Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық композитор
Italian composer
Франко Касавола (13 шілде 1891, Модуньо, Бари маңы – 7 шілде 1955, Бари) – футурист композитор және теоретик. Ол музыканың көрнекі аналогтарын ұсынған «Le Sintesi Visive della Musica» манифестінің авторларының бірі ретінде танымал.
Franco Casavola (13 July 1891, in Modugno, near Bari – 7 July 1955, in Bari) was a Futurist composer and theorist. He is noted as one of the authors of the Le Sintesi Visive della Musica, a manifesto that proposed the intrinsic visual counterparts of music.
Футуристік қозғалыс
1 қазан 1922 жылғы хатта Филиппо Томасо Маринетти композитор, теоретик және жазушы Франко Касаволаға: «Мен ‘Танка’, ‘Кватрайн’, ‘Gioielleria Notturna’, ‘Лейла’ және ‘Muoio di sete’ шығармаларын фортепианода тыңдадым. Олар маған күшті және ерекше музыкалық талантты көрсетті. Біз, футуристер, ескірген идеяларға қарсы күреске сіз де қосылсаңыз қуанышты болар едік». Касавола (Рим консерваториясында музыка оқыған) бұл шақыруды қабылдап, итальяндық радикалды өнер қозғалысына ресми түрде қосылды. Ол Маринеттидің бұрынғы манифесттерінің ықпалымен жаңа шығармалар жаза бастады, сосын Франческо Баллилла Прателла мен Луиджи Руссолоның 1909 және 1914 жылдар аралығында жазған футуристік музыкаға арналған манифесттеріне ден қойды. Касаволаның алғашқы футуристік жұмыстарының ішінде: А. Г. Брагальяның ‘Ранки ал Чиаро д Луна’ (‘Ай жарығында бақалар’) және ‘Театро делла Сорпреса’ (‘Қайрандық театры’) үшін ‘Ла Данца делла Скимми’ (‘Қомырсқалар биі’) бар. 1924 және 1927 жылдар аралығында Касавола музыканың жаңа теориялары және оның театр мен бейнелеу өнерімен байланысы туралы бірқатар мақалалар мен манифесттер жариялады. 1924 жылы Касавола сегіз очерк пен ‘Аяңсыздыққа кіріспе’ атты роман жазды. 1924 жылғы 23 қарашада Миланда өткен футуристер конгресінде композитор ‘Көрнекті синтездер, хроматикалық атмосфералар және музыканың көркем пластикалық бейнелеуі’ тақырыбында лекция оқыды. 1924 жылы ол Антон Джулио Брагалья және Себастьяно Артуро Лучанимен бірлесіп ‘Le Sintesi Visive della Musica’ (‘Музыканың көрнекі синтезі’) манифестін жасады, ол ‘Ной’ журналында жарияланды. Бұл манифест «көрнекі музыка» ұғымын енгізді, ол музыканың ішкі көрнекі серіктестерін білдіреді. Касавола 1922 жылдың соңында билікті басып алған Бенито Муссолинидің фашистік үкіметі орнатқан, күшейе бастаған мәдени автономияға қарсы шығу қаупіне тап болды. Бұл оның джазды қорғауында көрінді, ол жазған мақалаларымен қатар, өзінің шығармаларында да айқын байқалды. Касаволаның көптеген ең жақсы шығармаларында джаз формаларына ұқсас ырғақтар мен стильдер қолданылды.
In a letter dated 1 October 1922, Filippo Tommaso Marinetti wrote to inform the composer, theorist and writer Franco Casavola that: "I've listened to Tankas, Quatrain, Gioielleria Notturna, Leila and Muoio di sete on the piano. They reveal to me a strong and original musical genius. We Futurists would be pleased if you would join our fight against obsolete ideas." Casavola (who had studied music at the Rome Conservatory) accepted this invitation and formally joined the radical Italian art movement. He began to compose new pieces under the influence of earlier manifestoes written by Marinetti and, later, the specific manifestos on Futurist music produced by Francesco Balilla Pratella and Luigi Russolo, variously dated between 1909 and 1914. Early Futurist work by Casavola included: Ranocchi al Chiaro d Luna (Frogs in the Moonlight) by A. G. Bragaglia and La Danza della Scimmie (Dance of the Monkeys) for the Teatro della Sorpresa (Theatre of Surprise). Between 1924 and 1927, Casavola published a series of original essays and manifestos, dealing with new theories of music and its relationship with theatre and the visual arts, which are listed below. In 1924, Casavola produced no less than eight essays and one novel, Introduction to Madness. At the Futurist Congress, held in Milan on 23 November 1924, the composer also delivered a lecture entitled 'Visible Syntheses, Chromatic Atmospheres and Scenic Plastic Versions of Music.' In 1924, he collaborated with Anton Giulio Bragaglia and Sebastiano Arturo Luciani to produce the manifesto Le Sintesi Visive della Musica (The Visual Synthesis of Music), which was published in the periodical Noi. It introduced the notion of "visual music", which implied the intrinsic visual counterparts of music. Casavola risked opposing the escalating cultural autarchy imposed by Benito Mussolini's fascist government after it seized power late in 1922. This was demonstrated in his defense of jazz, not merely through his written articles, but also his own compositions. Many of Casavola's best pieces employed rhythms and styles closely resembling jazz forms.
