Кіріспе

Кельвин Дейл Сэмпсон (1955 жылы 5 қазанда туған) – американдық баскетбол жаттықтырушысы, қазіргі уақытта Big 12 конференциясының Хьюстон университетінің бас бапкері.

Ерте өмір

Сэмпсон Солтүстік Каролина штатының Робсон округіне қарасты Дип Бранчтағы ламби тайпасының қауымдастығында дүниеге келді. Ол Солтүстік Каролина штатының Пемброк қаласындағы Пемброк орта мектебінде оқып жүргенде сабақта да, спортта да өте жақсы нәтижелер көрсетті. Сэмпсон екі жыл бойы мектеп баскетбол командасының капитаны болды және әкесі Джон В. "Нед" Сэмпсонның командасында ойнады. Оның әкесі сондай-ақ 500 ламби тайпасының өкілдерінің бірі болды, олар Ку-клукс-кланды Солтүстік Каролина штатының Макстон қаласынан қууы арқылы бүкіл елге танылды. Ламби тайпасы бұл оқиғаны жыл сайын Хейс-Понд шайқасы ретінде тойлайды. Кейін ол Пембрук мемлекеттік университетінде (қазіргі UNC Pembroke) оқыды, негізгі назарын баскетбол мен бейсболға аударды. "Брейвс" командасының ұстауы ретінде, ол баскетболдан төрт, ал бейсболдан үш құрмет грамотасын алды. Ол студенттік өмірінің барысында үздік студенттер тізіміне енді және ағылшын тіліндегі Gregory Lowe мемориалдық сыйлығымен марапатталды, ол мектептің үздік дене тәрбиесі мамандығының студентіне беріледі. Пембрук мемлекеттік университетінде денсаулық сақтау және дене тәрбиесі, сондай-ақ саяси ғылымдар салаларындағы дипломдарды алғаннан кейін, Сэмпсон Мичиган мемлекеттік университетінде жаттықтыру және басқару саласында магистр дәрежесін алуға кірісті. Ол дипломмен және Jud Heathcote-тың ассистенты ретінде бір жылдық тәжірибемен университетті бітірді.

Жеке өмір

Самсон Карен Лоуриге үйленген. Олардың Лорен есімді қызы мен Келлен есімді ұлы бар. Лорен Хьюстон университетінде ерлер баскетбол командасының сыртқы байланыстар директоры, ал Келлен сондағы көмекші жаттықтырушы.

Колледж жаттықтырушылық мансабы

Мичиган штатынан кеткеннен кейін Сампсон Монтана Техникумына (NAIA) көшті, онда ол көмекші жаттықтырушы болды. Бір маусымдық бас жаттықтырушы міндетін атқарғаннан кейін, Сампсон «Ореджерлерді» соңғы төрт маусымда 73–45 есебімен жеңіске жеткізді. Монтана Техникумы оның келгеніне дейінгі үш жылда барлығы 17 ойын жеңген болатын. Сампсон үш мәрте қатарынан 22 жеңіс тіркеді және Монтана Техникумында үш рет Frontier Conference чемпионатында жеңіс алды. Ол командасын екі рет NAIA 12-ші аймақтық турнирінің финалына шығарды және 1983 және 1985 жылдары лиганың үздік жаттықтырушысы деп танылды.

Вашингтон штаты

Монтана Техникасында бес жыл оқығаннан кейін Сампсон Вашингтон штатының «Кугарс» командасына Лен Стивенстің ассистенты ретінде қосылды. Стивенспен екі жыл жұмыс істегеннен кейін, 1988 жылы Сампсон «Вашингтон штатының» бас бапкері болып тағайындалды. 1992 жылы Сампсон команданы NIT турниріне жеткізді, бұл «Вашингтон штатының» 1983 жылдан бері постсезондық ойындарға алғаш рет қатысуы болды. Ол NABC ұйымының «Жылдың үздік бапшысы» (Kodak District 14) атағын үш жылдың ішінде екінші рет жеңіп алды. Алғаш рет ол 1991 жылы «Кугарс» командасы 1983 жылдан бері мектеп тарихындағы алғашқы жеңісті маусымын өткізгенде бұл сыйлыққа ие болды. Самсон 1992 жылы Pac-10 конференциясының «Жылдың үздік бапшысы» атанды. 1994 жылы мектептегі соңғы жылында ол «Кугарс» командасын 11 жылдан бері алғаш рет NCAA турниріне қатыстырды. 1992 жылы 22–11 және 1994 жылы 20–11 есебімен Сампсон «Вашингтон штаты» тарихында бір маусымда 20 немесе одан көп ойын жеңген төрт бапшының бірі болды. Сампсон WSU-де өткізген жеті маусымда 103–103 есебін көрсетті.

