Кіріспе

Чех екінші дүниежүзілік соғысының снайперы (1920–2011)

Мари Лялькова Ластовечка (3 желтоқсан 1920 – 7 қараша 2011) – екінші дүниежүзілік соғыста эмиграцияда күшін салған чех снайперы және чех армиясының мүшесі.

Жеке өмір

Лялкова (туған аты Петрушакова) Польшаның Городенка қаласында (қазіргі Украинада) волындық чехтар отбасында дүниеге келген. Ол 12 жасында ата-анасын жоқтап, содан кейін Станислав қаласында (қазіргі Ивано-Франковск, Украина) әпкесімен бірге тұрды, онда ол бірінші күйеуі Михал Лялкомен танысты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол екі рет қайта тұрмысқа шықты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Германияның Кеңес Одағына шабуыл жасағаннан кейін Лялькова күйеуімен бірге 1942 жылдың наурыз айында 21 жасында Бірінші Чехословакиялық тәуелсіз далалық батальонына ерікті болып қосылды. Одан кейін Бузулукта медициналық курс пен үш айлық снайперлік курс өтті. Оның алғашқы жауынгерлік тәжірибесі 1943 жылдың 8-11 наурызында өткен Соколово шайқасында болды, онда ол жеті неміс әскерін өлтіргені үшін бірден аса танымал снайпер атанды. Оның көрсеткен өнерін тіпті нацистік Чехословакияға қарсы насихат құралдары да байқады (Чехословакия әскери бөлімдерінің ерекшелігін көрсету мақсатында). Кейін Лялькова чехословакиялық және кеңестік жаяу әскері үшін снайперлік оқытушы болды. 1944 жылы әйелдерді жауынгерлік бөлімдерден шығарғаннан кейін, ол Чехословакия танк батальонының бас фельдшеры болды.

Марапаттар

Соғыста кем дегенде 30 ресми өлтірілгені расталды. Лялькованың өзінің айтуынша, бұл сан нақты емес, себебі шынайы көрсеткіштер белгісіз. Ол Кеңес Одағының Қызыл Жұлдыз орденімен және Чехословакияның Соғыс кресімен марапатталды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін медицинаны оқып, Оломуцта және Прагадағы Орталық әскери госпитальде әскери дәрігер болып жұмыс істеді. Кейін ол Брно госпиталіне көшіп барды, онда екінші күйеуі Вацлав Ластовецкиймен танысты. Ақырында ол полковник шеніне жетті, бірақ денсаулығына байланысты әскерден шығып, орыс тілді туристерге гид болып жұмыс істеді. Өмірінің соңына дейін Брнода тұрды. 2010 жылдың 28 қазанында ол Чехияның екінші жоғары әскери наградасы – Екінші дәрежелі Ақ арыстан орденімен марапатталды.