Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық неміс ислам ғалымы (1902–1969)
British German Islamic scholar (1902–1969)
Джозеф Франц Шахт (15 наурыз 1902 – 1 тамыз 1969) – Нью-Йорктегі Колумбия университетінде араб және исламтану профессоры болған британдық неміс ғалымы. Ол ислам құқығы саласындағы батыстың жетекші ғалымы еді, оның 1950 жылы жарық көрген «Мұхаммедтік құқық тарихының бастаулары» еңбегі әлі күнге дейін осы тақырып бойынша маңызды туынды саналады. «Ислам энциклопедиясының» бірінші және екінші басылымдарында көптеген мақалалардың авторы болған Шахт, сонымен қатар C. E. Босвортпен бірлесіп Оксфорд университеті баспасының «Ислам мұрасы» сериясы үшін осы еңбектің екінші басылымын редакциялады және «Ислам құқығына кіріспе» (1964) атты оқулық жазды.
Joseph Franz Schacht (, 15 March 1902 – 1 August 1969) was a British German professor of Arabic and Islam at Columbia University in New York. He was the leading Western scholar on Islamic law, whose Origins of Muhammadan Jurisprudence (1950) is still considered a centrally important work on the subject. The author of many articles in the first and second editions of the Encyclopaedia of Islam, Schacht also co edited, with C. E. Bosworth, the second edition of The Legacy of Islam for the Legacy series of Oxford University Press and authored a textbook under the title An Introduction to Islamic Law (1964).
Өмір және мансап
Шахт католиктер отбасында дүниеге келген, бірақ оқуға деген ынтасы зор болғандықтан, ерте жасында еврей мектебінің оқушысы болды. Бреслау және Лейпцигте ол семит тілдерін, грек және латын тілдерін, соның ішінде Готтельф Бергстрассер сияқты профессорлардың басшылығымен оқыды. 1924 жылы ол өзінің «Хабилитациялық еңбегін» – «Дас кітаб әл хиял фил фиқх» (Заң ережелері кітабы) деген кітабын жариялады, оған аударма және түсіндірме қосты. 1925 жылы ол Брейсгаудағы Альберт Людвигс университетінде Фрайбургта алғашқы академиялық лауазымын алды. 1927 жылы ол Германиядағы ең жас профессор атанды, ал 1929 жылы семит тілдерінің профессоры болды. 1932 жылы ол Кенигсберг университетінің профессоры болып тағайындалды. Бірақ 1934 жылы тікелей қауіп көрмеген және қуғынға ұшырамаған Шахт, нацистік режимге қарсы күрескендіктен, Каирге кетіп, 1939 жылға дейін профессор болып сабақ берді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Англияда болды, онда ол британ үкіметіне қызмет етуді ұсынды және BBC үшін жұмыс істеді. 1947 жылы ол Ұлыбритания азаматы болды. Шахт 1946 жылдан бастап Оксфорд университетінде оқытумен айналысты. 1954 жылы Нидерландыға көшіп, Лейден университетінде сабақ берді. 1957–1958 оқу жылында Колумбия университетінде оқыды, ал 1959 жылы араб және исламтану бойынша толық профессор атанды. Ол 1969 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Колумбияда профессор-эмеритус болып қалды. Шахттың ертедегі ислам тарихына сіңірген маңызды үлестерінің бірі – хадистің бұрынғы дәстүрлер жиналған адамдардан шыққандығын анықтауы және Шахт осы жиналысты «ортақ байланыс» деп атады. Бұл тұжырымды кейін көптеген шығыстанушылар жемісті түрде пайдаланды.
