Кіріспе
Уго Беттидің пьесасы "Қашқын" (La Fuggitiva) – итальян драматургы Уго Беттидің өлімінен алты ай бұрын аяқтаған соңғы пьесасы. Ол алғаш рет 1953 жылы Венециядағы «Ле Фенице» театрында, автор қайтыс болғаннан кейін қойылды. 2023 жылы минималистік театр ұжымы Cesear's Forum, Огайо штатының Кливленд қаласындағы «Playhouse Square» театрында Юджин Ионесконың «Сабақ» пьесасымен бірге пьесаның қысқартылған нұсқасын көрсетті. Көрсетілім «Қашқынның сабағы» деп аталды.
The Fugitive (La Fuggitiva) is the last play of Italian playwright Ugo Betti, completed six months before his death. It was first performed posthumously, at the Teatro le Fenice in Venice, in 1953. In 2023, the minimalist theatre company, Cesear's Forum, presented an abridged version of the play in combination with Eugene Ionesco's The Lesson at Playhouse Square, Cleveland, Ohio. It was entitled A Fugitive’s Lesson.
Сюжет
Италияның қарапайым интригалар мен уәде-шарттарға толы шағын қалашығында орын алған бұл оқиға Даниэльдің, кішігірім мемлекеттік қызметкердің, қаладан шығып, Болоньядағы кәсіби конференцияға қатысу үшін басталады. Бірақ ол шынымен де шекараға қарай барады, ол өзінің төзімсіз әйелін тастап кетуге ниетті. Алайда оның жоспарлары өзін дәрігер ретінде таныстырған құпия бейтаныс адамның пайда болуымен бұзылады және Даниэльдің некесінің шынайы динамикасына тереңде бастайды. Бейтаныс жігіт Даниэльді жоспарларын жүзеге асыруға талпындырса да, жас жігіт әйеліне қайтадан жақындай түседі. Ол үйге оралғанда, Нина оны жыныстық қатынасқа мәжбүрлеуге тырысқан басшысын өлтірген көрінеді. Нина күйеуін кісі өлтірудің астына алады, ақырында оны кісі өлтіруде айыптайды. Даниэль барлық жағдайдан оңай арыла алса да, құпия "дәрігермен" сөйлесуі оны Нинамен қарым-қатынасының жыныстық, этикалық, тіпті рухани аспектілерін анықтауға мәжбүр етеді. Қаладан қашуға тырысқанда ол құпия түрде жараланған кезде, Даниэле оған шекараға дейін көмектеседі, көрінбейтін Құдаймен бетпе-бет келіп, оны Нинаның азаптарын ақтауға шақырады. Соңғы кездескенде Даниэле "дәрігердің" циникалық нигилизмін жоққа шығарады.
Стиль және тақырыптар
Бұл, оның соңғы пьесасы, Бетти сахна кеңістігін фрагменттейді, бірінші актіде бір орыннан екінші орынға секіріп өтеді, тіпті сахнаны бірден екі алыс орынға бөледі. Пьесаның алдамшылық, шантаж және кісі өлтіруге толы сюжеті мелодрама сияқты көрінуі мүмкін, бірақ Беттидің басты қызығушылығы – Даниэльдің адамдық өмірді терең түсінуіне жететіні. Даниэльдің оның құпия серігімен арақатынасы Гётенің "Фауст" трагедиясындағы Фауст пен Мефистофель арасындағы қарым-қатынасты еске түсіреді, оның таулардағы соңғы көрінісі, азғырушы Даниэльді өліп бара жатқан әйелінен бас тартуға итермелейді, бұл Гёте трагедиясының І бөлімінің соңымен күшті параллельдік құрайды. Бірақ, Даниэль Мефистофелінен көп нәрсе үйренсе де, соңында одан бас тартуға тиіс. Беттидің көзқарасы экзистенциализм элементтерін теистік көзқараспен үйлестіреді. Пьеса атауындағы "қашқын" – бұл, ең алдымен, Нина, ол өмірге шақырған жоғары күштен қашқан күйде сипатталады. Бірақ Нинаның жағдайы патологиялық емес, ол барлық адамзаттың өкілі ретінде көрсетіледі, ал пьесадағы шекаралар мен қашу туралы қайталап келетін бейнелер (Беттидің көптеген туындыларында жиі кездесетін) адам өмірін жерсіздік ретінде бейнелейді.
Санаты
Бұл - Ол сепкенде ойлағаннан басқаша өскен бір шөп. Сондықтан Ол жинайтын егін қызықты да, жатты да, сонымен бірге таныс та болады. Мүмкін, дәл осы үшін тұқым себіледі.