Оклахома штаты

Сэмпсон 1994 жылғы 25 сәуірде Оклахома университетінің 11-ші бас жаттықтырушысы болды. Сэмпсон 1995 жылы (ОУ-дағы алғашқы жылы) Associated Press, Америка Құрама Штаттарының баскетбол жазушылары қауымдастығы және Basketball Weekly ұйымдары Sooners командасын жалпы 23-9 есебімен және үйде 15-0 көрсеткішімен жетелегені үшін жылдың ұлттық жаттықтырушысы деп танылды. Бұл Big 8 тарихында бірінші жылғы жаттықтырушы үшін екінші үздік жалпы нәтиже болды. Сэмпсон Оклахома тарихындағы ең жоғары жеңіс көрсеткішіне ие (.719). Ол OU командасын қатарынан тоғыз маусым бойы 20 жеңіске жеткізді. Осы тоғыз маусымда ол орташа есеппен 24.4 жеңіске қол жеткізді. Ол Sooners командасын 12 маусымның әрқайсысында (11 NCAA турнирі) постсезондық турнирлерге қатыстырды, 1999 жылы Sweet 16-ға, 2002 жылы Final Four-ға және 2003 жылы Elite Eight-ке жолдады. Оның командалары Big 12 турнирінің финалында Big 12-де жаттықтырған 10 маусым ішінде бес рет өнер көрсетті. 2001, 2002 және 2003 жылдары Sooners осы турнирде жеңіске жетті. Сэмпсонның Big 12 турниріндегі есебі 17–7. Оның 279 жеңісі мектеп тарихында Билли Таббстан кейін екінші орында. Оклахома университетінде Сэмпсонға "Көк көйлек мырза" деген лақап ат берілді, себебі ол жаттықтырушы болып жұмыс істегенде көгілдір көйлек киетін.

Индиана штаты

2006 жылдың 29 наурызында Майк Дэвис отставкаға кеткеннен кейін Сампсон Индиана университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Сампсон Дэвистен кейін Хоузиер баскетбол бағдарламасы тарихындағы екінші азшылық өкілінен жаттықтырушы болды. Индиананың бас жаттықтырушысы лауазымына тағайындалғаннан кейін ол: "Мен Оклахомадағы жұмысымды өте жақсы көремін және Индиана сияқты ұсыныс болмаса, ОУ-дан ешқандай жұмысқа кетпес едім. Менің отбасыммен бірге Оклахома штатында өміріміздің ең жақсы 12 жылын өткіздік, бірақ Индиана – университет баскетболындағы ең үздік бағдарламалардың бірі, сондықтан олар шақырып, ұсыныс жасаса, жаттықтырушы ретінде қабылдауға тиіссіз" деді. Индианадағы алғашқы маусымында Сампсон "Хузиерс" командасын жалпы есеп бойынша 21–11 көрсеткішімен және NCAA турниріне 34-ші рет, Батыс аймағында 7-ші орынмен қатыстырды. Индиана бірінші турдағы қарсыласы Гонзаганы жеңіп, екінші турда аймақтық чемпион атанған UCLA командасына 54:49 есебімен ұтылып қалды. 2008 жылдың 22 ақпанында Сампсон 2007 және 2013 жылдар аралығында NCAA ережелерін бұзу фактілері бойынша, оның ішінде рекруттерге мәтіндік хабарламалар жібергендігі үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Осы айыптаулардың нәтижесінде Сампсон бес жылға жазаланды. Төмендегі NCAA бұзушылықтары бөлімін қараңыз.

