Кіріспе

Чили әуе күштері — Чили қарулы күштерінің әуе соғысы саласы.

Чили әуе күштері Чилидің әуе күштері және Чили әскери құрамының бір бөлімі болып табылады.

Тарих

Қазіргі FACh-қа жетудің алғашқы қадамы Францияда лейтенант-полковниктің ұшқыш ретінде дайындығымен басталды. Жергілікті академия құрылғанмен, алғашқы офицерлер де оқу үшін Францияға жіберілді. Олардың бірі, капитан Мануэль Авалос Прадо, 1913 жылғы ақпанда ресми түрде құрылған Чили әскери авиация мектебіне басшылық етті және 1915 жылға дейін осы лауазымда қалды. Әскери авиация мектебі (Escuela de Aviación Militar) 1944 жылы оның құрметіне аталды және бүгінгі күнге дейін сол атты сақтап келеді. Сол ерте жылдары авиация саласында көптеген маңызды жетістіктерге қол жеткізілді; Анд тауларының биіктігін бағындыру және ұзақ қашықтыққа ұшулар маңызды мақсаттардың бірі болды. Сол дәуірдегі типовой ұшақтар Avro 504, Bleriot XI, Bristol M.1C, DH.9 және SE5a болды. Келесі онжылдықта 1929 жылғы 5 наурызда Чили әуе почтасы (Línea Aeropostal de Chile) әскери авиацияның бір бөлімі ретінде құрылды. Бұл почталық әуе компаниясы кейіннен Ұлттық әуе компаниясына ([[Lan (әуе компаниясы)) айналды, ол бүгінгі күні Чилидегі жетекші әуе компаниясы болып табылады. Содан кейін, 1930 жылғы 21 наурызда армия мен теңіз күштерінің қолданыстағы авиациялық бөлімдері біріктіріліп, арнайы департамент құрылды: Әуе күштері департаменті (Subsecretaria de Aviación), ол тиімді түрде қазіргі тәуелсіз Әуе күштерін құрды. Бастапқыда ол Ұлттық әуе күштері (Fuerza Aérea Nacional) деп аталды. Чилидің халықаралық әуежайы Ланның негізін қалаушысы және әуе күштерінің бірінші командирі, Air Commodore Arturo Merino Benítez есімімен аталады. Оның алғашқы сынағы 1931 жылы Кокимбодағы теңізшілер көтерілісі кезінде болды, онда әуе күштерінің шабуылдық ұшақтары мен бомбалаушылары, сондай-ақ бомбалаушыларға айналдырылған 2 көліктік ұшағы көтерілістің сәтсіздігіне себеп болды. Қазіргі әуе күштерінің ұйымдық құрылымының алғашқы жобалары 1945 жылы Транспорттық топ 1 құрылғанда көрінді, кейіннен топ 10 болып қайта аталды, құрамында екі C 45 және Лос-Серрильостегі бір Т 6 Texan болды. Екі жылдан кейін FACh Антарктидаға алғашқы рейсін жасады. Елуінші жылдар FACh үшін реактивтік эраның басталуын білдірді, ал Grupo 7 1954 жылы оларды алған алғашқы бөлімше болды. Чили АҚШ пен Еуропадан ұшақтар сатып алды. Американдық жабдықтамаға, мысалы, Lockheed F 80, Lockheed T 33, Beech T 34 Mentor, Cessna T 37, Cessna A 37 Dragonfly және Northrop F 5E/F кірді, ал британдықтар Hawker Hunters-ті, ал француздар түрлі тікұшақтар мен Dassault Mirage 50 ұшақтарын жеткізді. 1973 жылғы 11 қыркүйекте Чилидегі әскери төңкеріс кезінде Чили әуе күштері "Үнсіздік" операциясын жүргізді, 7-ші авиациялық эскадрильядан келген аңшылар үкіметті қолдаушы радиостанцияларға тиесілі бірнеше тарату антенналарын жойды. Олар өздерінің міндетін орындағаннан кейін, ұшақтар Лас-Кондестегі президенттік резиденцияға және президент сарайына шабуыл жасады, ұшқыш резиденцияға шабуыл жасағанда әуе күштерінің госпиталіне қателікпен оқ атқан, жарақат алғандар туралы хабарламалар түспеді. Чили әуе күштері 2014 жылы басқа достық елдермен бірлесіп "Салитр" жаттығуларын өткізді. Сондай-ақ, ол 5 рет БҰҰ-ның шет елдердегі бейбітшілік сақтау миссияларына қатысты. Чили әуе күштері 2019 жылғы 9 желтоқсанда Антарктидаға бағыт алған 38 адамды тасымалдаған C 130 Hercules көліктік ұшағының жоғалып кеткенін хабарлады. Ұшақ Антарктидадағы Король Георгий аралына әскери базаға логистикалық қолдау көрсету үшін бара жатқанда радиобайланыс үзілді. 2019 жылғы 11 желтоқсанда ұшақтың қалдықтары ұшақ соңғы рет байланысқан жерден оңтүстікке қарай 18 шақырым жерде табылған, бірақ тірі қалғандар табылмады. Апаттың себебі әлі белгісіз.

Ағымдағы қор

Ұшақ түрінің нұсқасы Қызметтегі жағдайлары Ескермелер Көлік ұшақтары Northrop F-5 АҚШ күрес ұшағы F-5E 133 F-5F түрлері оқу-жаттығу үшін қолданылады. F-16 Fighting Falcon АҚШ көп мақсатты F-16A/C/D 4611 F-16B түрлері оқу-жаттығу үшін қолданылады. 2022 жылы Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінен сыйға алынды. Boeing 707 АҚШ AEW1 жүйесі IAI тарапынан әзірленді – 1 дана тапсырыс бойынша. Learjet 35 АҚШ көмекші / барлау CJ14.

Өнеркәсіп

Чилиде өз авиациялық өнеркәсібі де бар, ENAER. Piper PA 28R Saratoga негізінде жасалған T 35 Pillán оқу-жаттығу ұшағының дизайны ең белгілі мысалы, ол экспортта да сәттілікке жетті. Сонымен қатар, A 36/T 36 Halcón (CASA C 101) жинау да жүзеге асырылды. Қазіргі қолданыстағы ұшақтардың көпшілігіне техникалық қызмет көрсету, мысалы, F 5E ұшақтарына шағын өзгерістер енгізу сияқты жұмыстарды орындау арқылы, бұл өнеркәсіп әуе күштері үшін маңызды рөл атқарады. ENAER Бразилияның Embraer компаниясымен Оңтүстік Америкадағы алғашқы әскери-көлік ұшағын бірлесіп жобалау мүмкіндігін қарастырып жатыр. Сондай-ақ, Pacer Amstel бағдарламасы аясында, бастапқыда голландтық қолдаумен, ал кейіннен жергілікті күштермен ENAER F 16 истребителін жаңартып, Чили әуе күштері үшін F 16 паркін күтіп ұстау саласында үлкен қадам жасады (рұқсат етілген өзгерістерді енгізген бес елдің қатарына кірді).