Кіріспе

Ретротранспозондық маркерлер – ДНК-ның кладистік маркерлер ретінде қолданылатын құраушылары. Олар туысқан таксондардың ортақ тегін, я болмаса ортақтығын анықтауға көмектеседі. Туысқан таксондардағы белгілі бір ретротранспозонның "бар болуы" олардың ортологтық интеграциясын, ортақ тектен пайда болған туынды жағдайды көрсетеді, ал нақты элементтердің "жоқтығы" одан алысрақ жатқан таксондардағы интеграцияға дейінгі плезиоморфтық жағдайды білдіреді. Сүтқоректілердің жүйелі биологиясын реконструкциялау үшін қатысу/жоқтық талдауларын қолдану, белгілі бір түрдің дивергенциясына дейін белсенді интеграцияланған ретротранспозондардың болуына байланысты.

Егжей-тегжейлер

SINE – Қысқа аралас элементтер, LINE – Ұзын аралас элементтер немесе қысқартылған LTR – Ұзын терминалдық қайталаулар – молекулалық кладистикалық маркерлер ретінде талдау ДНК тізбегі және морфологиялық деректерге ерекше қызығушылық тудыратын толықтыру болып табылады. Бұған себебі ретротранспозондардың шуға төзімді, күшті синапоморфияларды ұсынуы деп есептеледі. Интеграцияланатын орындар салыстырмалы түрде белгісіз болғандықтан, әртүрлі таксондардағы бірдей элементтің дәл сол орынға тәуелсіз интеграциялану ықтималдығы төмен және эволюциялық уақыт өлшемдерінде мардымсыз болуы мүмкін. Ретротранспозон интеграциялары қазіргі уақытта қайтымсыз процестер деп саналады; бұл өзгермеуі мүмкін, өйткені I кластың транспозондарының дәл қайта шығарылуына қатысты нақты биологиялық механизмдер әлі сипатталған жоқ, бірақ van de Lagemaat және басқалар (2005) еңбектерін қараңыз. Осылайша, сәйкес локуста ататек және туынды белгілердің айқын ажыратылуы мүмкін, өйткені енгізілген тізбектің жоқтығы жоғары сенімділікпен ататек деп есептелуі мүмкін. Бірлесіп, гомоплазияның төмен деңгейі және анық белгілік полярлығы ретротранспозон интеграциялық маркерлерін таксондардың ортақ тегін ортақ туынды транспозициялық оқиға арқылы анықтау үшін идеалды құралдарға айналдырады. Туысқан таксондардағы белгілі бір ретротранспозонның «болуы» олардың ортологтық интеграциясын, ортақ тектен алынған туынды жағдайды көрсетеді, ал нақты элементтердің «болмауы» одан алыс таксондардағы интеграцияға дейінгі плезиоморфтық жағдайды көрсетеді. Сүтқоректілердің систематикасын реконструкциялау үшін қатысу/болмау талдауларын қолдану белгілі бір түрдің дивергенциясына дейін белсенді интеграцияланған ретротранспозондардың болуына байланысты. Ретротранспозонның қатысуы/болмауы туралы деректерге негізделген филогенетикалық зерттеулердің мысалдары: киттердің Cetartiodactyla отрядының мүшелері ретінде анықталуы, олардың ең жақын туыстары – бегемоттар, гоминоидтардың туыстығы, стрепсиррин ағашы, Оңтүстік Америкадан Австралияға дейінгі сүтқоректілердің таралуы және плаценталық сүтқоректілердің эволюциясы. Ретротранспозон аралық күшейтілген полиморфизмдер (IRAP) – ретротранспозонға негізделген балама маркерлер. Бұл әдісте ПТР олигонуклеотидтік праймерлер терминалдық ретротранспозон аймақтарынан сыртқа қарай бағытталған. Осылайша, олар екі ретротранспозонның енуі арасындағы фрагментті күшейтеді. Ретротранспозон интеграциясының үлгілері генотиптер арасында өзгеретіндіктен, алынған ампликонның саны мен мөлшері генотиптерді немесе сорттарды ажырату үшін, генетикалық әртүрлілікті өлшеу немесе филогенезді реконструкциялау үшін қолданылуы мүмкін. SINE-дер, олардың кіші өлшемділігі және көбінесе гендердің ішінде немесе жанында интеграциялану қабілеті тиімді IRAP маркерлерін жасау үшін оңтайлы көз болып табылады.