Кіріспе

Өсімдіктерде гүлдерді қалыптастыруға арналған анатомиялық процесс. Гүл дифференциациясы – өсімдіктердің апикалды меристемасының анатомиялық құрылымын өзгертіп, басқа құрылымдардың орнына гүл немесе гүлшоғыр тудыру процесі. Анатомиялық өзгерістер меристема шетінен басталады, бірінші гүлдің сыртқы қабаттары – тостағанша және гүл шоқпарлары, ал кейін гүлдің ішкі қабаттары – аталық және аналық бөлімдері қалыптасады. Гүл дифференциациясы бірнеше күннен (бір жылдық өсімдіктерде) 4-11 айға дейін (жеміс дақылдарында) созылуы мүмкін. Бұл процеске гүлді индукциялау әсер етеді.

Морфологиялық сипаттамалары: [edit]

Гүл түйіршіктерінің дифференциациясы М. синостеллата гүлінде бес түрлі сатыда байқалды. Дифференциацияланбаған сатысы: Гүл түйіні сары-жасыл түсті, қабықшалы түктері жоқ және сырты тегіс. Оның дифференциацияға дайын жасушалары кішкентай және тығыз орналасқан. Гүл түйіршігінің ерте дифференциациялану сатысы: Түйіннің негізгі бөлігі кеңейе бастайды және сыртқы бетінде сары қоңыр түктер пайда болады. Өсіп келе жатқан түйіннің ішіндегі жапырақшалар қабаттаса бастайды. Жасушалар әлі де тығыз орналасқан және гүлдің бастамасы үлкейеді. Гүл жапырақшаларының дифференциациялану сатысы: Бұл сатыда түйін жапырақ бастамасынан ұзын және кең болып, айқынрақ көрінеді. Түйінде екі жапырақшаға ұқсас қабықша пайда болады. Гүл жапырақшаларының бастапқы дифференциациялануы дамитын гүлдік меристеманың ұшындағы толқын тәрізді беткеймен көрінеді. Аталықтың бастапқы дифференциациялану сатысы: Түйін кеңейген, ал бұрын айтылған сыртқы түкшелер тығыздалған. Ішкі түйіндердің дифференциациялану аймағы дөңгелек пішіндес, ұшы тегіс. Түйін меристемасының ішкі жасушалары бір-бірінен бөлек, ал сыртқы жасушалары кішкентай және тығыз. Меристеманың төменгі жағындағы гүл жапырақшаларының ішкі бетінде ұсақ дақтардың қатары табылды. Аналықтың бастапқы дифференциациялану сатысы: Аналықтың бастамасы дифференциациялана бастағанын меристеманың жоғарғы бөлігіндегі бірнеше дөңгелек ілгектің пайда болуы көрсетеді. Бұл сатыда түйін көлемі артады. Түйін ұшының созылуымен қатар, негізі қалыңдайды және жоғарғы жағы конус пішіндес болады. Магнолия синостеллатаның бес дифференциациялану сатысының морфологиялық сипаттамалары. Толық дамыған гүл түйіні: Соңғы сатыдағы ілгектің сақталуымен дифференциация аяқталады.