Кіріспе

2006 жылы түсірілген үнді хинди тіліндегі фильм, режиссері – Кабир Хан.

"Кабул экспресі" – 2006 жылғы 15 желтоқсанда шыққан үнді хинди тіліндегі оқиғалық триллер. Фильмде Джон Абрахам, Аршад Варси, Салман Шахид, Ханиф Хумгаам және Линда Арсенио түскен. "Кабул экспресі" режиссер Кабир Ханның көркем фильмдердегі дебюті, ол бұрын Ауғанстанда көптеген деректі фильмдер түсірген. Оның сөзіне сүйенсек, "Кабул экспресі" оның және досы Раджан Капурдың Талибаннан кейінгі Ауғанстандағы оқиғаларына негізделген. "Кабул экспресі" толығымен Ауғанстанда түсірілді.

Сюжет

Сухел Хан мен Джай Капур – 2001 жылдың қыркүйек айында АҚШ бастаған шабуылдан кейін Ауғанстандағы өмірді баяндау үшін Star News телеарнасы тарапынан жіберілген үнді журналистері. Екеуі елдегі ахуал мен Талибан режимінің жылдар бойы билеуінен қалған қираған орындарға таңғалады. Олар Кабул қаласынан бастап, таксимен елді аралап шығады. Бұл – Талибанның қолына түсуден қашу оқиғасы. Жолда олар такси жүргізушісі Хайбермен бірге Иштар ауылына тоқтайды. Олар кебаб сататын шағын кафеге кіргенде, афған соғысының АҚШ тарапынан хабарлаумен Reuters агенттігі үшін жұмыс істейтін американдық журналист Джессика Бекхэммен танысады. Сухел мен Джай Джессиканы елді аралап, бірге саяхаттауға шақырады, ол да олармен келіседі. Алайда, Иштардан шыққаннан кейін көп ұзамай, оларды Талибанның өкілі Имран Хан ұстайды. Ол ауған әйелінің киімін киіп, таксидің артқы жағына жасырынып отырады. Имран олардың сөзін тыңдап, Ауғанстанның Пәкістанмен шекарасына тікелей баруын талап етеді, әйтпесе оларды өлтіретінін ескертеді. Имран шекарадан өтіп, пакистандық әскерлерден өтіп, Пәкістандағы Талибан өкілдерімен келіссөздер жүргізуді жоспарлап отыр. Төрт адам түрлі ауылдарды аралап, кедейліктің қорқынышты көріністерін көреді, содан кейін оңтүстік Кандагар қаласына жетеді. Мұнда Джессика қаланы Талибандардан қайтарып алу үшін күресіп жатқан АҚШ әскерлерімен сұхбат алады. Осы уақытта Сухел мен Джай Имранмен сұхбаттасуға тырысады, бірақ ол оларды атып өлтіретінін айтып қорқытады. Кандаһардан шыққан соң олар ферма арқылы сапар шегеді және Пәкістан шекарасына жақындаған өзенде тоқтамас бұрын, бұқа күресін түсіріп алады. Имран мен қалғандары барлауда жүргенде, Джессика Имранның паспорты пакистандық екенін анықтайды. Ол оның бастапқыда Талибан мүшесі емес, ал 1980 жылдары КСРО-ға қарсы соғыста Муджахеддер көтерілісшілерін қолдау үшін Ауғанстанға жіберілген Пакистан армиясының офицері Вассим Чоудрей екенін біледі. Кейін ол елде қоныстанды және Талибан режимінің мүшесі болып қалады. Имран бұл жайтты білгенде, Сухел, Хайбер және Джессиканы тұтқынға алып, Пакистан шекарасына саяхатын жалғастыруға мәжбүрлейді. Бір кезде Имран қандай да бір дыбыс естігенде, оларды бірнеше сағатқа тастап кетеді. Оқ атылып, үш саяхатшы Имранның оны өлтіруге тырысқан 10 американдық сарбазбен кездескенін біледі. Имранның назары басқа жаққа ауғанда, Сухел сарбаздардың бірінен қару алып, оны Имранға бағыттап, сұхбатына жауап бермесе, оны өлтіретінін ескертеді. Олар Имранды жол бойында қалдырып, Кабулға қайта оралады. Бірақ, олар жолға шыққанда, Имран таксиге секіріп, шекараға дейін саяхаттауды талап етеді. Олар шекараға жетіп, Имранмен қоштасады. Жолда олар Имранның туған ауылына тоқтайды, онда ол ұзақ жылдардан бері жоғалған әйелі мен қызы Зоямен кездеседі. Бірақ Имранға жеткенше, оларға Муджахеддер шабуыл жасайды. Имран Сухел, Джессика, Хайбер және Джайға кетіп қалуды айтады, ал өзі жекпе-жек шеберлігін қолданып, олармен күреседі. Кейін Имран өзі шекараға барады және Пәкістан әскерлерін елге кіруге рұқсат беруге және өзін пакистандық екенін мойындауға тырысады. Бірақ олар тыңдамайды, содан кейін шекарадағы әскерлер Имранды атып өлтіреді.

