2003 ж. Тынық мұхитындағы "Марти" дауілі: Мексиканың солтүстік-батысындағы су тасқыны мен зардаптар. $100 млн долларлық зиян, 12 адам қаза болды. Дауыл туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2003 жылғы Тынық мұхитындағы 2-санатты дауыл
Category 2 Pacific hurricane in 2003
"Марти" дауылы – 2003 жылғы Тынық мұхиты маусымындағы ең қауіпті тропикалық циклон, он үшінші аталған дауыл және төртінші дауыл. 18 қыркүйекте пайда болған бұл дауыл жылдың 13-ші тропикалық дауылы және төртінші дауылы болды. Дауыл негізінен солтүстік-батысқа қарай жылжып, даму үшін аса қолайлы жағдай болмаса да, қарқынды күшейді. "Марти" Баха-Калифорния түбегіне және материктік Мексикаға екі рет құрлыққа шығар алдында 2-санатты дауылға айналды. Бұл дауыл Баха-Калифорния түбегінде негізінен 100 миллион долларлық (2003 жылғы АҚШ доллары) зиян келтіріп, су тасқыны мен дауылдық толқындарға себеп болды, нәтижесінде 12 адам қаза тапты. "Марти" бір ай бұрын "Игнасио" дауылынан зардап көрген көптеген аймақтарға әсер етті.
Hurricane Marty was a Category 2 Pacific hurricane that caused extensive flooding and damage in northwestern Mexico just weeks after Hurricane Ignacio took a similar course. Marty was the thirteenth named storm, fourth hurricane, and the deadliest tropical cyclone of the 2003 Pacific hurricane season. Forming on September 18, it became the 13th tropical storm and fourth hurricane of the year. The storm moved generally northwestward and steadily intensified despite only a marginally favorable environment for development, and became a Category 2 hurricane before making two landfalls on the Baja California peninsula and mainland Mexico. The hurricane was responsible for significant flooding and storm surges that caused $100 million (2003 USD) in damage mostly on the peninsula of Baja California, and resulted in the deaths of 12 people. Marty affected many of the same areas that had been affected by Hurricane Ignacio a month earlier.
Метеорологиялық тарих
10 қыркүйекте Орталық Америкадан Тынық мұхитына тропикалық толқын келді. Толқын батысқа қарай жылжығанда конвекция жақсы ұйымдасты, ал 18 қыркүйекте тропикалық депрессия пайда болды. Депрессия 19 қыркүйекте Марти тропикалық дауылға айналғанға дейін негізгі бағыты батыс-солтүстік-батысқа қарай болды. Дауыл солтүстік-батысқа қарай бұрылғанда, құрғақ ауа айналысына еніп, конвекциялық құрылымын бұзып, келесі екі күнде одан әрі күшейе алмайтын жағдайға түсірді. Ақырында Марти құрғақ ауаға қарсы тұрып, 21 қыркүйекте дауыл күшіне жетті. Марти батыстағы жоғары қысымды белдеуге байланысты солтүстік-солтүстік-батысқа қарай жылдамдады және 22 қыркүйектің басында ең жоғары қарқындылығына жетті. Содан кейін Марти сол күні Баха Калифорния Сурдағы Кабо-Сан-Лукастан солтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым жерге құрғақ жерге түсті. Құрғақ жерге түскеннен кейін Марти солтүстік-солтүстік-батысқа бұрылып, жарым аралдың шығыс жағалауымен қатарласып қозғалды және 23 қыркүйекте тропикалық дауылға дейін әлсіреп кетті. Марти АҚШ-тың Невада штатындағы жоғары қысымды жүйеге тап болғаннан кейін Калифорния шығанағында тоқтап, 24 қыркүйекте Пуэрто-Пеньаско, Сонора маңында екінші рет құрғақ жерге түсті. 25 қыркүйекте Марти төмен қысымды аймаққа айналып, келесі екі күн бойы Калифорния шығанағының солтүстігінде оңтүстік-батысқа қарай жылжыды және 26 қыркүйекте Баха Калифорния түбегінің солтүстігінде таралып кетті. Көптеген мектептер мен туристік орындар шұғыл жағдайға байланысты паналау орындары ретінде пайдаланылды, ал көптеген теңіз порттары мен әуежайлар жабылды. Калифорния шығанағының арғы жағында, Сонора штатында, Эмпальме муниципалитетінің өкілдері муниципалитет орталығынан 32 шақырым жоғарыда орналасқан Пунта-де-Агуа бөгетінің жағдайын бақылады, ол қаланың үстіне асып, су басу қаупін тудырды. Нәтижесінде 300 тұрғын жоғарырақ жерге эвакуацияланды.
