Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Zeus HLONS (Zeus High Mobility Multi purpose Wheeled Vehicle), сондай-ақ HMMWV, Лазерлік қару-жарақты бейтараптандыру жүйесі ретінде де белгілі, бұл АҚШ әскерінің жер бетіндегі миналарды және жарылмаған оқ-дәрілерді бейтараптандыру үшін қолданатын қатты күйдегі лазерлік қару. Zeus HLONS жүйесі SPARTA, Inc. және Naval EOD Technology Division бірлесіп жасаған жоба. Бұл жоба орташа қуатты коммерциялық қатты күйдегі лазер (SSL) және сәуле бағытталған басқару жүйесін Humvee көлігіне орнатып, оның жер бетіндегі миналарды, қолдан жасалған жарылғыш құрылғыларды (IED) немесе жарылмаған оқ-дәрілерді тасымалдау жолдары мен миналау аймақтарынан тазарта алатынын көрсету мақсатында жүзеге асырылды.
The Zeus HLONS (Zeus High Mobility Multi purpose Wheeled Vehicle), also known as HMMWV, Laser Ordnance Neutralization System, is a solid state laser weapon which is used by the U. S. military in order to neutralize surface land mines and unexploded ordnance. The Zeus HLONS system was a co operative effort between SPARTA, Inc. and Naval EOD Technology Division to demonstrate that a moderate power commercial solid state laser (SSL) and beam control system could be integrated onto a Humvee and used to clear surface mines, improvised explosive devices (IEDs), or unexploded ordnance from supply routes and minefields.
Ерекшеліктері
Зевс 10 кВт қатты күйдегі жылу сыйымдылығы (SSHC) лазерлік сәулесін нысанадағы қару-жарақтың жарылғыш заттарын тұтандырып, өртеуге жеткізу үшін пайдаланады. Сондықтан, ол нақты қару-жарақтың қандай дабылмен жабдықталғанына тәуелді емес. Осының нәтижесінде төмен деңгейдегі жарылыс болады, ол жанама зиянды азайтады. Зевс жүйесі 25-ден 300 метрге дейінгі қашықтықтағы нысаналарды, көру қабілеті болған жағдайда, жоюға қабілетті екенін көрсетті. Зевс жүйесі күніне 2000 ретке дейін іске қосылуы мүмкін. Зевс HLONS жүйесі C 17 және C 130 көліктерімен тасымалданатын Roll on Roll Off мүмкіндігін ұсынады. Бұған қоса, ол тікұшаққа ілгішпен тасымалдану сертификатына ие.
Zeus uses a 10 kW solid state heat capacity (SSHC) laser beam to heat target ordnance to the point of causing the explosive filler to ignite and start to burn. Therefore, it does not depend on the type of fusing the specific ordnance uses. The resulting neutralization causes a low level explosion that minimizes collateral damage. It has demonstrated the capability to engage targets from 25 to 300 meters away, as long as they are in line of sight. The Zeus system can be fired up to 2,000 times a day. The Zeus HLONS system offers a roll on roll off capability that is C 17 and C 130 transportable. It is also helicopter sling certified.