НБА

Отставкаға кеткенінен және NCAA-дан алған жазаларынан кейін, ол келесі үш жылды Милуоки Бакс командасының ассистент-тренері, ал одан кейін үш жыл Хьюстон Рокетс командасының ассистент-тренері ретінде жұмыс істеді.

Хьюстонның пумалары

Бес жылдық жаза мерзімі аяқталғаннан кейін, Хьюстон Кугарс Сампсонды 2014 жылдың 2 сәуірінде ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы етіп тағайындады. Сампсон 2016 жылы $25 миллиондық жаттығу залын салуға, ал 2018 жылы $60 миллиондық Хофхейнз павильонын (кейін Фертитта орталығы деп аталды) жаңартуға қаражат жинауда маңызды рөл атқарды. Сампсон Хьюстонды екінші және үшінші маусымдарында NIT турниріне қатыстырды. 2018 жылы Хьюстон алғаш рет топ-25-тің қатарына енді және 1984 жылдан бері NCAA турниріндегі алғашқы ойынын жеңіп алды. 2019 жылы Кугарс мектеп тарихындағы төртінші рет 30 жеңіске жеткен маусымда 33 ойын жеңді. Сондай-ақ, олар Sweet Sixteen-ге дейін жетті, бұл 1983 және 1984 жылдары ұлттық чемпионат ойындарына дейін жеткеннен бергі турнирдегі ең жақсы көрсеткіштері болды. 2021 жылы Сампсон Хьюстонды 2010 жылдан бері алғаш рет конференция турнирінің жеңімпазы етіп шығарды. NCAA турнирінде Кугарс, оныншы немесе одан жоғары рейтингтегі төрт команданы жеңіп, 1984 жылдан бері алғаш рет Final Four-ға өтті. Сампсон он жылдан астам үзілістен кейін Final Four-ға қайта оралған он бесінші жаттықтырушы болды, ол соңғы рет 2002 жылы Final Four-ға қатысқан (тек Рей Мейер, Лон Крюгер және Лу Хенсон ғана Final Four арасындағы үзіліс ұзағырақ болды). 2022 жылы Сампсонның Кугарс командасы екі маңызды ойыншының маусым соңындағы жарақатына қарамастан, Америка спорттық конференциясының тұрақты маусым чемпионаты мен конференция турнирін жеңіп, NCAA турнирінде Elite Eight-ке өтті. Олар 32–6 есебімен аяқтады және жаттықтырушылар сауалнамасында #7 орынға ие болды, ал Сампсон үшінші рет AAC жыл жаттықтырушысы атанды. Сампсон қазіргі уақытта UH тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген екінші жаттықтырушы, ол тек Hall of Famer Гай Льюистен кейін ғана тұр.