Schacht was born into a Catholic family but, with a zeal for study, became at an early age a student in a Hebrew school. In Breslau and Leipzig he studied Semitic languages, Greek, and Latin, under professors including Gotthelf Bergsträßer. In 1924 he published his Habilitations Schrift, Das kitab al hiial fil fiqh (Buch d. Rechtskniffe) des abū Hātim Mahmūd ibn al Hasan al Qazuīnī, with translation and commentary. In 1925 he obtained his first academic position at the Albert Ludwigs Universität Freiburg in Breisgau. In 1927 he became there a professor extraordinarius, making him the youngest professor in all of Germany, and in 1929 a professor ordinarius of Semitic languages. In 1932 he was appointed a professor at the University of Königsberg. But in 1934, without being directly threatened or persecuted, Schacht, as a strong opponent of the Nazi regime, went to Cairo, where he taught until 1939 as a professor. At the outbreak of World War II in 1939, he happened to be in England, where he offered his services to the British government and worked for the BBC. In 1947 he became a British citizen. Schacht taught at Oxford University from 1946. In 1954 he moved to the Netherlands and taught at the University of Leiden. In the academic year 1957–1958, he taught at Columbia University, where, in 1959 he became a full professor of Arabic and Islamic studies. He remained at Columbia until his retirement in 1969 as professor emeritus. One of Schacht's major contributions to the history of early Islam is the recognition that Hadith probably stems from those in whom the different traditions of the past converge, and this convergence Schacht describes as "common link". This concept was later used productively by many other orientalists.
Мұхаммедтің заң ғылымының бастауы (кітап)
Жалпы алғанда, "Түпнұсқа" Әл-Шафии алғаш айтқан және кейіннен оның шәкірттері біздің эраның сегізінші және тоғызыншы ғасырларында дамытқан хадисті тексеру әдістемесі мен стандарттарын сынап бағалайды. Бұл ислам құқығының қалыптасуының бастапқы және өте маңызды кезеңі болды. Оның зерттеулері 19 және 20 ғасырларда Еуропада ислам құқығын зерттеген Густав Вейл және Игнац Голдзиер сияқты маңызды ғалымдардың еңбектеріне негізделген. Атап айтқанда, Шахт ортағасырлық "иснад" талдауына күдішпен қарайды, оны жасалған деп есептейді және заңдық мәселелерге қатысты Пайғамбардың сүннеттік хадистерін тексерудегі сүнни тәсілдерінің басым бөлігін құрайды.
As a whole, Origins critiques the methods and standards of ḥadīth verification as they were first articulated by Al Shafi‘i and subsequently developed by his students in the eighth and ninth centuries CE, an early and centrally important stage in the formation of Islamic jurisprudence. His research builds upon the work of important figures in the nineteenth and twentieth century study of Islamic law in Europe, such as Gustav Weil and Ignác Goldziher. In particular, Schacht advocates a skeptical approach to medieval forms of 'isnād criticism, which he views as fabricated and comprising the greater part of Sunni approaches to verifying Prophetic traditions of a legal nature.
Аргумент пен әдіс
