Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық зерттеуші, альпинист, фотограф және картограф (1910–2007)
American explorer, mountaineer, photographer, and cartographer (1910–2007)
Генри Брэдфорд Уошберн кіші (7 маусым 1910 – 10 қаңтар 2007) – американдық зерттеуші, альпинист, фотограф және картограф. Ол Бостон ғылым мұражайын құрды, 1939–1980 жылдар аралығында оның директоры болды, ал 1985 жылдан өмірінің соңына дейін Құрметті директоры қызметін атқарды (өмір бойына тағайындалған). Брэдфорд 1940 жылы Барбара Полкке үйленді, олар Аляскада бал айларын өткізіп, бірге Берта тауына алғашқы көтеріліс жасады. Уошберн төрт сала бойынша ерекше еңбектерімен танымал. Ол 1920-1950 жылдар аралығында көптеген ірі Аляска шыңдарына алғашқы көтерілістер жасап, жаңа бағыттар ашты, көбінесе әйел альпинистердің ішіндегі пионерлердің бірі және Денелиге (МакКинли тауы) шыққан алғашқы әйел Барбара Уошбернмен бірге болды. Ол тауларды талдау және альпинистік экспедицияларды жоспарлауда әуе фотосуреттерін қолдануды дамытты. Оның мыңдаған әсерлі қара-ақ суреті, көбінесе Алясканың шыңдары мен мұздықтарын бейнелейді, жанды мәліметтерге толы және көркемдік деңгейі жоғары. Олар Аляска альпинистік бағыттарының суреттері үшін эталон болып саналады. Ол Денали, Эверест тауы және Нью-Гэмпширдегі Президенттік жотасы сияқты әртүрлі тау жоталарының карталарын жасауға жауапты болды. Бостон ғылым мұражайын басқарды. Осы жетістіктерінің бірнешеуі – мысалы, Эверест картасын жасау және одан кейінгі Эвересттің биіктігі мен геологиясы жөніндегі жұмыстар – Уошберн 70-80 жасқа толғанда жүзеге асырылды.
Henry Bradford Washburn Jr. (June 7, 1910 – January 10, 2007) was an American explorer, mountaineer, photographer, and cartographer. He established the Boston Museum of Science, served as its director from 1939–1980, and from 1985 until his death served as its Honorary Director (a lifetime appointment). Bradford married Barbara Polk in 1940, they honeymooned in Alaska making the first ascent of Mount Bertha together. Washburn is especially noted for exploits in four areas. He was one of the leading American mountaineers in the 1920s through the 1950s, putting up first ascents and new routes on many major Alaskan peaks, often with his wife, Barbara Washburn, one of the pioneers among female mountaineers and the first woman to summit Denali (Mount McKinley). He pioneered the use of aerial photography in the analysis of mountains and in planning mountaineering expeditions. His thousands of striking black and white photos, mostly of Alaskan peaks and glaciers, are known for their wealth of informative detail and their artistry. They are the reference standard for route photos of Alaskan climbs. He was responsible for creating maps of various mountain ranges, including Denali, Mount Everest, and the Presidential Range in New Hampshire. His stewardship of the Boston Museum of Science. Several of these achievements – e. g. the Everest map and subsequent further work on the elevation and geology of Everest – were carried out when Washburn was in his 70s and 80s.
Өмірбаян
Уошберн 1910 жылдың 7 маусымында Массачусетс штатының Кембридж қаласында Бостондық брахман отбасында дүниеге келді. Оның әулеті Майфлауэр кемесімен келген көшпенділердің көшбасшысы және рухани ақсақалы болған Елдер Уильям Брюстерге дейін жетеді. Уошберннің әкесі, өте құрметті Генри Брэдфорд Уошберн аға, сергек және табиғатты жақсы көретін адам болды, сонымен қатар Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Епископальдық теологиялық мектептің деканы қызметін атқарды. Уошберннің анасы Эдит Бэкингем Холл еді. Оның кіші інісі Шервуд Ларнед Уошберн, "Шерри" лақап атымен танымал болған, физикалық антрополог және приматология саласындағы пионер болды. Ол Гарвард университетінде бакалавр дәрежесін алды, онда Гарвард таушылар клубының мүшесі болды. 1960 жылы геология және география саласындағы магистр дәрежесін алу үшін Гарвардқа қайта оралды. Уошберн ұшқыштардың құлшынысы болды және 1934 жылы Сиэтлдегі Боинг алаңында "Флит" екі қанатты ұшағымен алғашқы жеке рейсін жасады. Кейін сол жылы Лонг-Айлендтегі Рузвельт-Филдтен жеке ұшқыш куәлігін алды.
Washburn was born on June 7, 1910, in Cambridge, Massachusetts, to a Boston Brahmin family whose roots trace back to Mayflower passenger Elder William Brewster. Brewster was the Pilgrim colonist leader and a spiritual elder of the Plymouth Colony. Washburn's father, the Very Rev. Henry Bradford Washburn Sr., was an avid outdoorsman, and was dean of the Episcopal Theological School in Cambridge, Massachusetts. Washburn's mother was Edith Buckingham Hall. His younger brother was Sherwood Larned Washburn, nicknamed "Sherry", who was a physical anthropologist and pioneer in the field of primatology. He received an undergraduate degree from Harvard University, where he was a member of the Harvard Mountaineering Club. He returned to Harvard to earn a master's degree in geology and geography in 1960. Washburn was an avid pilot and made his first solo flight in a Fleet biplane at Boeing Field in Seattle in 1934. He earned his private flying license at Roosevelt Field on Long Island later that year.
