Кіріспе

Лох-Несс шешесі – 1934 жылдан бері түрлі жанрлардағы халық мәдениетінде кездесетін халық аңыздарының жаратылысы. Көбінесе ол жоғалып кеткен динозавр немесе оған ұқсас жануар ретінде бейнеленеді, бірақ оның болуын түсіндірудің басқа да нұсқалары бар, мысалы, пішін өзгертетін немесе басқа планетадан келген жаратылыс ретінде де суреттеледі. Аты болғанымен, ол сирек жағдайда ғана қауіпті жаратылыс ретінде көрсетіледі.

Тарих

Жаратылыс ғасырлар бойы жергілікті фольклорда кездесіп, 1933 жылдың шілдесінде байқалғаннан кейін кеңінен танымал болды. Ол алғаш рет 1934 жылдың қаңтарында Уильям Дж. Макиннің «Лох монстры» атты әңгімесінде, содан кейін 1934 жылдың мамырында түсірілген «Лохтың құпиясы» фильмінде бейнеленді. Оның ең көп кездесетін екі жанры – балалар әдебиеті мен криптофикция. Мысалдардың бірі – Стивен Келлогтың 1977 жылғы «Серпінді тазқұйрық» сурет кітабы, онда бала үнемі өсіп келе жатқан жаратылысты күтіп бағады, Тед Хьюздің 1992 жылғы «Несси – тәртіпсіз монстр» романы, онда монстр Лондонға сапар шегеді, және Элис Уивер Флагертидің 2007 жылғы «Лох-Несс монстрінің сәттілігі: Таңдаулы тамақ жеушінің әңгімесі» романы, онда монстр бала тастаған тамақтан байқаусызда тойып өседі. Соңғы жанрға Джеффри Конвицтің 1982 жылғы «Monster: A Tale of Loch Ness» романы және Стив Альтеннің 2005 жылғы «The Loch» романы кіреді. Бұл құбылысқа толыққанды мистикалық түсіндірме Роджер Зелазнидің 1981 жылғы «Лирдің жылқылары» әңгімесінде кездеседі, онда ол титулды құдайдың мініп жүретін жылқысы болып табылады. Сьюзан Купердің 1997 жылғы «Богарт және монстр» романында, Кери Артурдың 2008 жылғы «Тағдыр өлтіреді» романында және Нэнси Ли Баджердің 2011 жылғы «Тұманды айдаһар» романында ол қазіргі түрінде тұрып қалған форма өзгертетін жаратылыс. Дик Кинг Смиттің 1990 жылғы «Су аты» балалар романы және оның 2007 жылғы «Су аты: Теңіздің аңызы» фильмінде Лох-Несс монстры – шотланд фольклорындағы келеспе жаратылыс. Лох-Несс монстры әрқашан тірі жаратылыс емес; мысалы, 1970 жылғы «Шерлок Холмстің жеке өмірі» фильмінде ол суасты кемесі болып келеді. Кейде ол жай ғана алаяқтап жасалған, мысалы, 2007 жылғы «Futurama: Bender's Big Score» фильмінде, ал «Scooby Doo! және Лох-Несс монстры» сияқты оқиғаларда оның болуы соңына дейін күмәнді болып қалады. Лох-Несс өте ірі жануарлардың көбейіп өсетін популяциясына жеткілікті су қоймасы емес деген мәселе кейде көтеріледі. 1964 жылғы «Доктор Лаоның 7 беті» фильмінде монстр көлден теңізге көбейіп өсу үшін кетеді, ал аталған «Су аты» кітабы мен фильмінде ол жыныстық жолмен көбеймейді.

Сипаттамалары

Ол құбыжық деп аталғанымен, оның пайда болатын көптеген туындыларда ол зиянсыз болып келеді. Осы жаратылыстың достық бейнелері 1996 жылғы "Лох-Несс" және "Бақытты Несс: Лохтың құпиясы" фильмдерінің арасында кездеседі. 1981 жылғы "Лох-Несс қорқынышы" және 2008 жылғы "Лох-Несс терроры" ("Лох-Несстен тыс") фильмдерінде монстрдің қауіпті бейнесі сирек кездеседі. Кейбір нұсқалар мүлдем басқа категорияға жатады; мысалы, жоғарыда аталған "Доктор Лаоның 7 беті" фильмінде құбыжық – судан шыққанда таныс пішінге өсетін кішкентай балық, бірақ үлкен жылан тәрізді түрінде де салыстырмалы түрде қауіпсіз болып қалады.