Кіріспе

Өрт сөндіру тактикасы

Желдету – құрылымдық өрт сөндіру тактикасының бір бөлігі болып табылады және өртенген ғимараттан ыстық пен түтінді шығаруды қамтиды, бұл өрт сөндірушілерге тұтқынға түскен адамдарды оңай және қауіпсіз табуға және өртке шабуыл жасауға мүмкіндік береді. Егер үлкен өрт дұрыс желдетілмесе, онымен күресу әлдеқайда қиын, және түтін жарылысын немесе жарылыс пайда болу үшін жеткілікті ыстыққа ие болуы мүмкін. Дұрыс орналастырылмаған немесе уақытында жасалмаған желдету өрттің ауамен қамтамасыз етілуін күшейтеді, бұл оның жылдам өсіп, таралуына себеп болады. Желдетудің жеткіліксіздігінен ғимарат ішіндегі температураның күрт өсуі мүмкін.

Желдету түрлері

Жалпы, желдетудің екі түрі бар: тік және көлденең. Олардың атаулары желдетілетін жылу мен түтіннің шығу нүктелерінің орналасуын көрсетеді. Тік желдету әдетте өрттің бастапқы кезеңдерінде жүк көліктерінің шатырға жасаған тесіктері арқылы жүзеге асырылады, бұл процеске «шатырлық операциялар» деп жиі айтылады. Көлденең желдету көбінесе есіктер мен терезелер арқылы жасалады. Екі түрдің де мақсаты – ішке қалған адамдардың аман қалу мүмкіндігін арттыру үшін жылу мен түтінді сыртқа шығару, сондай-ақ өртпен тиімді күресу үшін су желілерін ғимаратқа енгізу. Мақсаттары бір-біріне ұқсас болғанымен, қолданылуы әртүрлі; екеуі де дұрыс уақытта және үйлесімді түрде орындалуын қажет етеді, себебі ғимарат ішіндегі ауа ағынының күшеюі өрттің таралуына себеп болуы мүмкін.

Әдістер

Механикалық желдеткіштерді терезелер, люктер немесе төбедегі жылу/түтін шығару тесіктері сияқты қолданыстағы тесіктермен немесе ғимаратта жаңа шығару тесіктерін жасау арқылы қолдана отырып, оң қысымды желдетуді қамтамасыз етуге болады. Егер тиісті тесік болмаса, өрт сөндірушілер арнайы аралар сияқты өз жабдықтарын пайдаланып, мысалы, төбеде үлкен тесік жасауға болады. Терезе немесе есік сияқты ашылудың айналасына бағытталған конустық шланг ағыны түтінді сіңіріп алып, осылайша кеңістен түтін шығу жылдамдығын арттырады. Бұл процесс гидравликалық желдету деп аталады. Бұл стратегияны өрт кішкентай болғанда және мүлікті түтін зардабынан қауіпсіз түрде қорғауға болатын жағдайда қолдануға болады. Құрылыс толығымен өртке оранғанда және түтін өрт сөндірушінің ыстық ошақтарды көруіне кедергі келтіргенде, оны күштірек қолдануға болады. Көп қабатты ғимараттарда кейде баспалдақтар мен лифт шахталарында түтін енуін азайту үшін оң қысымды жасау үшін желдеткіштер де орнатылады. Жану кезінде ғимараттағы шыны терезелер ішкі қысым мен жылудан жарылса немесе от төбе арқылы өртелсе, оның «автожелдетілгені» немесе «өздігінен желдетілгені» айтылады. Теріс қысымды желдету – өрт сөндіру шараларында кейде қолданылатын желдетудің тағы бір әдісі. Теріс қысымды желдету әдісі – ғимараттан түтінді шығару үшін түтін шығару құралдарын пайдалану процесі. Оң қысымды желдетуге қарағанда теріс қысымды желдету онша қолданылмайды, себебі оң қысым бүкіл құрылым бойынша көбірек ауаны қозғалта алады және түтінді уақтылы түрде тиімді тазартуға мүмкіндік береді. Гидравликалық желдету – тік желдету немесе оң қысымды желдету қауіпсіз немесе мүмкін емес стратегия болғанда өте пайдалы желдету әдісі. Гидравликалық желдетуді тұман ағынына шланг қосып, оны терезе арқылы бағыттау арқылы жүзеге асыруға болады. Тұман ағынының соратын ауасы түтінді сыртқа шығарып, оны сыртқа таратады. Бұл әдіс күрделі жөндеу жұмыстары кезінде, жақын маңда басқа шланг желісі болғанда пайдалы болуы мүмкін.