Кіріспе

Оклахома штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, АҚШ.

Талса епархиясы, сондай-ақ Талса және Шығыс Оклахома епархиясы (Dioecesis Tulsensis) деп аталатын бұл епархия, АҚШ-тың Оклахома штатының шығыс бөлігіндегі Католик шіркеуінің Латын шіркеуі епархиясы болып табылады. Ол Оклахома-Сити метрополитендік архиепископтығының суфрагандық епархиясы. Епархияның бас шіркеуі – Талса қаласындағы Қасиетті Отбасы соборы. 2023 жылғы мәлімет бойынша, епископ – Дэвид Кондерла.

Статистика

Талса епархиясы шығыс Оклахомадағы 31 округті қамтиды, оның аумағы 26 417 шаршы миль (68 420 км²) және ең көп халқы бар Талса округі де осы епархияның құрамында. Епархияда 78 приход (миссионерлік шіркеулерді қоса) бар. Епархияның ресми жаңалықтар мен ақпаратты жариялайтын басылымы – The Eastern Oklahoma Catholic.

1800 жылдан 1905 жылға дейін

1803 жылы Луизиананы сатып алғаннан кейін АҚШ үкіметі Американың шығыс бөлігіндегі үнді тайпаларын Ұлы жазықтар аймағына күштеп көшіруді жоспарлады. Қазіргі Оклахома штатының шығыс бөлігі осы шамалы белгіленген аймақтың – Үндістан аумағының бір бөлігі болды. Католик шіркеуі үшін 1826 жылы Үндістан аумағының барлығы Сент-Луис епархиясының құрамына кірді. 1843 жылы ол Литтл-Рок епархиясына берілді. 1875 жылы Нью-Орлеан епархиясы Үндістан аумағындағы тайпаларға қызмет ету үшін француз бенедиктин монахтарын жіберді. Олар 1876 жылы Шоуниде Сент-Грегори аббаттығын құрды. Сол жылы Папа Пий IX Үндістан аумағының апостолдық префектурасын құрып, Үндістан аумағына қатысты сот өкілігін Литтл-Рок епархиясынан алды. 1890 жылы АҚШ үкіметі Батыс Оклахоманы Үндістан аумағынан бөліп, Оклахома аумағын құрды. 1891 жылы Папа Лео XIII апостолдық префектураны Үндістан аумағының апостолдық викариатына көтерді, соның ішінде Оклахома мен Үндістан аумақтарына қатысты сот өкілігін сақтап қалды. Тулсадағы алғашқы приход, 1899 жылы Ақадай Отбасы шіркеуі ашылды. Екі жылдан кейін екі аумақ біріктіріліп, жаңа Оклахома штаты құрылды. 1930 жылы Папа Пий XI Тулсаның халқы мен айналасындағы қауымдастықтардың өсуіне байланысты Оклахома-Сити епархиясын Оклахома-Сити – Тулса епархиясы деп атады. Тулса аймағы келесі 42 жыл бойы осы епархияның құрамында болып қала берді. Ол Тулсада төрт жыл қызмет еткеннен кейін Бомонт епархиясының епископы болып тағайындалды. Тулсаның келесі епископы 1978 жылы Папа Иоанн Павел II тағайындаған Атланта епархиясынан Евсевий Ж. Белтран болды. Оның қайырымдылық жұмыстарының ішінде ең маңыздысы – мұқтаж адамдарға, соның ішінде жалғыз аналарға, ЖИТС/АҚСҚ ауруымен ауыратын адамдарға, үйсіз отбасыларға және түрмеден жаңа ғана босатылған әйелдерге көмектесуге жасаған тырысы болды. 1992 жылы Белтран Оклахома қаласының архиепископы болып тағайындалды. 1993 жылы Папа Иоанн Павел II Тулсадағы Белтранның орнына Чикаго архиепископтығының священник Эдвард Слаттериді таңдады. Слаттери 2016 жылы зейнетке шыққанға дейін 23 жыл қызмет етті. Қазіргі Тулса епископы – Остин епархиясынан Дэвид Кондерла, оны 2016 жылы Папа Франциск тағайындады.

Жыныстық қатынас

1999 жылы 13 жасар қыз және оның ата-анасы епархияға хабарлағандай, сол жылы Үндістаннан келген діни қызметкер, Джон Джангам деген діни қызметкер оны жыныстық жағынан қорлаған. Кейбір жағдайларда Жанграм оған орынсыз қол тигізген. Бұл айыптаулар туралы білген соң, епархия Жангамды Үндістанға қайтарып жіберді. 2002 жылы қыз өз оқиғасын ашық айтып берді. 2002 жылдың шілдесінде епархия Кеннет Льюисті бірнеше ата-ана балаларына қатысты дұрыс емес мінез-құлқына наразылық білдіргеннен кейін, МакАлестердегі Сент-Джон евангелист шіркеуінен бірден алып тастады. 1994 жылы епархия қызметкері Льюистің жатын бөлмесінде бір баланы сүйрегенін көрген. Қызметкер баланың ата-анасына хабарласа, олар епархияға шағымданғаннан кейін, Епископ Слэттери Льюисті емделу үшін жіберді. Кейіннен Льюис қызметке оралды. 2002 жылдың тамызында Слаттери 1994 жылы Льюиске қызметке оралуға рұқсат беруде қателік жасағанын мойындады. 2007 жылдың наурыз айында епархияға Иллинойста 14 жастағы баланың ата-анасы шағым түсірді, олар 2001 жылы Иллинойс штатының Эванстон қаласына сапар кезінде Льюис оны жыныстық қатынасқа түскен деп айыптады. Қылмыстық істі тергеу мерзімі өтіп кеткен. Льюисті Ватикан 2007 жылдың шілдесінде лайықтады. 2019 жылдың қазан айында епархия 1973 жылдан бастап кәмелетке толмағандарды жыныстық қорлауда сенімді айыптаумен 11 діни қызметкердің тізімін шығарды.

Білім

Епархияның басшысы - Дэвид Дин.