Көгілдір көбелек (Papilio polyctor) – Үнді субконтинентінде кездесетін, әдемі құрлы қанатты көбелек. Гималайда, 2134 метрге дейін таралған. Бөлігіне азық ретінде Zanthoxylum alatum қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелек түрі
Species of butterfly
Papilio polyctor, немесе жалпы құйрықты көбелек, Үндістан субконтинентінде кездесетін көбелек. Ол наурыз және қазан айлары аралығында Гималайда және Үндістанның 7000 футқа (2134 м) дейінгі төмендіктерінде таралған. Оның құрғақ және ылғал маусымдарында ерекше формалары бар. Бұл көбелек Buddleia гүлдерін жиі мекендейді. Оның тамақ өсімдігі – Rutaceae тұқымдасына жататын Zanthoxylum alatum. Papilio polyctor үш түршеге бөлінеді: Papilio polyctor significans, Papilio polyctor stockleyi және Papilio polyctor xiei.
Papilio polyctor, the common peacock, is a swallowtail butterfly found in the Indian subcontinent. It is found in the Himalayas and parts of India from the foothills to 7000 feet (2134 m) between March and October. It has distinct dry and wet season forms. The butterfly frequents Buddleia flowers. Its food plant is Zanthoxylum alatum of the family Rutaceae. Papilio polyctor has three subspecies, consisting of Papilio polyctor significans, Papilio polyctor stockleyi, and Papilio polyctor xiei.
Сипаттама
Жыныстар бір-біріне өте ұқсас, ал құрғақ және ылғал маусымдары арасындағы айырмашылық шамалы. Жоғарғы жағы тығыз, алтын-жасыл түсті ұсақ қабықшалармен (шашыраңқы) қара түсті. Алдыңғы қанат: ұзындығы әр түрлі болатын, бірақ барлық нұсқаларында белгілі бір деңгейде тараған және қанат шетіне қарай нашарлайтын кең алтын-жасыл субтерминалдық жолақ; ылғал маусымындағы нұсқаларында бұл жолақ құрғақ маусымындағыларға қарағанда сәл кеңірек, сондай-ақ аналықтарында еркектерге қарағанда кеңірек. Артқы қанат: алтын-жасыл түсті ұсақ қабықшалардың тығыздығы азырақ, қанаттың алдыңғы бөліктерінде көгілдір түске өтеді; терминалдан бұрын тоқтатын, сыртқы жиегі тегіс емес, кең ашық көк түсті жоғарғы дискальды жапсырма, 4-ші аралықтың негізін және 5, 6 және 7-ші аралықтардың сыртқы бөліктерін алып жатады; төменгі жағында бұл жапсырма 1-ден 3-ке дейінгі аралықтарда кішкентай, шашыраңқы, алтын-жасыл түсті төртбұрышты нүктелермен жалғасады, олар ылғал маусымында жақсы көрінеді, ал құрғақ маусымда нашарлайды. Дискальды жапсырманың мөлшері де өзгеріп отырады; кейбір нұсқаларында оның 4-ші аралықта тек іздері ғана бар. Қанат ұшында айқын, қызыл қоңыр түсті ай тәрізді нүкте, ішкі жағында нашар көрінетін көгілдір сызықтан өтеді және жоғарыдан, жібектей қарамен тар жиектелген; сондай-ақ 2-ші аралықта да осындай нүктеге ұқсас белгілер байқалады; соңында, қанаттың ортасынан өтетін жасыл ұсақ қабықшалардың жасыл түсіне дейін кең жиектер құрайтын үлкен, жібектей қара белгілердің қатары. Қанат шеттері аралықтарда ақ түсті жиектелген. Төменгі жағы шоколадты қоңыр, сары түсті ұсақ қабықшалармен біршама жұқа, бірақ олар алдыңғы қанаттың артқы жағындағы үшбұрышты аймақта жоқ, бірақ бірігіп, сол қанаттың бұрылыс бұрышының үстінде жақсы анықталмаған, өте қысқа субтерминалдық жолақты құрайды. Артқы қанат: әрқайсысы қызыл қоңыр түсті ай тәрізді нүктелерден тұратын айқын субтерминалдық қатар, олардың ішкі жағында лағыл көк түсті сызықтан өтеді, содан кейін жібектей қара дақтар мен кең ақ түсті ай тәрізді нүктелер. Мұрттар, бас, кеуде және құрсақ қоңыр қара; бас, кеуде және құрсақ жоғарғы жағы жасыл ұсақ қабықшалармен жұқа сызатталған.
