Этимология

Полоа деген атау күн горизонттың ар жағына батқан бойда бірден қараңғы түсетінін, яғни «полоа» болып өзгеретінін білдіреді. Бұл атаудың шығу тегі – Тутуила аралының батыс шетіндегі ауылда тұратын самоалық ханзада Футуталиені іздеген әйгілі Таэма мен Тилафайга егіздерінің саяхаты туралы ежелгі баяндардан бастау алады. Олар іздеген ауылдың ерекшелігі – күн батқаннан кейін дереу қараңғылық қамқан.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тутуила аралының батыс шетіндегі стратегиялық орналасуына байланысты, Полоадағы Суа деп аталатын жер, Жапондық флоттардан аралды қорғаған шамамен 2000 АҚШ теңіз жаяу әскерінің әскери станциясы ретінде пайдаланылды. Қаладағы Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты қалдықтарға пиллбокс форттары және жағалау бойында теңіз жаяу әскерлері пайдаланған жаяу жолдары жатады. Әскери бекініс салдарынан жолдар жақсартылып, Алатауа округінің халқы артты. Жағалауда үш пиллбокс форты мен Полоа ауылының кіреберісіндегі Ле Мафа деп аталатын жердегі ашық туннельді көруге болады. Бұл үш форт аралды батыс бағытынан келетін жапондық күштерден қорғау мақсатымен салынған. Полоа қорғаныс бекіністері 2012 жылы АҚШ Ішкі істер министрлігі басшылығымен АҚШ Ұлттық тарихи орындарының тізіміне енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл бекіністер жергілікті тұрғындардың жиналатын орындарына айналды.

2009 жылғы цунами

2009 жылғы цунами қаладағы дерлік барлық ғимараттарға, оның ішінде көптеген үйлерге және шіркеуге ауыр зақым келтірді. Қайта құру жұмыстарын Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігі (FEMA) басқарды. Ауылды екі үлкен цунами толқыны шапты. Бірінші толқын солтүстіктен, ал екіншісі солтүстік-шығыстан келді. Матайлар цунами жақындап келе жатқанын көріп, тұрғындарды эвакуациялау қажеттігі туралы ескертті. Осының нәтижесінде, тұрғындардың көп бөлігі цунамиден сәтті құтылды. Полоада бір құрбан болды. Жер сілкінісінен туындаған цунами салдарынан Тапутапу бастауыш мектебі мен ерте балалар білім беру орталығы толығымен қирады. Ауылды қайта құруға Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігінен 3 миллион доллар қаржы бөлінді, бірақ теңізге тым жақын болғандықтан мектептің бұрынғы орнында қайта жаңартуға қаржы беруден бас тартты. Сондықтан бастауыш мектеп солтүстікке қарай, Фагалийде салынуға тиіс болды. Цунамиден зардап шеккен аймақтағы бес бастауыш мектептің ішіндегі соңғысы осы мектеп болды.

Ауылды көшіру

2009 жылы ауылда бір адамның қаза болуына себеп болған цунамиден кейін үкімет Федералдық Төтенше Жағдайларды Басқару Агенттігімен (FEMA) бірлесіп, ауыл тұрғындарын көшіп, ауылдағы биік жерге жаңа ауыл салуға ынталандырды. Кейбір отбасылар осы ұсынысқа құлық көрсетсе, ал басқалары қалып қойды. Полоа Лалода енді тек CCCAS шіркеуі мен бірнеше үй ғана қалды, ал тұрғындардың көп бөлігі қазір Полоа Лугада тұрып жатыр.

География

Полоа Тутуила аралының батыс жағында, Паго-Пагодан шамамен 19 миль (31 км) қашықтықта орналасқан. Фагатогодан Полоаға дейін көлікпен саяхаттауға шамамен 30 минут уақыт кетеді. Полоаның жағалауын және құмды жағажайларын жарты ай тәрізді шығанақ қалыптастырады. Солтүстік шекарасында тік, орманды таулар көтеріледі. Бұл елді мекен тау қатарында және жағалауға қарай еңістеніп түсетін жерлерде жатыр. Ауыл тұрғындары өз үйлерін тау басындағы, тау беткейлеріндегі және кейбір жазық жерлердегі төбелерге салған. Полоа арқылы тау басындағы ашық туннельден басталып, ауылдың аласа жатқан жерлеріне дейін жалғасатын жол салынған. Ауылды тау жоталары мен тік жартастар бөліп тұрады. Жағалауға жақын орналасқан елді мекен бөлігі Полоа Лало деп, ал тау басындағы шағын ауыл Полоа Луга деп аталады.

Экономика

Жұмыс істейтін ауыл тұрғындарының көпшілігі Америка Самоасының Үкіметімен жұмыс істейді, бірақ тұрғындардың шағын бөлігі жеке сектордағы кәсіпорындарда немесе Ату'удағы StarKist Tuna Canneries-де жұмыс істейді. Басқалары жыл бойы балықшылар және/немесе олардың ата-бабалары сияқты фермерлер ретінде ауылда қалады. Тауықтар ашық жерде, қораларда емес өсіріледі. Күнделікті қолдануға арналған шағын шаруашылықтарға көбінесе Пука және Палаги банандары кіреді. Көптеген тұрғындар негізгі тамақтарын топырақтан және мұхиттан алады. Өзін-өзі асыру шаруашылығы кең таралған және банан, таро, папайя, авокадо, алып таро, ямс және көкөністер сияқты егістерді қамтиды. Шошқа және тауық өсіру кең таралған және дәстүрлі әдіспен жүзеге асырылады.