю станциясына дейін созылып жатқан. 20-шы ғасырдың басында АҚШ Әскери-теңіз әкімшілігі салған жаңа кемежай мен көмір стансасына орын ашу үшін көптеген мангр ағаштары алынып тасталды. 2000 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, Фагатого халқының 81,6% -ы Гавайи тайпасынан немесе басқа Тынық мұхиты аралдарынан шыққан адамдар еді. 12,5% -ы азиялықтар, ал 3,6% -ы еуропалықтар. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, Фагатогодағы испандар саны аралдың қалған бөлігіне қарағанда жоғары (Фагатогоның 2,3% -ы, ал аралдың қалған бөлігінде 1% -дан аз).

Дін

Ірі шіркеулерге Америка Самоасындағы қауымдық христиан шіркеуі (CCCAS) және Рим-католик шіркеуі жатады. Метод шіркеуі, Самоадағы қауымдық христиан шіркеуі және басқа да діни ағымдар шағын көлемде кездеседі. Қазіргі уақытта бұл жатақ үйі ретінде пайдаланылуда. 2003 жылы АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Спорт

Fagatogo Blues регби командасы Америкалық Самоа регби одағының жылдық турнирінің басты жүлдесін бірнеше жылдан бері сақтап келеді. Фагатого жыл сайын Флаг күні тойлаулары мен Мосо'ой фестивалі кезінде өтетін Фаутаси жарысына қатысады. Әйелдер "Fagatogo Teine o le Malaeoletalu" крикет командасын құрды. Команда көптеген маусым бойы әйелдер крикеті бойынша чемпиондық атаққа ие болды.