Өндіріс

"Кабул экспресі" талибан режимі құлағаннан кейін елде түсірілген алғашқы халықаралық фильм және 1992 жылғы "Худа Гава" фильмінен бері түсірілген алғашқы үнді фильмі болды.

Үндістан

Таран Адарш (IndiaFM) фильміне 5 балдық шкала бойынша 2,5 балл берді, оның пікірінше: «Жалпы алғанда, «Кабул экспресі» элита мен ойлы көрермендерге арналған. Жақсы жасалған триллер, фильм негізінен көп экранды кинотеатрларда жақсы қабылдануы мүмкін. Дегенмен, ағылшын және ауған тілдерін жиі пайдалану оның тартымдылығын қалалық орталықтармен шектейді». Хиндустан Таймс газетінен Халид Мохамед фильмге 5 балдық шкала бойынша 2 балл берді, оның пікірінше: «Шын айтқанда, осы фактіге негізделген шытырман оқиғадан әлдеқайда көп күштілік пен мазмұн күтілген. Амитаб Шукланың өткір редакторлық шеберлігіне қарамастан, «Кабул экспресі» Қытайға баяу кеме сияқты жылжып қалды».

Халықаралық

2006 жылы Торонто халықаралық кинофестивалінде "Арнайы көрсетілім" ретінде ұсынылды, онда фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды. The Guardian газетінің Phelim O'Neill жазған рецензиясында фильмге 5 баллдан 3 балл берілді: "Бұл шатасқан фильм жеткізгісі келген ойлар түйсіксіз берілген, бірақ әлдеқайда жақсысы (және қынжылғандығы) керемет, бомбадан қираған пейзаж сценарийден гөрі әлдеқайда күшті әрі анық әңгімелейді". Variety журналынан Роберт Кохлер: "Ауғанстандағы ағымдағы күресті дөңгелекше шешімсіздік пен беймәлімдікпен бейнелейтін 'Кабул экспресі' бірден дос-жолдас жол суреттерін жаңартып, жаһандық саясатты жеңілдетіп көрсетеді. Коммерциялық тұрғыдан ойлы таңдау жасалып, тартымды Болливуд жұлдызы Джон Абрахам тартылған, бұл фильмді халықаралық көрсетілімге жақсы дайындалайды". Time Out журналынан Анил Синанан: "Эки мұнараға ұшақтардың құлауын көрсететін қаралы кадрлармен басталып, Хан көңіл көтеруге бейімделген тәсілге көшеді, мысалы, әйел журналист Джессика Бекхэмнен футбол ойнай ма деп сұрайды. Актерлік ойын күлкілідей шынайы, ал қазіргі сүйкімді Абрахам көйлегін киіп жүреді. Соғыс салдарынан қираған, әдемі пейзаждың операторлық жұмысы ғана осы саяхатқа жарамсыз көлікті есіңде қалған саяхатқа айналдыруға жақындау".

Дау

2007 жылдың 6 қаңтарында Ауғанстан үкіметі, елде фильмнің түсірілімін толық қолдаған болатын, оны ресми түрде көрсетпегеніне қарамастан, фильмге тыйым салды. Ауғанстан Мәдениет министрлігінің тыйым салуы, фильмде Талибанның қатыгез үкімшілігі кезінде көп зардап шеккен Ауғанстанның төрт ірі этностың бірі – шиа дініндегі хазар халқының нәсілшілдік тұрғысынан бейнеленгеніне байланысты наразылықтардан кейін болды. Фильмде хазарларды түсірілім тобының бір афған мүшесі және "Пәкістандық Талиб" "Талибаннан да нашар", "бандиттер", "қауіпті" және "жабайылар" деп сипаттайды, бұл осы қауымның наразылығына себеп болды.

Саундтрек

Албомда 9 трек бар, оның ішінде үш ремикс және екі инструменталды трек. Барлық тректерді Рагав Сачар жазды, бір инструменталды тректі Джулиус Пакьям жазды. Ән сөздерін Адитя Дхар жазды. Фильмнің музыкалық қойылымын Джулиус Пакьям жасады.