NCAA бұзушылықтары

Сэмпсон жұлдызды ойыншы Эрик Гордонды даулы жағдайда рекрут жасауда рөл атқарды, Гордон Иллинойс университетіне берген алдын ала уәдесінен бас тартып, Индианамен келісімшартқа қол қойды. Сэмпсонды әріптес жаттықтырушылар Иллинойс штатының бас жаттықтырушысы Брюс Вебермен байланыспағаны және Гордонға жақын адамдарды жұмысқа алып, оның құрметін алуға тырысқаны үшін сынады. Кейбір сарапшылар Сэмпсонның Гордонды рекрут жасауы этикалық емес болғанымен, заңды екенін айтты. Гордон оқиғасынан өзге, Сэмпсон көптеген дау-дамайлардың ортасында болды. Сэмпсон басқарған Оклахома штаты рекрутингтік бұзушылықтар үшін NCAA тарапынан үш жылдық тергеуге алынды. Тергеу соңында NCAA Сэмпсон мен оның командасы 17 түрлі рекрутқа 550-ден астам рұқсатсыз қоңырау шалғанын көрсеткен есеп жариялады. NCAA Сэмпсонға бір жыл бойы кампустан тыс рекрутинг жасауға және телефон арқылы байланысқа түсуге тыйым салды, бұл 2007 жылдың 24 мамырында аяқталды. NCAA-ның шешіміне дейін Келвин Сэмпсон Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығының (NABC) президенті болды, бұл ұйым елдегі баскетбол жаттықтырушыларын қолдайды. Оның қызмет ету кезеңінде 2003 жылғы маусымға дейін колледж баскетболындағы бұзушылықтарды шешу үшін NABC этика комитеті құрылды. Сол этика комитеті кейіннен NCAA шешіміне байланысты Келвин Сэмпсонды сынап, үш жылға сынаққа алды, осы уақыт ішінде ол NABC-де ресми лауазымда жұмыс істеуге, «Жыл жаттықтырушысы» атағына ие болуға немесе «Төрттік финалға» билет алуға құқығы болмады. 2007 жылдың қазан айында Индианадағы бас жаттықтырушы болып тағайындалған Сэмпсон қайтадан рұқсатсыз телефон қоңыраулары жасады деген күдікке ілікті. Кез келген шығыс рекрутингтік телефон қоңырауларын жасауға тыйым салынған болса да, Сэмпсон NCAA оған салған санкциялардың талаптарын бұза отырып, рекруттармен шамамен 10 конференц-байланысқа қатысты. IU-дың көмекші жаттықтырушысы Роб Сендерофф (кейін отставкаға кетті) өз үйінен рекруттарға 35 рұқсатсыз телефон қоңырауын жасады. 2008 жылдың 8 ақпанында NCAA Индиана штатына Сэмпсон бес «маңызды» ереже бұзғанын хабарлады. NCAA Сэмпсон оған салынған телефон арқылы рекрутинг шектеулерін қасақана бұзғанын мәлімдеді. Одан да маңыздысы, NCAA Сэмпсон IU және NCAA шенеуніктеріне рұқсатсыз қоңырауларға қатысқандығы туралы жалған мәлімдеме жасады деп айыптады. Индиана штаты мектеп президенті Майкл МакРоббидің айтуынша, жеті күндік ішкі тергеу басталды. 2008 жылдың 14 ақпанында ESPN Сэмпсонның «Хузиерс» командасының бас жаттықтырушысы лауазымы «ойын сайын» шешілетінін хабарлады. Fox Sports хабарлағандай, Сэмпсон 2008 жылдың 22 ақпанында жұмыстан босатылмақ еді, бірақ кейінірек хабарлар Сэмпсонның жалақысыз демалысқа жіберілетінін көрсетті. Ақырында Сэмпсон отставкаға кететіні жарияланды және Индианамен 750 000 долларлық келісімге қол жеткізілді. Сэмпсон бұған жауап ретінде Индиана штатын заңсыз жұмыстан шығару үшін сотқа беруден бас тартты. Ассистент Дэн Дакич маусымның қалған бөлігінде уақытша бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Көптеген колледж баскетбол сарапшыларының пікірінше, айыптаулар ортаға шыққаннан кейін Сэмпсонның жұмысын сақтап қалуға ешқандай мүмкіндігі болмады. «Sports Illustrated» баскетбол журналының колумнисті Сет Дэвис Индиана шенеуніктері Сэмпсонның кінәлі екеніне шешім қабылдағанын білдірді, себебі оның ішкі тергеуі бір аптаға созылады. NCAA Индианаға хабарламаға жауап беру үшін 90 күн берді. ESPN-нің Марк Шлабах Индиананың келісімшарт бойынша қалған ақшаны төлемеу үшін себеп іздеуді және сотталу мүмкіндігін жоюды қалағанын айтты. Ол сондай-ақ Сэмпсонның жаттықтырушы қызметін жалғастыруына келісімшарт бойынша мектеп оны дереу жұмыстан шығара алмайтынына байланысты ғана рұқсат етілгенін айтты. ESPN-нің Пат Форд Сэмпсонның кетуі NCAA-ның айыптау туралы хабарламасын жіберген сәттен бастап «алдын ала белгіленген» деп айтты және Сэмпсонның I дивизионда ешқашан жаттықтырушы болмауын болжады. 30 маусымда NCAA бұзушылықтар комитетімен жеке кездесу барысында МакРобби Сэмпсонды жалдағаны үшін кешірім сұрады және бұл шешімді қате деп атады. МакРобби Сэмпсонның Индиананың жаттықтырушысы ретінде сенімін бұзғанын және оны жалдауы «қалыптаспаған тәуекел» екенін көрсетті. 2008 жылдың 25 қарашасында NCAA Индиана штатына Сэмпсонның сағатына байланысты бұзушылықтар үшін үш жылға шартты түрде бас бостандығынан айыруды жариялады. Сондай-ақ, Сэмпсонға бес жылдық себепті көрсету туралы бұйрық берді, яғни бұйрық күшіне енген кезде Сэмпсонды жұмысқа алғысы келген NCAA мүшесі мектеп оған санкция салмаса, Сэмпсон жазасын өтегенін көрсетуі керек. Көптеген NCAA мүшелері себепті көрсету туралы бұйрығы бар жаттықтырушыны жұмысқа алуға құлықсыздық танытқандықтан, бұл бұйрық Сэмпсонның 2013 жылға дейін маңызды колледж деңгейінде жаттықтырушылық қызметін атқаруына тиым салды. 1996 жылы сегіз жылдық себепті көрсету туралы бұйрық алған Тодд Боземанға да ұқсас жағдай орын алды және ол 2006 жылға дейін колледж сапында жұмыс таба алмады. Сендерофф, қазір Кент штатының бас жаттықтырушысы, үш жылдық себепті көрсету туралы бұйрық алды. Хьюстонға жаттықтырушы болып тағайындалған Сэмпсон себепті көрсету алғаннан кейін бас жаттықтырушы лауазымын алған төртінші жаттықтырушы болды (Боземан, Сендерофф және Брюс Перлден кейін). 2008 жылдың желтоқсанында Эрик Гордон Индиана командасында есірткі қолдану мәселесін көтерді, кейбір ойыншылардың есірткіге тәуелді екенін және бұл команданың ыдырауына әкелгенін, ал Сэмпсон оны тоқтатуға тырысқан, бірақ жеңіске жетпегенін, өйткені ол жеңіске жетуге баса назар аударды.