Шахт 'ilm al ḥadīth-тің бастауын біздің эрамыздың сегізінші және тоғызыншы ғасырларында, исламдық құқықтық ойлаудың дамуындағы бір сәтте, Таяу Шығыстың қалалық орталықтарында дәстүрші (мухаддиси) және заңгер (факих) топтарының кәсіби деңгейге көтерілуімен байланыстырады. Шахт Ислам заң ғылымының атаулы мектебінің негізін қалаушы Имам әл-Шафииді жоғарыда аталған төрт принциптен/көздерден/құрамдас бөліктерден тұратын фикх теориясының (Ислам заң ғылымының жүйесі) "негізгісін" жасаған деп есептейді: Құран, Мұхаммед пайғамбар мен оның сахабаларының хадистері, ғалымдардың бір пікірге келуі (ижма'), аналогтық қорытынды (қия). Құранда фикхқа қатысты аяттар салыстырмалы түрде аз болғандықтан, әл-Шафии жүйесі ислам заңының ережелерінің "көп бөлігі" ахадиттерден алынғанын білдіреді. Шахттың айтуынша, әл-Шафии үнемі пайғамбардың билігін "еш нәрсе" жоя алмайтынын, тіпті ол "бір ғана дерек көзімен расталса да" мойынұстады, және егер хадис "жақсы тексерілген" (Сахих) болса, яғни Ислам пайғамбары Мұхаммедке дейін жететін болса, ол "оның сахабаларының, олардың ізбасарларының және кейінгі билік иелерінің пікірлерінен басымдыққа ие болады". Ол Голдзихердің бұрынғы еңбегін жалғастыра отырып, әл-Шафиидің сүннетті және оның құрамдас дәстүрлерін құқықтық жағынан маңызды деңгейге алғаш көтергенін айтады. Құран мен хадистің маңыздылығы содан кейін заңгерлік консенсусқа ұқсас мәртебеге ие болды, бірақ әл-Шафии үшін Пайғамбарға сенімді түрде жатқызылатын дәстүрлер оның сахабаларына қарағанда беделдірек саналды және тіпті барлық басқа заңдық билік көздерін алмастыра алатын. Сонымен қатар, мұндай дәстүрге негізделген заңдық норма тек Пайғамбарға сенімдірек жатқызылатын хадис пайда болған кезде ғана жойылуы мүмкін. Әл-Шафии мұндай жақсы орнатылған дәстүрлердің дұрыстығына күмән тудырмайтынын, олардың шындығы адам санасына өзінен-өзі сезіледі, күмән мен болжамға орын қалдырмайды деп мәлімдейді. Алайда Шахт әл-Шафиидің бұл ережені өз еңбегінде тұрақсыз қолданатынын атап көрсетеді, кейбір жағдайларда заңгер Пайғамбарға қатысты деректерге ашық қайшы келетін сахабалардан жеткен хадистерді жақтағанын айтады. Бұл дәстүрлер әдетте жалпыға бірдей келісілген немесе тәуелсіз тексерілетін (мысалы, күнделікті намаз) және әл-Шафиидің қарсыластарының заңдық ұстанымдарын жоққа шығаратын рәсімдерді растағандарды қамтиды. Осы соңғы тұжырымға сүйене отырып, Шахт шейхтің хадистік ғылымы заңды білімдік ізденістің стандарттарын құрудан алыс, пайғамбарлық дәстүрлерді сынсыз қабылдаудан басқа ештеңе емес деп санайды, бұл оның жеке заңдық қалауларын ақтады. Шахттың пікірінше, мұндай дәстүрлер терең зерттеуге төтеп бере алмайды. Дәстүрлерді техникалық бағалау мұсылман ғалымдарының көптеген буындары арқылы дамып келе жатқанмен, ол негізінен әл-Шафии алғаш айтқан isnād сынның кемшіліктері бойынша жүргізілген сияқты. Кейіннен "Түпнұсқа" кітабында Шахт өзінің бағалауынша, әл-Шафиидің ұстазы Малик ибн Анастың (795 ж.ө.) өмірінен бұрынғы буында пайғамбарлық isnādтардың кең ауқымда жасалғанын көрсететін дәлелдер келтіреді. Тіпті Маликтың құрметті баяндау тізбегінде де күдікті олқылықтар мен айқын алмастырулар бар, бұл оның кейбір маңызды хабар таратушылармен байланысының сенімділігіне күмән тудырады. Осы себептерге байланысты қазіргі ғалымдар хадистік әдебиеттің тарихи-талдамалық құндылығына ортағасырлық мұсылман ғалымдары сияқты оптимистік көзқарас таныта алмайды.
