Кіріспе

Темір жолдың үлгілік пойыздарының шегіндіру жұмылдырылысы Timesaver – Джон Аллен жасаған, темір жолдың үлгілік ауысу (Ұлыбритания ағылшын тілінде: shunting puzzle) жұмылдырылысы туралы кеңінен танымал түйткіл. Ол белгілі бір жол конфигурациясынан, бастапқы шарттардан, нақты мақсаттан және маневр операцияларын орындау кезінде сақталуға тиіс қағидалардан тұрады. Стандартты конфигурацияда қарапайым аула, оның ішінде бес ауыстырғыш (үш солға, екі оңға), бес тірелмелі жол және ортасында айналма жол бар. Жолға локомотивті тұрақты, баяу жылдамдықпен басқаруға жеткілікті қуат беріледі, басқару қарапайым орталықтан тыс кері ауыстырғыш арқылы жүзеге асырылады. Жолға бірнеше жүк вагондары орналастырылады, оларды барлығын анық көрсетілген пункттерге жеткізу керек.

Ойынның нұсқалары мен әдістері

Timesaver ойын ретінде ойналуы мүмкін, мақсаты – берілген тапсырманы ең қысқа уақытта орындау. (Ойлап табуға кеткен уақыт, вагондарды жылжытуға кеткен уақытпен бірдей саналады, ал қозғалыс санының маңызы жоқ.) Бұл ауыстыру ойыны Ұлттық теміржол моделдеу қауымдастығының конгрестерінде жарысқа айналды. Екі Timesaver макеті қуаттандырылмаған алмасу учаскесімен (әрқайсысына алтыншы стрелка қосып) біріктірілуі мүмкін, бір вагонға орын қалдырылады. Мұндай жағдайда, әр ойыншы (көбінесе) екінші ойыншымен екі "шығу" вагонын алмастыруы керек. Осылайша, бұл бірлескен үстел ойынына айналады. Шағын ғана кеңістікте күрделі ауыстыру шарттарын жасауға қабілетті болғандықтан, ол көптеген үлкен макеттерге де енгізілді. Timesaver алғаш рет 1972 жылғы қарашада шыққан Model Railroader журналында жарияланды, бұл Алленнің соңғы мақаласы болды; ол келесі жылы қайтыс болды.