Кіріспе

Джованни Баттиста Тревано (1642 жылы Краковта қайтыс болды) – архитектор, құрылысшы және Зигмунд III Вазаның адамы, XVII ғасырдың бірінші жартысында Польша-Литва одағында жұмыс істеген ең белгілі барокко өнерінің шебері.

Ерте мансап

Тревано Швейцарияның Лугано қаласында дүниеге келген. 1600 жылдары Польшада жұмыс істей бастады. Ол Мазовия князьдерінің ескі готикалық сарайының негізінде Варшавадағы Корольдік сарайды қайта салған архитекторлар мен шеберлер тобының мүшесі болды. Бұл сарайдың өзі XVI ғасырдың екінші жартысында итальяндық сәулетшілермен толығымен қайта жаңғыртылған еді. Жаңа жұмыстар 1598-1619 жылдары жүргізілді. Ол бұл жобада жалғыз болған жоқ: Джакомо Родондо, Паоло дель Корте және Матео Кастелли де Висла өзенінің жағасындағы маңызды орналасқан сарайды жаңа барокко стилінде қайта жасауға қатысты. Сарай жылдар бойы көп өзгеріске ұшырады, бірақ нацистер оны поляк мәдениетінің символы ретінде бомбалап, жарып тастады. Кейіннен ол 1971-1988 жылдары ұлттық ескерткіш ретінде қайта құрылды.

Мансап

1595 жылы Краковтағы Вавель төбесінде болған өрттен кейін Тревано патша сарайының мемлекеттік бөлмелерін Зигмунд III Васа үшін қайта жаңартты. Сондай-ақ Вавель төбесінде, 11 ғасырдағы Святой Станислав Шчепановтың қасиетті орнының айналасында бірнеше рет қайта құрылған Санкт-Венцеслав соборында Тревано төрт тіреуге (1626–29) сүйенген күмбезді мазар құрылысын салды. Польшада салынған алғашқы барокко шіркеуі – 1597–1619 жылдары Зигмунд III Васаның бұйрығымен иезуиттер үшін Улица Гродзкадағы Әулие Петр мен Павел шіркеуі. Оны Джованни де Росси крест тәрізді базилика ретінде күмбезді қиылысымен жобалап, Тревано аяқтады. Католик Еуропасындағы иезуит шіркеулері сияқты, оның фасады Джакомо Делла Портаның Римдегі иезуиттердің ана шіркеуі – Gesù шіркеуі үшін жасаған нұсқасына ұқсас. Сондай-ақ Краковта Әулие Мартин шіркеуі (Kosciol sw. Marcina) 1638–44 жылдары Треваномен салынды. Ол 1816 жылдан бері лютерандық құлшылық үшін қолданылып келеді. Улица sw. Jana, №12-де орналасқан Краузе үйі (Kamienica Krauzowska, қазір Краков тарих мұражайы орналасқан) бастапқыда готикалық ғимарат болған, бірақ 1611 жылы Джованни Петрини мен Тревано оны қайта жаңғыртты. Үйдің кіреберісі сегменттік фронтонмен жабдықталған. Кильцеде 1637–41 жылдары Якуб Заджик үшін жеке ескерткіш ретінде салынған епископ сарайы құжаттамасы жоқ, бірақ ол Треваноға жатқызылады. Бірақ Польшада жұмыс істейтін, бірақ негізінен құрылыс мердігері ретінде жұмыс істейтін тағы бір итальяндық Томассо Пончино құрылысты жүзеге асырған және кейбір сәулеттік ерекшеліктерді жасаған деп есептеледі. Сарай Польшада өзінің бастапқы ерекшеліктерін іс жүзінде өзгермеген күйінде сақтап тұрғандығымен ерекшеленеді.