Кіріспе

Үндістандық ғалым және жазушы (1942–2011)

Индира Госвами (14 қараша 1942 – 29 қараша 2011), Мамони Раисом Госвами атты қаламымен және көпшілікке Мамони Байдео деп танымал, үнді жазушысы, ақын, профессор, ғалым және редактор болған. Ол Сахитя Академия сыйлығының (1983 жыл), Джнянпит сыйлығының (2000 жыл) және Принц Клаус лауреаттығының (2008 жыл) иегері атанды. Қазіргі үнді әдебиетінің белгілі жазушысы, оның көптеген туындылары ана тілі – ассам тілінен ағылшын тіліне аударылған, соның ішінде «Піспе пілдің тозығы», «Қанмен боялған беттер» және «Чиннамастадан келген адам» кітаптары бар. Ол сонымен қатар әлеуметтік өзгерістерді қалыптастыруға жасаған тырыстарымен де белгілі болды, бұл жұмысты ол өзінің жазбалары арқылы және Ассам Біріккен Азаттық Күресінің қарулы экстремистік тобы мен Үндістан Үкіметі арасындағы делдал ретінде атқарған рөлі арқылы жүзеге асырды. Оның қатысуы нәтижесінде Халық кеңесші тобы құрылды, ол бейбітшілік комитеті болып табылды. Ол өзін бейбіт процестің делдалы немесе бастамашысы емес, "байқаушысы" деп атады. Оның шығармалары сахнада және кинода қойылды. «Адажя» фильмі оның романы негізінде түсіріліп, халықаралық сыйлықтарға ие болды. Жахну Баруаның «Тұманнан шыққан сөздер» фильмі оның өміріне арналған.

Ерте өмір және білім

Индира Госвами Гувахатиде Умаканта Госвами мен Амбика Деви отбасында дүниеге келді, олар Экасарана Дхарманың Саттра өмірімен тығыз байланысты Вайшнав брамин отбасы еді. Ол Гувахатидегі Латашиль бастауыш мектебінде, Шилонгтегі Пайн Маунт мектебінде және Гувахатидегі Тарини Чаудхури қыздар мектебінде оқыды, содан кейін Гувахатидегі Хандике қыздар колледжінде аралық сатыны аяқтады. Индира Госвами Гувахатидегі Котон колледжінде ассам әдебиеті мамандығы бойынша білім алды және осы салада Гаухати университетінде магистр дәрежесін алды. Индира Госвами Бенгалурда айтқандай, Акка Махадевидің каннада тіліндегі вачаналары оны қатты әсер етті.

Мансап

1962 жылы ол студент кезінде өзінің "Чинаки Мором" атты алғашқы әңгімелер жинағын жариялады. Ассамда Мамони Байдео деп кеңінен танылған ол, өзінің алғашқы әңгімелерін – әлі VIII сыныпта (он үш жасында) оқып жүрген кезінде – редактор Кирти Натх Хазариканың қолдауымен, оның бас редакциялаған әдеби журналында жариялаған.

Депрессия

Госвами бала кезінен депрессиямен күресіп келеді. "Аяқталмаған өмірбаян" атты автобиографиясының басында оның жастық шағындағы көптеген өзіне қол салу әрекеттері туралы айтылады. Күйеуі, Карнатакалық Мадхавен Раисом Айенгар, Үндістанның Кашмир аймағында болған көлік апатында қаза тапқаннан кейін, некелерінің небәрі 18 айы өткен соң, ол көп мөлшердегі ұйықтау таблеткаларына тәуелді болды. Кейін Ассамға оралғаннан соң, Голпарадағы Әскери мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Осы кезде ол тағы да жазуға қайта оралды. Ол жазу арқылы ғана өмір сүргенін, әйтпесе тірі қалудың мүмкін болмайтынын мәлімдейді. Оның күйеуі инженер болып жұмыс істеген Кашмир және Мадхья-Прадеш штаттарындағы тәжірибелері "Ахирон" және "Чехнаб ағысы" атты романдарының негізі болды.

Вриндавандағы өмір

Ассамның Гоалпара қаласындағы Сайник мектебінде жұмыс істегеннен кейін, оны ұстазы Упендра Чандра Лехару Уттар-Прадеш штатының Вриндаван қаласына келіп, жан тыныштығы үшін зерттеу жұмыстарын жүргізуге көндірді. Жесірлік және зерттеуші ретіндегі өмірлік тәжірибесі оның "Көк мойынды Бража" (1976) романында бейнеленген. Роман күнделікті өмірде шұғыл кедейлікте және сексуалдық эксплуатацияға ұшыраған Вриндаван Радхасвамилерінің қиын жағдайын көрсетеді. Роман көтеретін басты мәселелердің бірі – ашрам шеңберінен тыс байланыс жасау мүмкін болмайтын жас жесірлердің тағдыры. Олардың өмір сүруге деген құштарлығы, сондай-ақ осы мәселеде діннің қағидаларымен қатар жүрген моральдық тартысы романда керемет айқындықпен және терең сезіммен суреттелген. Роман Кришна – индуизм дінінің қасиетті құдайының қаласы Вриндаванның жағымсыз жақтарын ашты, бұл Госвамиға консервативті қоғамдық топтардан сын тудырды. Мадхава Кандали жазған.