Schacht locates the origins of 'ilm al ḥadīth in the eighth and ninth centuries CE, a moment in the development of Islamic legal reasoning coinciding with the professionalization of the traditionalist (muḥaddith) and jurist (faqīh) classes in the urban centers of the Middle East. Schacht credits Imām al Shāfiʻī, the founder of an eponymous school of Islamic jurisprudence, with "creating" "the essentials" of the theory of fiqh (the system of Islamic jurisprudence), made up of four principles/sources/components mentioned above: the Qurʾān, the ḥadīth of the Prophet Muḥammad and his Companions, scholarly consensus (ijmāʿ), analogical reasoning (qiyās). Because the Quran has relatively few verses pertaining to fiqh, Al Shafi‘i's system meant that "the great bulk" of the rules of the Islamic law were derived from ahadith. Schacht states that Shafi'i repeatedly insisted that "nothing" could override the authority of the Prophet, even if it was "attested only by an isolated tradition", and that if a hadith was "well authenticated" (Ṣaḥīḥ) going back to the Islamic Prophet Muhammad, it had "precedence over the opinions of his Companions, their successors, and later authorities". Following the work of Goldziher before him, Schacht argues that it was al Shāfiʻī who first elevated the sunna and its constituent traditions to great legal prominence. The material importance of the Qurʾān and ḥadīth thereafter enjoyed a status comparable to that of juristic consensus, though for al Shāfiʻī traditions credibly attributed to the Prophet were to be considered more authoritative than those of his Companions, and indeed could supersede all other sources of legal authority. Moreover, an already existing legal standard based on such a tradition could be overturned only upon the emergence of a ḥadīth that could be more credibly attributable to the Prophet. Al Shāfiʻī goes as far as to claim that such well established traditions invite no debate as to their validity; their truth simply imposes itself upon the human mind, leaving no room for doubt or speculation. Schacht points out, however, that al Shāfiʻī inconsistently applies this rule in his own work, alleging that in some cases the jurist favored 'aḥādīth transmitted from Companions that openly contradicted those attributable to the Prophet. These traditions usually included those which validated ritual practices that were either universally agreed upon or else independently verifiable (such as daily prayer), and those which disputed the legal positions of al Shāfiʻī's opponents. Building on this lattermost point, Schacht contends that far from constructing the standards of a legitimate epistemic enterprise al Shāfiʻī's science of ḥadīth amounts to little more than an uncritical acceptance of Prophetic traditions which justified his own legal preferences. These same traditions, claims Schacht, could not survive a stronger program of investigation. Although the technical evaluation of traditions would continue to evolve across many generations of Muslim scholars, it seems to have largely proceeded along the lines of the deficient form of ’isnād criticism first articulated here by al Shāfiʻī. Later in Origins Schacht presents evidence which in his estimation suggests that there was in fact a large scale fabrication of Prophetic ’isnāds in the generation preceding the life of al Shāfiʻī's own teacher, Mālik ibn ’Anas (d. 795 CE). Even in Mālik's esteemed golden narrative chain there are suspicious gaps and obvious substitutions, sowing significant doubts as to credibility of the relationships he was said to have had with certain key transmitters. For these reasons modern scholars cannot be nearly as optimistic about the historical analytic value of ḥadīth literature as were their medieval Muslim counterparts.
Қабылдау
Шахттың бұл мәселедегі пікірлері соңғы онжылдықтарда ғалымдардың сынына ұшырады. Оның белгілі сыншылары М. Мустафа әл-Азами және Ваэль Халлақ. Әл-Азамидің «Шахттың Мұхаммед дінінің заң ғылымының бастауы туралы» еңбегі – Шахттың тезисіне жүйелі жауап болып табылады, ол оның ішкі қайшылықтарын, Шахттың тым жалпылама тұжырымдарын және деректерге қатысты оның үнемі жасаған ерекше талаптарын көрсетеді. Халлақ Шахттың ортағасырлық мұсылман ғалымдары хадистерді абсолюттік шындық деп санады деген қате пікірде болғанын айтады. Халлақтың пікірінше, шындығында, әдебиетті мұқият зерттеген оқырманға, кем дегенде заң мәселелерінде ортағасырлық мұсылман ғалымдары хадистердің көпшілігін ғана ықтимал шындық деп бағалағандығы анық көрінеді. Олардың заңдық үкімдерінің негізінде кез келген жеке хадистің сенімді шындығы емес, ықтимал хадистердің эпистемологиялық жиынтығы болды.
Schacht's views on this matter have come under criticism from scholars in recent decades. His notable critics include M. Muṣṭafā al Aʻẓamī and Wael Hallaq. Al A'zami's work On Schacht's Origins of Muhammadan Jurisprudence is a systematic response to Schacht's thesis, outlining its inconsistencies within itself, Schacht's very broad generalizations, and his continuous special pleading in the face of data. Hallaq argues that Schacht mistakenly assumes that medieval Muslims scholars held ḥadīth to be apodictically true. According to Hallaq, it is more likely the case — and indeed apparent to the careful reader upon inspecting the literature — that at least where matters of law were concerned medieval Muslim scholars judged the majority of ḥadīth as only probabilistically true. It was the epistemic sum of probable traditions, and not the assured truth of any one tradition in particular, upon which they built their legal rulings.