НБА мансабы

2008 жылдың 8 наурызында Сэмпсон Сан-Антонио Спарс командасына кеңесші ретінде жұмысқа қабылданды. 2008 жылдың 14 мамырында Сэмпсон Скот Скилз басшылығымен «Бакс» командасының көмекші жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2014 жылға дейін ол «Хьюстон Рокетс» командасының көмекші жаттықтырушысы болды.

Халықаралық баскетбол

Сэмпсон 2004 жылы 21 жасқа дейінгі АҚШ ұлттық құрамасын Американың 21 жасқа дейінгі турнирінде алтын медальға жеткізді, команда 5–0 есебімен ойнады. 2002 жылы FIBA әлем чемпионатында ол Джордж Карлдың АҚШ ұлттық құрамасының көмекші жаттықтырушысы болды. Сампсон сонымен қатар 1995 жылы Грекияның Афины қаласында өткен Жастар әлем ойындарына қатысқан АҚШ жастар құрамасының бас бапкері болды. 1994 жылдың жазында Сампсон Санкт-Петербург (Ресей) қаласында өткен Жақсылық ойындарында жаттықтырушы болып таңдалды. Ол Оңтүстік Калифорнияның бұрынғы бас бапкері Джордж Равеллингтің көмекшісі болды. Команда қола медальді жеңіп алды және ойындардан кейін АҚШ баскетбол құрамасының Dream Team II командасымен күш сынасты. 1993 жылы Сампсон Техас штатының Сан-Антонио қаласында өткен АҚШ Олимпиадалық фестивалінде Батыс командасының бас бапкері болып тағайындалды. Оның командасы күміс медальді жеңіп алды. 2012 жылдың жазында Сэмпсон Канада ұлттық ерлер баскетбол құрамасының көмекші жаттықтырушысы болды. Стив Нэш команданың бас менеджері, ал Джей Триано бас бапкер болды.

Бас бапкерлік рекорд

Сампсон 2008 жылдың 22 ақпанында отставкасын берді, және маусымның қалған бөлігінде оның орнына көмекші жаттықтырушы Дэн Дакич тағайындалды. Индиана маусымның соңғы жеті ойынын Дакичтің есебіне жатқызады.