A tropical wave moved into the Pacific Ocean from Central America on September 10. Convection along the wave became better organized as it moved westward, and a tropical depression developed on September 18. The depression moved generally west northwestward before strengthening into Tropical Storm Marty on September 19. The storm entrained dry air into its circulation as it curved toward the northwest, disrupting the storm's convective structure and inhibiting further intensification for the next two days. Eventually, Marty fought off the dry air and intensified, reaching hurricane strength on September 21. Marty began moving north northwestward in response to a high pressure ridge to the west, and continued to strengthen, reaching a peak intensity of early on September 22. Marty then moved northward at an increased speed before making landfall 10 mile (16 km) northeast of Cabo San Lucas in Baja California Sur later that day. After making landfall, Marty turned back to the north northwest, moving parallel to the eastern coast of the peninsula, and weakening to a tropical storm on September 23. Marty then stalled over the Gulf of California after encountering a high pressure system over the U. S. state of Nevada, and further weakened to a tropical depression before making a second landfall near Puerto Peñasco, Sonora, on September 24. Marty became a remnant low pressure area on September 25, and moved erratically over the northern Gulf of California for the next two days before drifting southwestward and dissipating over the northern Baja California Peninsula on September 26. Many schools and tourist destinations were used as emergency shelters and most seaports and airports were closed down. Across the Gulf of California, in the state of Sonora, authorities of the municipality of Empalme monitored the status of the Punta de Agua dam, located 20 mile (32 km) upstream of the municipal seat, which threatened to overtop and flood the city. As a result, 300 residents were evacuated to shelters on higher ground.
Әсері
Барлығы Марти 12 адамды өлтірді, бұл 2003 жылғы маусымдағы ең қасіретті дауыл болды. Бая Калифорния түбегіндегі аймақтарда жаңбыр жауды, 5 адам су тасқынынан кейін көліктері суға кетіп, батып кетті. Су тасқыны 4000-6000 үй мен ғимаратқа зақым келтіріп, су және байланыс желісін ұзақ уақыт бойы бұзды. Сан-Фелипе, Баха-Калифорнияда шағын жағажай эрозиясы тіркелді. Жалпы алғанда, 6 мың адам зардап шекті, ал дауылдан болған жалпы залал 100 миллион долларды құрады. Материктегі ең көп жауын-шашын күні Сонора штатының Себампо қаласында болды. Синалоада ағаш машинаға құлап, тағы екі адам қаза тапты. Ауыр жаңбыр Сонора мен Синалоада орташа және күшті тасқынға әкеп соқты, бірақ Баха-Калифорния түбегіндегідей ауыр немесе кең емес еді. Синалоа штатының Лос-Мочис қаласында 22 қыркүйекте желдің күшті соғатыны хабарланды.
Overall, Marty killed 12 people, making it the deadliest storm of the 2003 season. About of rain fell in areas of the Baja California Peninsula, Five people drowned after their cars were swept away by floodwaters while trying to cross a flooded stream. The floods also damaged 4,000 6,000 homes and buildings and significantly disrupted water and communications for an extended period of time. Minor beach erosion was reported at San Felipe, Baja California. Overall, 6,000 people were affected and total damage from the storm was $100 million. On the mainland, the largest daily rainfall total occurred on Sebampo, Sonora, which recorded of rain. Two more people died when a tree fell on a car in Sinaloa. Heavy rainfall caused moderate to severe flash flooding in Sonora and Sinaloa, although damage was not as severe or as extensive as on the Baja California peninsula. Los Mochis, Sinaloa, reported sustained winds of on September 22.