Футуризмнен үзіліс
1927 жылы Касавола өз көзқарасын түбегейлі өзгертіп, футуристік қозғалыстан толығымен үзілуді шешті. Шындығында, оның музыкалық бағыты бұрыннан-ақ лирикалық және ұқыпты сипаттарды көрсетіп келе жатқан. Кейін Касавола өзінің футуристік ноталарын жойғанын айтты, бірақ бұл толығымен рас емес. Оның жоғалған көптеген ноталарының табылуы мен тізімделуі Грация Себастьянидің тың зерттеулерінің және Пьерфранко Молитернидің музыкалық зерттеулерінің нәтижесінде мүмкін болды. Соның салдарынан Касавола, Сильвио Микс сияқты, 1920 жылдардың ең қызықты итальяндық тәжірибелік композиторларының бірі саналады. Оның мәртебесі, әрине, Массимо Миланың "la generazione dell'Ottanta" деп атаған бес композитор – Джан Франческо Малипиеро, Альфредо Каселла, Отторино Респиги (Касаволадан сабақ алған), Ильдебрандо Пиццетти және Франко Альфано – деңгейімен тең.
In 1927, Casavola radically revised his views and chose to break decisively from the Futurist movement. In truth, his musical direction had already begun to display increasingly lyrical and refined qualities. Casavola subsequently claimed to have destroyed his Futurist scores, though this is not entirely true. The location and cataloging of many of his lost scores are the results of diligent research by Grazia Sebastiani and musicological studies by Pierfranco Moliterni. The result is that today, Casavola, like fellow futurist Silvio Mix, stands as one of the most interesting Italian experimental composers of the 1920s. Certainly his status equals that of the five composers defined by Massimo Mila as 'la generazione dell'Ottanta' : Gian Francesco Malipiero, Alfredo Casella, Ottorino Respighi (who taught Casavola), Ildebrando Pizzetti and Franco Alfano.
Тірі қалған музыка
Касаволаның кейбір маңызды футуристік туындылары жоғалып кетті, соның ішінде «Anihccam del 3000» – «Машиналардың қозғалыстары мен дыбыстарын интерпретация және қайта өндіру» деген қосымша аталымы бар механикалық балет, оның костюмдері футуризмнің мәңгілік символына айналды. Дегенмен, сақталған ноталардың ішінде оркестрге арналған «Fantasia Meccanica» және Лучано Фолгоренің «Tre Momenti» сахналық қойылымына жазылған музыка бар, ол Луиджи Руссолоның революциялық «intonarumori» (шу генераторлары) мен ансамбльге арналған «Danza dell'Elica» туындыларын да қамтиды. Франческо Кангиуллоның «omonimopoema parolibero» поэмасына негізделген «Piedigrotta» балетінің толық нотасы да бар, онда Касавола фортепианоны «Scetavaiasse» және «Putipù» сияқты дәстүрлі неаполитан аспаптарымен үйлестіріп, полиритмиялық құрылым жасауға тырысты. Осы кезеңде жазылған барлық музыканың арасында, осы композициялар ғана шынайы футуристік музыкалық стильді құру идеясымен байланысты маңызды кезеңді көрсетеді.
Certain key Futurist works by Casavola are lost, among them Anihccam del 3000, the mechanical ballet subtitled Interpretazione e riproduzione dei movimenti e rumori delle macchine, whose costumes have become enduring icons of futurism. However, the surviving scores include a Fantasia Meccanica for orchestra, and music for a stage production of Tre Momenti by Luciano Folgore, which also incorporated Luigi Russolo's revolutionary intonarumori (noise generators) and the Danza dell'Elica for ensemble. There is also the complete score of Piedigrotta, a ballet inspired by the omonimopoema parolibero of Francesco Cangiullo, in which Casavola combined the piano with traditional Neapolitan instruments such as the Scetavaiasse and Putipù, in an attempt at polyrhythmic structure. Of all the music written during this period, these compositions alone represent a significant moment, directed by the idea of creating a truly futurist musical style.
Кейінгі еңбектері
Футуризмнен үзілгеннен кейін Касавола 1929 жылы Римдегі Театро делло Операда қойылған "Il Gobbo del Califfo" атты қысқа операсы үшін мақтауға ие болды. Оның басқа да сәтті театрлық қойылымдарына "Хоп-Құрбақ" балеті, "Il castello nel bosco", "L’alba di Don Giovanni" және Энрико Прамполинидің "sogno mimico" туындысы – "Il mercante di cuori" кірді, ол 1927 жылы Парижде Teatro della Pantomima театрында орындалды. 1931 жылы Касавола Маринеттидің әйелі Бенедеттаның "Гарараның саяхаты" пьесасына музыка жазды, ал 1936 жылдан кейін ол тек киноға арналған саундтректер жазды.
Following his break from Futurism, Casavola won praise for his short opera, Il Gobbo del Califfo, staged in 1929 at the Teatro dell'Opera, Rome. Other successful theatre productions included the ballet Hop Frog, Il castello nel bosco, L’alba di Don Giovanni and Il mercante di cuori, the 'sogno mimico' by Enrico Prampolini, performed in Paris in 1927 by the Teatro della Pantomima. In 1931, Casavola composed the music for the play Garara's Journey by Marinetti's wife Benedetta, and, after 1936, he wrote only film soundtracks.
Аудио
Франко Касаволаның музыкасын Даниэле Ломбарди орындаған жазбалары бірнеше CD-де жарық көрді, оның ішінде "Futurlieder" және "Musica Futurista: Шудың өнері".
Recordings of the music of Franco Casavola performed by Daniele Lombardi have been released on several CDs including Futurlieder and Musica Futurista: The Art of Noises.