Кіріспе
АДРИАН МОРРИС АДРИАН ГРАНТ МОРРИС (18 мамыр 1929 жыл - 6 желтоқсан 2004 жыл) – ағылшын суретшісі.
the painter Adrian Morris
Adrian Grant Morris (18 May 1929 – 6 December 2004) was an English painter.
Ерте өмір
Моррис Лондон қаласында дүниеге келген. Ол балалық шағын ауылдық Сомерсетте өткізді, содан кейін отбасы АҚШ-қа көшіп, ол Вермонт штатындағы прогрессивті Путни мектебінде білім алды. Нью-Йорктегі сюрреалистерден шабыдан алған оның ерте жастағы сурет салу қабілеті толыққанды дамыды. 1947 жылы Ұлыбританияға оралғаннан кейін, әскердегі міндетті әскери қызметін аяқтаған соң және Лондондағы (Англо-француз өнер орталығы) және Париждегі (L'Académie de la Grande Chaumière) өнер мектептерінде оқығаннан кейін, ол Корольдік академия мектептерінде өнер білімін аяқтады.
Мансап
Өмір бойы сурет салуға берілген Морис шығармаларын көп көрсетпеді, бірақ 50-жылдардың ортасынан бастап Лондонның Лестер, Сент-Джордж және Ганновер сияқты бірнеше жетекші галереяларында көрмелер ұйымдастырды. Хейвард галереясы 1978 жылғы жылдық көрмесінде оның он алты туындысын Мэри Келли, Лилиан Лийн, Рита Дона, Элизабет Фринк және Марк Камиль Чаймович сияқты суретшілермен бірге көрсетті. Ол сурет салу идеяларын әр мүмкіндікте эскиздейтін, әсіресе студиясынан тыс, сабақ берген кезде. Басты тақырыптары – жер, оның табиғи және адамның салдарынан туған апаттарға осалдығы және оның тұрғындарына тигізетін әсері. Моррис 1960-шы жылдары НАСА-ның ғарыш зерттеу бағдарламасынан және ғарыш кемесінің терезесінен көрінетін шөл, құнарсыз жерлерден шабыттанды. Астронавттар, босқындар, жараланған сарбаздар және кедей ауылдық жұмысшылар сияқты бейнелер алдын ала эскиздерде жиі кездессе де, аяқталған туындыларда олар сирек сақталады. Уильям Паккер "Таймс" газетінде жазғандай, бейнелер "бейне болуы мүмкін кеңістік немесе құрылымды қалдырып, бірақ жасырын болмыста" жоғалып кетеді. Бұл туындылар көбінесе май бояумен, әр шаршы сантиметрі мұқият ойластырылған, ең төменгі шекке дейін кескіленген жұмыр ағаш тақталарына салынған.
Таңдалған көрмелер
Лондондағы Redfern галереясы 2008 жылдың мамыр-маусымында Морристің туындыларының ретроспективасын ұйымдастырды, ал 2010 жылдың маусым-шілдесінде галереяда оның суреттеріне арналған тағы бір жеке көрме өтті. Оның жұмысы Redfern галереясында өткен бірнеше топтық көрмелерге, соның ішінде 2014 жылғы «Aspects of Landscape» көрмесіне қосылды. Келесі жылдары оның туындылары жас суретшілердің буындарынан қайта жаңғырылып, қолдау тапты. 2015 жылдың қыркүйек-қазан айларында Глазгодағы 42 Carlton Place-те «Жаңа негіздер» атты суреттерден жеке көрме ұйымдастырылды. 2016 жылдың мамыр айында Лондондағы Balfron Tower-да Кэрол Родспен бірлескен екі суретшінің көрмесі өтті. 2018 жылдың қараша-желтоқсан айларында Лондонның 3236RLS Le Bourgeois галереясында жеке көрме өтті. 2019 жылдың наурыз-сәуір айларында Берлиндегі Galerie Neu-де Морристің ірі жеке көрмесі ашылды және оның туындылары сол жылғы Art Basel көрмесінде таныстырылды. 2020 жылдың наурыз айында Нью-Йорктегі Essex Street галереясында Морристің жеке көрмесі ашылды. COVID-19 пандемиясының салдарынан көрме жабылып, шілде айында соңғы бір аптаға қайта ашылды.
Веб-сайт
Адриан Моррис мұражайы 2020 жылдың шілде айында adrianmorris.info веб-сайтын жасады.
Сыни қабылдау
Морристің туындылары 21-ғасырдағы планетамыздың жағдайына байланысты біздің алабасымыз бен үміттерімізді тікелей көрсетеді. Оның есейген туындыларындағы тұрақтылық пен қаталдық деңгейі әсерлі. Бұл – зор еңбектер жиынтығы. Суреттердің қатал, қиындықпен қол жеткізілген, ең бастысы, болашақты болжайтын шешендігі бүгін танылуға лайық. "Суреттер шиеленісті де тыныш, бояу гипсоға қабаттап жағылады, қабаттар қабатқа үйіліп, бейнеленген материалға – металл мен құмға – айналғандай сезіледі, бұл Мористің алабасымен байланысты бейнелерін күшейтеді. Оның бейнелері бізді қандай да бір қасиетті "гуманистік" немесе "экзистенциалдық" мазмұнға жетелейді. "Адриан Моррис қызықты сурет салудың бір мезгілде нақты да миметикалық болуы керектігін түсінген, яғни беткі жағы мен зерттеудің мәселесі. Оның көрнекі апертурасы немесе жазық жазықтыққа ашылатын люгі сурет салудың – формалистік догмаға қарсы – әрқашан иллюзиялар әлеміне терезе екенін көрсетеді. Сонымен қатар, ол суреттелген панелдің өзінің бар екенін қайталап көрсетеді. Тығыз, жылтыратылған масляный сыр жақтауды ішкі және сыртқы жақтарымен біріктіреді. Суреттелген жер бедері суреттегі "жер" сияқты. "Суреттер өздерінің бос кеңістігінде жарық шашырады. Олар адамдарсыз, тыныш, терең геологиялық уақыт сезімін білдіреді. Олар Жердің осалдығы мен планетаның көмексіздігін қалай қарайтынымызды қарастырумен айналысады."
"The paintings in their emptiness emanate light. They are pared back, unpopulated by people, with a stillness that seems to express a deep sense of geological time. They are concerned with viewing – how we view – the frailty of the earth and the vulnerability of the planet.”