Кіріспе

Йехиам – Израильдің солтүстігіндегі кибуц. Батыс Жоғарғы Галилеяда, Нахария қаласының шығысына қарай сегіз шақырым, ал Ливан шекарасынан оңтүстік-шығысқа қарай 14 шақырым жерде орналасқан. Ол Мате Ашер аймақтық кеңесінің қарауында. 2023 жылы халық саны құрады. Теңіз деңгейінен шамамен 365 метр биіктікте орналасқан.

Йехиам 13 ғасылдың крестонос қамалы Джудиннің үстіне салынған Осман империясы дәуіріндегі Жиддин қамалының қираған қалдықтарының жанында жатыр.

Тарих

Ехиам партиясын социалистік-сионистік Хашмер Хацайр жастар қозғалысының тобы – Венгриядан келген Холокосттан аман қалғандар мен Йишув мүшелері құрды, олар өздерін «Кибуц ХаСела» (лат. The Rock) деп атады, ал «кибуц» әлі де қоныс емес, көшпелі «ұжым» ретінде түсінілді. Кибуцті еврей мемлекеті емес, араб мемлекетінің құрамына қою жоспарланды. Жаңа атау, Йехиам, 1946 жылғы 16-17 маусымдағы «Көпірлер түні» операциясында әл-Кабри араб ауылының жанында қаза тапқан Еврей агенттігінің шенеунігі Джозеф Вайцтің ұлы Йехиам Вайцтің құрметіне қабылданды. Жаңа кибуцты құру туралы шешім Джозеф Вайцпен кеңескеннен кейін қабылданды. Қалған бөлмелерді пайдалануға жасалған алғашқы әрекет апатқа ұшырауға жақын болды, себебі қыста жергілікті бедуиндер мұнда бағып жатқан ешкілердің қалдырған құйрықтары ауру тасымалдаушысы болды, және бір жарым айдан кейін 20 адам қызбаға шалдықты. Жақында ғана пайда болған керемет дәрі – пенициллиннің инъекциясы олардың өмірін сақтап қалды. 1948 жылғы 20 қаңтарда Таршихада орналасқан Араб Азаттық Армиясының екінші Ярмук полкінің 200-300 әскері минометтермен, пулеметтермен және мылтықтармен қаруланған Йехиамға шабуыл жасады. Олар кибуцты төңірегінен қоршап, барлық жолдарды жапты. Британдық сарбаздар взводы араб полкімен атысқа түсті, олар шегінді және келесі түнде қайта шабуылдауға тырысты, бірақ Хагана шайқаскерлерінің күшеюімен кері қайтарылды. 1948 жылғы 27 наурызда араб күштерімен қоршауда тұрған кибуцқа азық-түлік жеткізу үшін Хагана колоннасы жіберілді. Йехиам колоннасы бес жүк көлігінен және бір бронеавтомобильден тұрды, ал Кабри маңында 250 араб оларға тұзақ қойды. Оқиға туралы 29 наурызда The Scotsman газеті жазды: «Екінші шабуыл Аккадан солтүстікке қарай жеті шақырым қашықтықтағы Нахария маңындағы Кабриде болды. Мұнда өртенген бес жүк көлігінің жанында 42 еврейдің денесі табылды. Бұл шабуылда еврейлердің алты жүк көлігін мылтықтармен, екі дюймдік минометтермен және жеңіл пулеметтермен қаруланған 250 араб сапқа басты. Қарулы көлікпен сүйемелдеген колоннаға сенбі күні күн батқанға бір сағат қалғанда шабуыл жасалды. Еврейлерді құтқару үшін британдық әскери колонна жіберілді, бірақ оларға жетпеді, деп хабарланды. Британдық артиллерия 12 және 25 фунттық жарылғыш снарядтармен атып, арабтар шегінді». Кибуц Йехиамның негізін қалаушылары қираған үйлердің арасында шатырларда тұрды. Кішкентай асханада ауамен жеткізілген азықтан тамақ дайындалды. Олар төбеде орналасқан араб әскерлеріне жақсы көрінді, олар қамалға қатты оқ жаудырды. Сыртқы әлеммен байланыс Нахария мен Кирият Хайимге от сигналдары, фонарьлар және мысықтар арқылы жүзеге асырылды. Өздерін қорғап тұрып, Йехиам мүшелері жерді өңдеп, көкөніс, жүзім және шабдалы өсірді. Декель операциясы кезінде Израиль армиясы 1948 жылғы 10-11 шілдеде Хирбат Жиддин бедуин ауылын басып алып, күшпен эвакуациялады. Кейін бірнеше операциядан кейін, 1948 жылғы 29-31 қазанда Хирам операциясы кезінде бүкіл Галилея еврей күштерінің бақылауына көшті. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысынан кейін жаңа үйлер салынды, соның ішінде алғашқы балалар үйі. Хашомер Хацайр топтары Израильдің әртүрлі аймақтарынан, сондай-ақ Куба, Франция, Уругвай, Аргентина, Мексика, Колумбия және Венесуэладан келген сол қозғалыстың Алиясы қосылды.

Экономика

2001 жылы Йехиам кибуцы жекешелендірілді, жас отбасыларды тарту мақсатында бағдарлама іске асырылды, олардың кейбіреулері кибуцта өсіп, кейін уақытша кетіп қалған адамдардың балалары еді. 1969 жылы Йехиам бұқа және тауық етінен жасалған кошерлік ет өнімдеріне маманданған Deli Yehiam ет фабрикасын құрды. 2006 жылы компания фисташка, қызыл бұрыш және зәйтүн қосылған пастрами сияқты жаңа өнімдер сериясын жасады, бұл өнімдер Франциядағы бөлшек сауда желілері мен кошерлік дүкендерде де сатылды. Еуропаға экспорт көлемі жылына 10 миллион долларды құрады. 1990 жылдардың басында Йехиам сарайдың іргесінде 60 бөлмелі, крестшілер стиліндегі Teva BeYehiam қонақ үйін салды.