Даму
Жобаның негізгі екі тұлғасы – Джеральд Уилсон (АҚШ Армиясының Ғарыш және Зымыран қорғанысы командалығының (SMDC) Бағытталған Энергия бөлімі) және Оуэн Хофер (АҚШ инженерлік фирмасы SPARTA), олар жүйені жобалап, құрастырды. Zeus HLONS жүйесінен бұрын, Жарылғыш заттарды жою (EOD) қызметкерлері осындай оқ-дәрілерге (қолымен немесе роботтық платформа арқылы) жақындап, оған жарылғыш зарядты орналастырып, содан кейін оқ-дәрілерді жою үшін зарядты жаруға мәжбүр болатын. Лазерлік залалсыздандыру жүйелері кеңінен қолданыс тапқанша олар осылай істеуге мәжбүр. Zeus-ты пайдалану дәстүрлі әдіске қарағанда арзан (лазерлік оқ үшін бірнеше цент) және қауіпсіз. Лазерлерді жарылғыш заттарды жару үшін пайдалану мүмкіндігі 1986 жылы теориялық тұрғыдан зерттелді, ал 1987 жылы 30 кВт CO2 лазерімен зертханалық демонстрациялар өтті. 1991 жылы 0,3 кВт Nd:YAG лазері және 0,8 кВт CO2 лазері қолданылып, миналар бойынша демонстрациялар жүргізілді. Лазерлік құралдарды залалсыздандыру тұжырымдамасы 1994 жылы Мобильдік Құралдарды Бұзу Жүйесін (MODS) жобалау, дамыту және тікелей өрісте сынау арқылы көрсетілді. MODS 1100 ватттық доғалық шаммен қоздырылатын лазерлік жүйеге ие M113A2 бронетранспортерін пайдаланды. Бағдарламаға АҚШ Әуе күштері Флорида штатындағы Эглин әуе базасында қаржыландырды. Кейін жүйе Humvee-ге орнатылды. Сондықтан Zeus осы тұжырымдаманың екінші буыны. Оның дамуы 1996 жылы басталды және 2002 жылы Ауғанстанға жіберу туралы өтініш түскен кезде (2002 жылдың желтоқсанында Армия Бас штабының орынбасары, генерал Джон М. Киннің (1999-2003) өтініші бойынша), Нью-Мексикодағы White Sands Missile Range-дегі High Energy Laser Systems Test Facility (HELSTF) сынақ алаңында жаңартулар мен әскери демонстрациялар жүргізіліп жатты. 2004 жылдың басында жүйе 1 киловаттты лазерге, ал 2004 жылдың соңында 2 киловаттты Yb: шыны талшықты лазерге жаңартылды, ол диодты сорғымен жұмыс істеді және дерлік үздіксіз (quasi CW) режимде жұмыс істеді. Бұл жүйенің жалпы салмағын айтарлықтай азайтты (шамамен 2000 фунт салмақ азайды) және шығыс сәуле қуатын арттырды, бұл ұзартылған қашықтыққа тең. 2005 жылдың қаңтарында Лондондағы IQPC-нің Бағытталған Энергия Қарулары конференциясында Джеральд Уилсон жүйенің минаны жоюға 5 секундтан 4 минутқа дейін (әдетте 30 секунд) уақыт кететінін, ал 0,5 кВт лазермен жабдықталғанда сағатына 25 жарылғыш затты залалсыздандыруға болатынын айтты.
The two main people behind the project are Gerald Wilson (Directed Energy division of the U. S. Army Space and Missile Defense Command (SMDC)) and Owen Hofer (U. S. engineering firm SPARTA), which designed and built the system. Prior to the Zeus HLONS system, Explosive Ordnance Disposal (EOD) personnel would have to approach such munitions (either manually, or by robotic platform), place an explosive charge near it, and then detonate the charge to destroy the munitions something they still have to do until laser neutralizing systems are commonplace. Using Zeus is cheaper (a few cents per laser shot) and safer than the traditional method. Lasers were theoretically evaluated for use in causing detonations of explosives in 1986 and laboratory demonstrations were done in 1987 with a 30 kW CO2 laser. By 1991 demonstrations were done on landmines using a 0.3 kW Nd:YAG laser and 0.8 kW CO2 laser. The concept of laser neutralization of ordnance was demonstrated in 1994 with the design, development and live field testing of the Mobile Ordnance Disrupter System (MODS). MODS used an M113A2 armored personnel carrier that supported an 1100 watt arc lamp pumped laser system. The program was funded by the U. S. Air Force at Eglin Air Force Base (Florida). This was then moved to fitting the system into a Humvee. Zeus is therefore the 2nd generation of this concept. Its development started in 1996 and was still undergoing upgrades and military demonstrations at the High Energy Laser Systems Test Facility (HELSTF) at White Sands Missile Range, New Mexico, in 2002 when it was requested to be deployed to Afghanistan (in December 2002 by General John M. Keane, Vice Chief of Staff of the Army 1999 2003). In early 2004 the system was upgraded to a 1 kilowatt laser and then by late 2004 to a 2 kilowatt Yb:glass fibre laser that is diode pumped and operates in quasi CW mode. This significantly reduced the overall system weight (removing about 2,000 pounds) and provided increased output beam power, which equates to extended range. In January 2005, at the IQPC's Directed Energy Weapons conference in London, Gerald Wilson said the system takes between 5 seconds and 4 minutes (typically 30 seconds) to destroy a mine, resulting in a clearance rate of up to 25 explosives per hour when equipped with a 0.5 kW laser.
