Кіріспе

Джеймс Доусон (5 шілде 1806 – 19 сәуір 1900) – аборигендер мүдделерін қорғаған көрнекті тұлға. Ол Шотландияның Линлитгоу қаласында виски қайнатушының ұлы болып дүниеге келген. 1840 жылдың 2 мамырында әйелі Джоан Андерсон Паркпен (Мунго Парктің немересі) бірге Порт-Филлипке, Австралияға келді. Біраз уақыт Ярра аңғарында мал шаруашылығымен айналысты, бірақ 1844 жылы Порт-Фейри ауданындағы кең жайылымдарға көшті. Келесі 22 жыл бойы Доусон Макартурдан шамамен 10 шақырым қашықтықта орналасқан «Кокстың бие станциясы» (кейіннен Кангатонг аталған) ірі қара және қой шаруашылығымен айналысатын серіктестікте жұмыс істеді. 1866 жылы ол ауданды тастап, Мельбурнге жақын жерге қоныстанды, бірақ кейін Булен Мерри көлінің жанындағы Вурунг фермасына, Кампердаун аймағына қайтып келді. 1876 жылы ол жергілікті аборигендердің қамқоршысы болып тағайындалды. 1882 жылы Линлитгоуға сапардан оралғанда Джаргурд Вуррунг тайпасының соңғы өкілі Уомбеч Пуюунның қайтыс болғанын және Кампердаун зиратының сыртында жерленгенін білді. Зиратта ескерткіш орнату үшін қоғамдық көмекке үміттенгенімен, сәттілік болмады. Сондықтан ол өз қаражатымен граниттен обелиск орнатып, Уомбеч Пуюунның қалдықтарын оның табанына қайта жерледі. Обелискіде 1840 және 1883 жылдары көрсетілген, бұл Кампердаун аймағынан Джаргурд Вуррунг тайпасын ығыстыруға кеткен уақыттың (43 жыл) көрсеткіші. Джеймс Доусон мен оның қызы Изабелла Парк Тейлор (1843–1929) аборигендер өркениетіне қызығушылық танытты. Кангатонгта өткен жылдары олар жанартаулық жазықтың жергілікті халықтарының тілдерін және мәдениетін зерттеді. 1881 жылы «Австралия аборигендері: Виктория штатының батыс аймағындағы бірнеше абориген тайпаларының тілдері мен әдет-ғұрыптары» атты еңбегін жариялады, ал 1900 жылы оның екінші басылымы жарық көрді. Ол үкімет шенеуніктеріне, саясаткерлерге, жер иелеріне және басқаларға қарсы аборигендердің мүдделерін қорғады және 1900 жылы Кампердаунда 93 жасқа толғанда қайтыс болғанға дейін осы күресін жалғастырды.