Дели университетіндегі өмір

Госвами Дели университетіне (ДУ) көшті, ол өмір бойындағы ұстазы профессор Бхабананда Деканың басшылығымен ДУ-дың Модерн Үнді тілдері мен әдебиеті (МҮТӘ) факультетінде ассам тілінің профессоры болды. Профессор Дека ассам тілін ДУ-дың МҮТӘ факультетіне енгізуде маңызды рөл атқарды. Университетте жұмыс істеген кезінде ол өзінің ең танымал туындыларын жазды. «Хридой», «Нангот Сохор», «Борофор Рани» сияқты бірнеше әңгімелерінде Дели қаласы фон ретінде пайдаланылды. Өмірінің кейінгі кезеңінде, Дели университетінің МҮТӘ факультетінің меңгерушісі болғаннан кейін, ол сыйлық алған ассам тілінің танымал әңгімешісі және романисі Арнаб Жан Декамен бірлесіп, Дели университетінде Орта ғасырлық ассам тілінің қасиетті философ, әдебиетші және суретшісі Сриманта Шанкардев атындағы кафедра ашуға күш салды. Олар сонымен қатар Ассамның бас министрінен ұсынылған 1 миллион рупийді ДУ-ға, жоспарлап отырған кафедраның капиталы үшін беруге көндірді. Алайда, доктор Госвами өмірінің соңына дейін өз еңбегінің нәтижесін көре алмады. Оның екі классикалық туындысы – «Қанымен боялған беттер» және «Тұлпардың жеген көбелегі» осы кезеңде жазылды. Делиде тұрғанда аяқталған басқа кітаптары: «Ахирон», «Жыртылған қылыш», «Удай Бхану», «Дашратидің қадамдары» және «Чиннамастаның адамы». «Қанымен боялған беттер» кітабында ол 1984 жылы Үндістанның премьер-министрі Индира Ганди қаза болғаннан кейін болған анти-сикх көтерілісінде сикхтардың жағдайы туралы жазады. Госвами Делидегі Шакти-Нагар ауданында көтерілістің куәсі болды. Ол осы романды аяқтау үшін көптеген басқа да орындарға барды. Ол тіпті Делихидегі қызыл шамдар ауданындағы G.B. көшесіне барып, онда тұратын әйелдердің өмірін бейнеледі, бұл оның романының бір бөлігін құрайды. «Тұлпардың жеген көбелегі» романында Ассамның діни орындары – сатраларда тұратын брахман әйелдерінің жағдайы туралы жазады. Бұл роман «Үнді әдебиетінің шедеврлері» антологиясына енгізіліп, «Ададжа» атты фильм түсірілді, ол бірнеше ұлттық және халықаралық кинофестивальдерде жүлделер жеңіп алды. Роман сондай-ақ екі телесериалға бейімделді, бірінде Нандита Дас Грибала рөлін ойнады. Әдеби мансабының шыңында ол Ассамдағы әйгілі индуист Шакти храмындағы ана құдайы Камахияға жануарларды құрбан етудің мың жылдық дәстүрін сынаған «Чиннамастаның адамы» романын жазды, бұл роман көп дау тудырды. Госвами романды жазғаннан кейін өміріне қауіп төнгенін хабарлады. Ол бұл романында алға қойған аргументін растау үшін діни жазбаларды келтіреді – ана құдайына гүлдермен, қанмен емес, құлшылық ету керек. Ол сұхбатында: «Роман танымал журналда жарияланғанда, маған қорқыныш шарттарымен қорқытты. Осыдан кейін жергілікті газетте жануарларды құрбан ету туралы жарияланды, бұл үлкен шу тудырды. Редактор қорқып, тантрик мені ескертті. Бірақ үндеу жарияланғаннан кейін, көпшілік жануарларды құрбан етуге тыйым салуды қолдады. Мен бастапқыда қызығушылық танытып, үлкен аванс ұсынған, бірақ кейін бас тартып, менің басқа кітаптарымды жариялауды ұсынған баспагердің қарсылығына да тап болдым. Бірақ, олар айтқандай, қалғаны тарихқа айналды және «Чиннамастар Манухто» бестселлерге айналды!» Осы кезеңдегі оның тағы бір маңызды туындысы – «Жатра» (Сапар), ол Үндістан тәуелсіздігінен бері Солтүстік-Шығыс Үндістанның барлық шекарасына әсер еткен жанжал/сепаратизм мәселесіне негізделген. Мамони Раисом Госвами 2011 жылдың 29 қарашасында Гаухати медициналық колледжінің ауруханасында қайтыс болды.

Шығармашылық емес

Рамаяна: Гаңғдан Брахмапутраға дейін, Дели, 1996. (Саптаканда Рамаяна бойынша ғылыми еңбек)