The sexes are very nearly alike, and the difference slight between the dry season and wet season broods. Upperside dull black thickly irrorated (sprinkled) with golden green scales Forewing: a broad subterminal golden green band that varies in length, but in all specimens is more or less diffuse and obsolescent towards the costal margin; in specimens of the wet season broods this band is slightly broader than in those of the dry season, also broader in the female than in the male. Hindwing: the irroration of golden green scales less dense, turning to blue on the anterior portions of the wing; a broad bright blue upper discal patch that stops well short of the termen, and has its outer margin uneven, occupies the base of interspace 4 and the outer portions of interspaces 5, 6, and 7; below, this patch is continued in interspaces 1 to 3 by much smaller diffuse quadrate spots of brilliant golden green scales, that are prominent in wet season forms, more obscure in the dry. The discal patch itself is variable in size; in some specimens there is only a trace of it in interspace 4. Tornus with a conspicuous subterminal claret red lunule, traversed inwardly by an obscure blue line and edged above the lunule, narrowly, by velvety black; indications generally of a similar lunule in interface 2; finally a terminal series of large velvety black markings that form on the tail broad borders to the green irroration down its middle. Cilia broadly edged with white in the interspaces. Underside chocolate brown, somewhat thinly irrorated with yellowish scales, which are absent however, from a more or less triangular patch in the middle of the forewing posteriorly, but coalesce and form an ill defined very short subterminal band just above the tornal angle of that wing. Hindwing: a conspicuous subterminal series of claret red lunules each traversed inwardly by a line of purplish blue, followed by velvety black spots and broad white terminal lunules. Antennae, head, thorax and abdomen brownish black; the head, thorax and abdomen above, thinly irrorated with green scales.
Ауқым
Шығыс Ауғанстан, Пәкістан, Кашмир, Үндістан (Сиккимнен Ассамға дейін), Непал, Бутан, Мьянма, Таиланд, Солтүстік Вьетнам және Лаос.
Eastern Afghanistan, Pakistan, Kashmir, India (from Sikkim to Assam), Nepal, Bhutan, Myanmar, Thailand, northern Vietnam and Laos.
Ұшу
Үнді павлінінің қанатты көрінісі ең әдемі. Қанаттарына түсетін жарықтың бұрышына қарай, жасыл және көк түстерінің тереңдігі мен нюанстары өзгеріп тұрады.
The Indian peacock butterfly is most striking when in flight. The depth and shades of green and blue change with the angle of light falling on its wings.
Мәртебе
Ол жиі кездеседі және қорғауға алынбаған.
It is considered common and is not threatened.
Өмірбаян
Құрт – жасыл түсті, кейбір сарғыш іздері бар, кеудесі ерекше қалқан тәрізді жабынмен жабылған, басынан сәл ілгері шығып, жіңішке бұрылып келген қара сызықтармен белгіленген; 7-ден 12-ге дейінгі сегменттер бүйір жағынан көлбеу орналасқан ақшыл сарғыш сызықтармен. Қоңыз – сарғыш және ақ іздері бар ашық жасыл түсті. Басы тіршіліксіз, арқасы күшті иілген; "жақтары қатайған өткір қырлы, бүкіл денесінің бойымен созылған". (Мурдың келтіруінше, Харфорд.)
Larva dull green with some yellowish markings, thorax with a remarkable shield like covering projecting a little over the head and marked with slender involute black lines; 7th to the 12th segments with lateral obliquely placed pale yellowish lines. Pupa pale green with yellow and white markings. Head cleft, back strongly arched; "sides flattened out with a hard sharp ridge running longitudinally round the whole insect." (Harford, as quoted by Moore.)