Мұра
Шахттың еңбегіне ғылыми реакция, Мохсен Хареди Ваэль Халлаққа сілтеме жасап, "танымшылардың үш лагерін" тудырды. Олардың ішінде (Джон Уэнсброу және Майкл Кук сияқты) "оның қорытындыларын қайта растауға" тырысып, кейде одан да әрі жүретіндері; оларды жоққа шығаруға ұмтылатындар (Набия Аббот, Ф. Сезгин, М. Азами, Грегор Шолер және Йохан Фюк) және "екі аралық, мүмкін синтезделген ұстаным құруға тырысатындар" (Мотцки, Д. Сантиллана, Г. Х. Джуйнболл, Фазлур Рахман және Джеймс Робсон) бар. Дэвид Форте айтуынша, "батыстық ислам ғалымдарының көбі Шахттың дәстүрлердің нақтылығына қарсы келтірген дәлелдеріне күмән келтіруге болмайды деп келіседі". Оның қолдаушыларының бірі – Морис Гаудефрой Демонбин, ол көптеген хадистердің "апокрифтік екенін және 8-ғасырда Пайғамбардың ниеттеріне қайшы жаңалықтар мен тенденцияларды ақтау үшін ойлап табылғанын" жазады. Дж.Н.Д. Андерсон көптеген хадистердің "күмәндісіз, жасалғанын" мәлімдесе, Герберт Либесни Сеймур Веси Фицджеральд "жауапты заңгерлер дәстүрлерді қасақана қолданған, сондықтан Пайғамбардың өзінің заңдық дәстүрінің ешқайсысы күмән тудырмайды" дейді.
Scholarly reaction to Schacht's work has produced "three camps of scholars" according to Mohsen Haredy citing Wael Hallaq. Those (such as John Wansbrough, and Michael Cook) who seek to "reconfirm his conclusions", and at times going beyond them; those who endeavor to refute them (Nabia Abbott, F. Sezgin, M. Azami, Gregor Schoeler and Johann Fück) and a those "seeking to create a middle, perhaps synthesized, position between the two" (Motzki, D. Santillana, G. H. Juynboll, Fazlur Rahman and James Robson). According to David Forte, "nearly all Western Islamic scholars agree that Schacht's evidence against the authenticity of the traditions is virtually unassailable." Some of the supporters of his these include Maurice Gaudefroy Demombynes, who writes that many ahadith, "are apocryphal and were invented in the 8th century in order to justify innovations and tendencies which were very foreign to the intentions of the Prophet." J. N. D. Anderson, who states most ahadith were, "beyond question, fabricated," Herbert Liebesny Seymour Vesey Fitzgerald, who states "there was deliberate forgery of traditions by responsible lawyers on such a scale that no purely legal tradition of the Prophet himself can be regarded as above suspicion."
Шығармалары
Bergsträsser, Gotthelf: Ислам құқығының негіздері. Редактор: Джозеф Шахт. Берлин – Лейпциг, 1935 жыл. Солтүстік Нигериядағы ислам. "Исламдық зерттеулер" журналы, 8 (1957), 123–146 беттер. Шахт, Джозеф: Ислам құқығына кіріспе. Оксфорд, 1964 жыл. Шахт, Джозеф: Мұхаммедтік құқық танудың бастаулары. Оксфорд университетінің баспасы, 1950 жыл, (1967 жылғы түзетулермен және қосымшалармен).
Bergsträsser, Gotthelf: Grundzüge des islamischen Rechts. Editor: Joseph Schacht. Berlin Leipzig 1935. Islam in Northern Nigeria. In: Studia Islamica 8 (1957) 123–146. Schacht, Joseph: An Introduction to Islamic Law. Oxford 1964. Schacht, Joseph: The Origins of Muhammadan Jurisprudence. Oxford University Press 1950, (1967 with corrections and Additions).