Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испандық азаматтық соғысының теңіз шайқасы
Naval battle of the Spanish Civil War
Спартел мүйісі шайқасы (испанша Cabo Espartel) – испандық азаматтық соғысының теңіз шайқасы, ол Гибралтар бұғазының республикалық теңіз блокадасын бұзып, соғыстың басында ұлтшылдар үшін Испан Мороккосына теңіз арқылы жабдықтау жолын қамтамасыз етті. Бұл шайқас 1936 жылдың 29 қыркүйегінде екі ұлтшыл крейсері мен екі республикалық эсминец арасында өтті.
The Battle of Cape Spartel (Cabo Espartel in Spanish) was a naval battle of the Spanish Civil War that broke the Republican naval blockade of the Strait of Gibraltar, securing the maritime supply route to Spanish Morocco for the Nationalists early in the war. The action occurred on 29 September 1936 between two Nationalist cruisers and two Republican destroyers.
Өмірбаян
Галисиядағы Феррольдегі көтерілісшілер 1936 жылдың шілдесінде қаланың теңіз базасын басып алды, бірақ осыған зор құн төледі: республикаға адал болған жүздеген теңізшілер 30-дан астам көтерілісші офицерді атып өлтірді. Олардың олжасына ескі «España» (бұрынғы испандық «Alfonso XIII») соғыс кемесі, «Almirante Cervera» крейсері, аяқталмаған «Canarias» және «Baleares» крейсерлері, жөндеуде болған «Navarra» крейсері, бір эсминец, сондай-ақ бірнеше торпедалық катерлер мен шлюптер кірді. Қыркүйекте «Almirante Cervera» және «Canarias» кіретін шағын эскадрилья Феррольден республикалық флотпен шайқасу үшін шықты. Соғыс басталғанда Испания Республикалық теңіз күштерінде «Jaime I» соғыс кемесі, үш жеңіл крейсер, 14 эсминец және бес суасты кемесі болды. Ұлтшылдар «España», екі крейсер және бір эсминецті басып алғаннан кейін, келесі жылға дейін «Baleares» және «Canarias» кемелерін аяқтады. Сонымен қатар, олар фашистік Италиядан төрт эсминец және екі суасты кемесін сатып алды. Ұлтшылдар соғыс бойы республикалық жағалауды блокадалап тұрды, бірақ кемелерінің жетіспеуі блокаданың тиімділігін шектеді.
The rebels at Ferrol, Galicia, had been able to seize the city's naval base in July 1936, but at a large cost: over 30 mutinous officers had been shot dead by hundreds of sailors loyal to the Republic. Their prize included the old battleship España (formerly Spanish battleship Alfonso XIII), the cruiser Spanish cruiser Almirante Cervera, the unfinished Spanish cruiser Canarias and Spanish cruiser Baleares, a cruiser undergoing repairs (Spanish cruiser Navarra), one destroyer, and a number of torpedo boats and sloops. In September, a small squadron, including Almirante Cervera and Canarias, steamed from Ferrol to engage the Republican navy. At the start of the war, the Spanish Republican Navy had the battleship Spanish battleship Jaime I, three light cruisers, 14 destroyers, plus five submarines. In addition to España, the two cruisers and one destroyer taken by the Nationalists, by the following year they had completed Baleares and Canarias. They also had purchased four destroyers and two submarines from Fascist Italy. The Nationalists established a blockade of the Republican held coastline for the entire duration of the war, but their paucity of ships limited the blockade's effectiveness.
Шайқас
Ұлтшылдар таңғы сағат 6:30-нан кейін, тұйықтардың батыс жағында орналасқан республикалық эсминецтер эскадрильясымен шайқасты. "Гравина" эсминеці Спартел мүйісінің жанында орналасты, ал оның бауырласы, испан эсминеці "Альмиране Феррандиз" Сеутадан тыс жерде патрульдеуге шықты. Содан кейін, қызу атысу басталды, нәтижесінде "Альмиране Феррандиз" эсминеці Альборан теңізінде 40 минуттық шайқастан кейін "Канариас" эсминецінен қуыла жөнелді де, ақырында батып кетті, ал "Гравина" Марокконың Атлант жағалауында "Альмиране Сервера" эсминецінен екі рет зардап шекті. "Канариас" эсминецінің бас қарулары екінші оқ атумен өз мақсатына жетті, ал "Альмиране Сервера" эсминецінің қарулары тиімсіз болды. Республикалық эсминецтердің аман қалғандары Касабланкаға шегінді. Алты рет оққа ұшқан "Альмиране Феррандиз" кемесі Калабуррас оңтүстігінде жарылып, батып кетті. "Канариас" эсминеці "Альмиране Феррандиз" кемесінен 31 теңізшіні құтқарып алды, ал француз лайнері "Кутубия" тағы 26 адамды, оның ішінде командирі Хосе Луис Барбастро Хименесті құтқарып алды. Бұл шара бүлікшілердің кемелеріне тұйықтарды ашуға шешуші рөл атқарды.
The Nationalists engaged a squadron of Republican destroyers stationed on the western end of the Straits shortly after 6:30 am. The destroyer Gravina was deployed near Cape Spartel, while her sister ship Spanish destroyer Almirante Ferrándiz was patrolling off Ceuta. A fierce exchange of fire followed, during which the destroyer Almirante Ferrándiz was chased and eventually sunk by Canarias in the Alboran Sea after a 40 minute engagement, while Gravina was pursued and hit twice by Almirante Cervera along the Atlantic coast of Morocco. The main guns of Canarias found their mark at a range of with their second salvo, while those of Almirante Cervera performed poorly. The surviving Republican destroyer retreated toward Casablanca. Almirante Ferrándiz, having been hit six times, blew up and sank south of Calaburras. Thirty one seamen from Almirante Ferrándiz were rescued by Canarias, while the French liner Koutubia picked up another 26, including her commander, José Luis Barbastro Jiménez. This action was decisive to open the Straits to the insurgents' shipping.