Экспедициялар
Уошберн 1937 жылы Юкон аймағындағы Лукания тауының 17 147 футы (5226 м) биіктігіне танымал экспедиция ұйымдастырды. Ол үшін ол және оның альпинизмдегі серігі Роберт Бейтс теңіз деңгейінен 8750 фут (2670 м) биіктіктегі Уолш мұздығына жетуі керек болды. Ол Алясканың белгілі ұшқышы Боб Ривке жүгінді, ол кейін телеграмма арқылы Уошбернге: «Сен қайда барсаң да, мен сонда ұшамын» деп жауап берді. Шаңғымен жабдықталған Fairchild F 51 ұшағы мамыр айында мұздыққа қону алаңына бірнеше рет қауіпсіз қонды, бірақ маусым айында Уошберн мен Бейтспен бірге қонғанда, ұшақ күтпеген жұмсақ қарға батып кетті. Уошберн, Бейтс және Рив бес күн бойы ұшақты құтқаруға тырысты, соңында Рив барлық артық жүктерді алып тастап, тік құлауы бар мұздықтан көмек алып, ұшақты көтеріле алды. Уошберн мен Бейтс Лукания тауына алғаш рет шығу үшін жаяу жолға шықты. Эпикалық түсуден және өркениетке сапардан кейін, олар Бурваш Лэндинг деген шағын қалаға дейін 150 мильнен астам шөлді жерді басып өтіп, қауіпсіздікке жетті. Рив ұшағымен мұздыққа қайта орала алмағандықтан, Уошберн мен Бейтс керек-жарақтарының бір бөлігін қалдыруға немесе тастап кетуге мәжбүр болды. Бұл керек-жарақ 2022 жылы табылып, қайта алынды. Уошберн өмірі бойында көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде тоғыз құрметті докторлық диплом алды. 1979 жылы ол «картографиялық зерттеулерге елеулі үлес қосқаны үшін» Шотландия Корольдік географиялық қоғамының алтын медалін алды. Ол әйелімен бірге National Geographic Society-ден екі марапат алды. 1980 жылы олар Александр Грэм Белл медалін, ал 1988 жылы Centennial Award сыйлығын алды. 1979 жылы ол «картографиялық зерттеулерге елеулі үлес қосқаны үшін» Шотландия Корольдік географиялық қоғамының алтын медалін алды. 1998 жылы ол Корольдік географиялық қоғамның Чери Киртон медалі мен сыйлығымен марапатталды. 1994 жылы ол Бельгия Король Альберт қорынан «1982-1991 жылдар аралығында әлемнің шатырының жаңа, ірі масштабты картасын жасаудың маңызды және сәтті жобасына жетекшілік еткені үшін» Альберт медалін алды.
Washburn embarked on a notable expedition in 1937 to 17,147 feet (5,226 m) Mount Lucania in the Yukon. To do this he and climbing partner Robert Bates had to reach Walsh Glacier, 8,750 ft (2,670 m) above sea level. He called upon Bob Reeve, a famous Alaskan bush pilot, who later replied by cable to Washburn, "Anywhere you'll ride, I'll fly". The ski equipped Fairchild F 51 made several trips to the landing site on the glacier without event in May, but on landing with Washburn and Bates in June, the plane sank into unseasonal slush. Washburn, Bates and Reeve pressed hard for five days to get the airplane out and Reeve was eventually able to get the airplane airborne with all excess weight removed and the assistance of a smooth icefall with a steep drop. Washburn and Bates continued on foot to make the first ascent of Lucania, and after an epic descent and journey to civilization, they hiked over 150 miles through the wilderness to safety in the small town of Burwash Landing. As Reeve had been unable to return to the glacier with his aircraft, Washburn and Bates chose to leave behind or dump a cache of supplies. This cache was located and recovered in 2022. Washburn gathered many awards over the course of his career, including nine honorary doctorates. In 1979, he received Gold Medal of the Royal Scottish Geographical Society for "outstanding contributions to cartographic research." He and his wife received two awards from the National Geographic Society. In 1980, they received the Alexander Graham Bell Medal, and in 1988 they received the Centennial Award. In 1979, he received Gold Medal of the Royal Scottish Geographical Society for "outstanding contributions to cartographic research." In 1998, he was awarded the Royal Geographical Society's Cherry Kearton Medal and Award. In 1994, he received King Albert Medal of Merit from Belgium's King Albert Foundation in recognition of "his guiding spirit in the ambitious and successful enterprise of making a new large scale map of the roof of the world from 1982 to 1991."
Өлім
Уошберн 2007 жылдың 10 қаңтарында 96 жасында Массачусетс штатының Лексингтон қаласындағы зейнеткерлер үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол әйелінен бөлек, ұлы Эдвард және екі қызы – Дороти мен Элизабетті қалдырды.
Washburn died of heart failure on January 10, 2007, at the age of 96, in a retirement home in Lexington, Massachusetts. In addition to his wife, he left a son, Edward, and two daughters, Dorothy and Elizabeth.
Брэдфорд Уошберн американдық альпинизм мұражайы
Брэдфорд Уошберн американдық альпинизм мұражайы (BWAMM) альпинизмге, тауларға, ғылым мен өнерге, сондай-ақ білім таратуға арналған – бәрі де Уошберннің өзінің бейнесін көрсетеді. BWAMM – Америка Альпілік клубының, Колорадо тау клубының және Ұлттық географиялық қоғамның бірлескен жобасы және 2008 жылғы 16 ақпан күні Колорадо штатының Голден қаласында орналасқан.
The Bradford Washburn American Mountaineering Museum (BWAMM) is devoted to mountaineering, the mountains, science and art, and the dissemination of knowledge – all things that Washburn exemplified. BWAMM is a joint project of the American Alpine Club, Colorado Mountain Club, and National Geographic Society, and is located in Golden, Colorado, Feb. 16, 2008.