Васиф Бахтари (1943-2023) – Ауған ақыны, әдебиетші және зиялы. Өмірі мен шығармашылығы, Балх және Мазар-и-Шариф қалаларындағы балалық шағы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Васеф Бахтари (استاد واصف باختری; 15 наурыз 1943 – 19 шілде 2023) – Ауғанстан ақыны, әдеби тұлға және зиялы.
Afghan poet (1943–2023)
Wasef Bakhtari (استاد واصف باختری; 15 March 1943 – 19 July 2023) was an Afghan poet, literary figure and intellectual.
Жеке өмір
Бахтари 1943 жылғы 15 наурызда Балхта дүниеге келген. Балалық шағының көп бөлігін Мазари-Шарифте өткізді. Бастауыш және орта білімін Бахтар мектебінде алған. Отбасы Кабулға көшкеннен кейін, 1965 жылы Хабибия орта мектебін бітірді. Кабул университетінің парсы әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1976 жылы АҚШ-та Колумбия университетінен білім беру саласында магистр дәрежесін алды. 1996 жылы Кабул университетінің әдебиет профессоры Бахтари мен оның әйелі Норияжан Талибанның қаталдығына байланысты Ауғанстаннан қашуға мәжбүр болды. Олар Пакистанда пана сұрады. Біраз уақыттан кейін Нория қайтыс болды, ол Сория Бахтариге қайта үйленді, бірақ Талибанның сол жерде де ықпалы артып, Дүниежүзілік көмек және Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссариатының көмегімен АҚШ-қа көшіп, Флорида штатындағы Нью-Порт-Ричиде қоныс тапты. Олар үш айдан кейін Калифорнияға көшіп кетті. Васеф Бахтари 2023 жылғы 19 шілдеде Калифорнияда 80 жасында қайтыс болды.
Bakhtari was born in Balkh on 15 March 1943. He spent most of his childhood in Mazar i Sharif. He attended Bakhtar School for his primary and for most of his secondary education. After his family moved to Kabul, he finished Habibia High School in 1965. He held a BA degree in Persian literature from Kabul University. He did his graduate studies in the U. S., where he received a master's degree in education from Columbia University in 1976. In 1996 Bakhtari, then a professor of literature at Kabul University, and his wife Noriajan were forced to flee Afghanistan because of the intolerance of the Taliban. They sought refuge in Pakistan. Soon after, Nooria died and he remarried to Soriya Bakhtari, but with a rise in Taliban influence there as well, returned to the United States with the help of World Relief and the United Nations High Commission for Refugees, which resettled them in New Port Richey, Florida. They moved to California after three months. Wasef Bakhtari died in California, on 19 July 2023, at the age of 80.
Кәсіби және саяси мансап
Бахтари 15 жыл бойы Білім министрлігінде оқулықтар жазып, аударған. 1978 жылы ол "Жуандун" журналының бас редакторы болды. Ол сонымен қатар Кабул университетінде профессор болып жұмыс істеген және Ауғанстандағы көптеген парсы жазушылары мен ақындарына әсер еткен. Бахтари солшыл және маоистік "Жаңа өмір" партиясының негізін қалаушыларының бірі және оның басшыларының бірі болды. 1978 жылы Халқы үкіметі Саур революциясы кезінде билікке келген кезде, ол екі жылға түрмеге қамалды. 1980 жылы босатылғаннан кейін ол саясаттан қол үзді.
For 15 years, Bakhtari worked for the Ministry of Education, writing and translating text books. In 1978, he became the editor in chief of Zhwandoon magazine. He had also served as a professor at Kabul University and influenced many other Persian writers and poet in Afghanistan. Bakhtari was one of the founders and leaders of the leftist and Maoist party, Shalleh ye Javiyd. In 1978, when the Khalqi government took power in the Saur Revolution, he was thrown into prison for two years. He left politics after he was freed in 1980.
Поэзия және әдебиет
Бахтари Ауғанстандағы ең белгілі қазіргі парсы ақындары мен жазушыларының бірі болды. Ауғанстандағы көптеген парсы жазушылары, ақындары және тіл білімі мамандары оны әдеби лидер деп есептеді. Ол "нимаи" поэзиясын ("ше’р е нимаа’и") парсы поэзиясына енгізген алғашқы ақындардың бірі және оның өзіндік парсы поэзиясы стилі бар деп саналады. Ол Рахи Моайери, Амири Фирузкухи және Ахмад Шамлудың әсерімен болды.
Bakhtari was one of the most noted modern Persian poets and writers in Afghanistan. He was regarded as a literary leader to most Persian writers, poets, and linguists in Afghanistan. He was one of the first Persian poets to introduce she’r e nimaa'i ("Nimaic poetry") and he is regarded in having his own style of Persian poetry. He was under the influence of Rahi Moayeri, Amiri Firoozkouhi, and Ahmad Shamlou.