Иувул шайқасы және Батыс аймақтардағы Хань әскерлерінің күресі

Кіріспе

Хан әулетінің Ксионнуға қарсы ірі жорығы кезінде болған шайқас (73 ж.)

Ивулу шайқасы Син әулетінің құлдырауынан кейін 73 жылдың ақпанында Хан әулетінің Ксионнуға қарсы ірі жорығы барысында болды. Бұл шайқас Доу Гу басшылығымен Хан әулеті үшін сәтті аяқталды. 73 жылы Ксионнудың солтүстік шекараға үздіксіз шабуылдарына ашуланған Хан әулеті төрт топ әскер жіберді, генералдар Ду Гу мен Гэн Чуңты Цзюкуаннан Ксионнуға қарсы күштерді басқаруға тағайындады. Бұл жорықтардың көп бөлігі ұсақ табыстарға жетті, бірақ осы шайқаста Ивулу аймағы басып алынды.

Салдары

Ювулуда Ду Гу шаруашылық гарнизонын құрып, Батыс аймақтарындағы әскердің тұрақты азық-түлікпен қамтамасыз етілуін қадағалау үшін қолбасшы тағайындады. Сол жылы Ду Гу Бан Чао мен Гуо Сюньді 36 адаммен бірге оңтүстікке жіберді. Бан Чао үш мемлекетті – Шаншань, Ютянь және Шульді Сяньбиге қарсы біріктіріп, Батыс аймақтарында бейбітшілік пен тәртіпті қайта орнатты. Кейіннен, 74 жылы Хан үкіметі Солтүстік Цзюши мемлекетінің Цзиньман қаласында Батыс аймақтарының бас протекторатын қайта құрды. 75 жылы Хан императоры Миннің қайтысымен, Сяньби және одақтастары мүмкіндікті пайдаланып, Цзюши мен Лиучжунды басып алып, бас проректор Чен Муды өлтірді. 76 жылы Хан үкіметі Батыс аймақтарының бас протекторатын жойды. Батыс аймақтағы жағдайдың нашарлауына байланысты, Шүл мен Ютяньді қорғауға қалдырылған Бан Чао жергілікті билік пен халықтың қолдауын алып, Сяньби әскерлерін Сичэндәгі Гумо астанасынан ығыстырды. 80 жылы ол императорлық сарайға хат жолдап, Батыс аймақтарына қосымша әскер жіберуді ұсынды. Жаңа император оның ұсынысын қабылдап, Сюй Ганьға Бан Чаоға көмектесу үшін әскер басқаруды тапсырды. Сяньби одақтастарына қарсы ондаған жылға созылған соғыста Бан Чао мемлекеттік қайраткер және стратегия ретінде көзге түсті. Батыс аймақтарындағы түрлі ұлттарға сүйене отырып, ол халықты біріктіріп, империяның бірлігін сақтады. 90 жылы Бан Чао Кушан елшісін ұстап алды. Жаза ретінде Кушан қолбасшы Сье басқаратын 70 мыңдық әскермен Бан Чаоға шабуыл жасап, Шуле қаласын шамамен он күн қоршап алды. Бан Чао шабуылшылар азық-түлік қорын таусылғанша қаланы қорғауын жалғастырды, содан кейін олар шегінді. 91 жылы Хан үкіметі Бан Чаоны Батыс аймақтарының бас протекторы етіп тағайындады, оның кеңсесі Цюцзи мемлекетінің Танцзянь қаласында орналасқан. 94 жылы Бан Чао 70 мың жалдамалы әскер ұйымдастырып, Янцзи және Юли патшаларын тұтқынға алды. Олар Чен Му өлтірілген жерде жазаланды. 97 жылы Бан Чао Ган Ин атты елшіні Римге жіберді. Ол сәттілікке жетпеді, бірақ Қара теңізге дейін сапар шеккеннен кейін қайтып келді. Бан Чао отыз жылдан астам Батыс аймақтарында жұмыс істеді, жетпіске толған соң зейнетке шығып, Луоянға оралды. 102 жылы Рен Шан Бан Чаодан кейін Батыс аймақтарының бас протекторы болды, бірақ ол жергілікті халыққа қатыгездік танытқандықтан, олар оған қарсы көтеріліс ұйымдастырып, аймақты тәртіпсіздікке ұшыратты. Хан сарайы оны 106 жылы қайта шақырып алып, оның орнына Дуань Сиді тағайындады. 107 жылдың 29 шілдесінде Хан үкіметі бас протекторатты жойды және Дуань Сиді генерал Ван Хунның сүйемелдеуімен кері шақырды.

In Yiwulu, Dou Gu set up an agricultural garrison, and appointed a commander to make sure that the army stationed in the Western Regions had a lasting supply of provisions. In the same year, Dou Gu sent Ban Chao and Guo Xun along with 36 men to go south. Ban Chao successfully organised the three states of Shanshan, Yutian and Shule against the Xiongnu, restoring peace and order in the Western Regions. Subsequently, in AD 74, the Han government reestablished the Protectorate of the Western Regions, in the city of Jinman at the state of North Jushi. In 75, on the death of the short reigned Emperor Ming of Han, the Xiongnu with its allies seized their opportunity and captured Jushi and Liuzhong, and killed the Protector General Chen Mu. In 76, the Han government abrogated the Protectorate of the Western Regions. As the Western Region's situation was getting precarious, Ban Chao, who was left to defend Shule and Yutian, won the support of the local officials and people and drove the Xiongnu troops from the capital of Gumo in Shicheng. In 80, he wrote to the imperial court, proposing that they send more troops to the Western Regions. The new emperor agreed to his proposal and ordered Xu Gan to lead an army to help Ban Chao. During the war against the Xiongnu's allies which lasted several decades, Ban Chao distinguished himself as a statesman and strategist. Relying on the various nationalities in the Western Regions, he united all the people and maintained the unity of the empire. In 90, Ban Chao detained an envoy from Kushan who requested a marriage for his king. In retaliation, the Kushan marched on Ban Chao with a force of 70,000 under commander Xie, and besieged the city of Shule for about ten days. Ban Chao continued to defend the city, until the attackers exhausted their food supplies and retreated. In 91, the Han government appointed Ban Chao the Protector General of the Western Regions, with his office in Tanqian, state of Qiuci. In 94, Ban Chao organised an army of 70,000 mercenaries, approach and arrested the kings of Yanqi and Yuli, they were executed where Chen Mu was killed. In 97, Ban Chao commissioned an envoy named Gan Ying to visit Rome. He was unsuccessful, but returned after traveling as far as the Black Sea. For more than thirty years Ban Chao worked in the Western Regions until he was seventy, when he retired and returned to Luoyang. Ren Shang succeeded Ban Chao as the Protector General of the Western Regions in 102, but as he was unkind and harsh toward the local people, they rose against him, plunging the region into disorder. The Han court soon recalled him in 106, and replaced him with Duan Xi. On July 29, 107, the Han government abrogated the protector generalship, and recalled Duan Xi back under the escort of General Wang Hong.