Қатысу
Зевстің сынақтан өткен және қолданылған тарихында 40 түрлі типтегі 1600-нан астам қару-жарақты 98%-дан астам сәттілікпен жойды. 2003 жылдың наурыз айында Зевс Ауғанстанға 6 айға, жауынгерлік ортада минаға қарсы қабілеттерін көрсету үшін жөнелтілді («Тұрақты Азаттық» операциясы). Баграм әуе базасында пайдаланылып, 10 түрлі типтегі 200-ден астам жарылғыш заттарды (оның ішінде 100 минут ішінде 51-ін) залалсыздандырды. Ол кезде Zeus HLONS жүйесі 1/2 киловаттты лазер болды. 2005 жылдың 16 наурызында Зевс Иракқа үш көліктен тұратын колоннаны қорғау тұжырымдамасының аясында жарылғыш заттарды жоюға көмектесу үшін жөнелтілді. Zeus лазері 2005 жылдың ақпан және наурыз айларында Вашингтон штатының Такома қаласындағы 319-шы ординарлық ротасының (EOD) саперлерінің тобы MSR Tampa бойында Иракта сынап, қолданды. HLONS (Зевс) EOD және инженерлік ресурстарды біріктіру мақсатында «Hunter/Killer» жобасына қосылды. Жоба жүйенің ЖЭҚ-қа (Improvised Explosive Device) қарсы операциялардағы кемшіліктерін көрсетті. Жүйенің ең маңызды шектеулері – қару-жарақтың ішіндегі жарылғыш заттарды қыздыру үшін жасырын материалдарды бұзу мүмкін болмауы және EOD саперлері емес адамдардың барлық қару-жарақта HLONS-ты пайдалануға бейімділігі, тіпті бұл қауіпті жағдай тудырса да. Оны АҚШ әскері Иракта қолданды, бұл кез келген лазерлік қарудың жауынгерлік оқиғада алғашқы рет пайдаланылуы болды.
Over its test and deployment history, Zeus has eliminated more than 1,600 ordnance items of 40 different types with more than a 98% success rate. In March 2003, Zeus was deployed to Afghanistan for 6 months to demonstrate its counter mine capabilities in a combat environment (Operation Enduring Freedom). It was used at Bagram Air Base and neutralized more than 200 munitions (including 51 in one 100 minute period) of 10 different types. At the time, the Zeus HLONS system was a 1/2 kilowatt laser. On March 16, 2005, Zeus was deployed to Iraq to assist in explosive ordnance disposal activities there as part of a three vehicle convoy protection concept. The Zeus laser was tested and used in Iraq along MSR Tampa by a team of EOD soldiers from the 319th Ord Co (EOD), Tacoma, Washington in February and March 2005. The HLONS(Zeus) was added into the Hunter/Killer Project in an attempt to integrate EOD and Engineer resources. The project illustrated the shortcomings of the system with Counter IED (C IED) operations. Chief among the limitations of the system was the inability to penetrate concealment materials to heat the explosives inside the ordnance, and the tendency of non EOD personnel to utilize the HLONS on all ordnance even if doing so created a more dangerous situation. It has been used in Iraq by the U. S. military, in the first battlefield use of any laser weapon.