Ауғанстан экономисі және саяхатшысы Хедаят Амин Арсаланың өмірбаяны

Кіріспе

Әфған экономисі және саясаткері (1942 жылы туған)

Хедяят Амин Арсала (; 1942 жылдың 12 қаңтарында туған) – Ауғанстанның экономисі және көрнекті саясаткері. Арсала мырза – Ауғанстанның бұрынғы вице-президенті, қаржы министрі және сыртқы істер министрі. 2013 жылдың қазанына дейін президент Хамид Карзай тағайындаған Ауғанстан Республикасының аға министрі қызметін атқарды.

Білім

Арсала – этникалық паштун, ол Ауғанстанның Кабул қаласында өсті және жоғары мектепті тамтам етіп бітірді. Ол АҚШ-тағы Оңтүстік Иллинойс университетінде (SIU) экономика және халықаралық қатынастар салаларында бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Сонымен қатар, ол Джордж Вашингтон университетінде экономика ғылымының докторы ғылыми дәрежесін алу үшін курстық жұмыстарды орындап, емтихандарды сәтті тапсырды. 2008 жылдың мамыр айында SIU Арсалаға Ауғанстанға қосқан үлкен үлесі үшін құрметті докторлық диплом табыс етті.

Мансап

1969 жылы Арсала Жас мамандықтар бағдарламасы арқылы Дүниежүзілік банкке (ДБ) қосылған алғашқы ауғандық болды. Ол 18 жыл бойы бірнеше экономикалық және жоғары деңгейдегі операциялық лауазымдарда қызмет етті. 1979 жылдан бері кеңестік оккупацияға қарсы күресте белсенділік танытқан ол, 1987 жылы Дүниежүзілік банк қызметін тастап, Ауғанстандағы күреске толыққанды қатысты. Ол Пир Сәид Ахмад Гайлани басқарған Ауғанстанның Ұлттық Ислам фронтының (NIFA) негізін қалаушы мүшесі және 1980 жылдың ақпанында құрылған Мұджахидтер бірлігінің Жоғарғы Кеңесінің мүшесі болды. 1989-1992 жылдары ол эмиграциядағы Ауғанстанның Уақытша үкіметінде (АУҮ) Қаржы министрі қызметін атқарды. Кеңес әскерлерінің шығуынан және Ауғанстандағы билік алмасудан кейін, Арсала 1993 жылдың басында жаңадан құрылған Мұджахидтер коалициялық үкіметінің Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Кейбір Мұджахид топтары арасындағы ішкі кикіреулер мен саяси келіспеушіліктерге байланысты ол 1995 жылы бұл лауазымнан бас тартты. Талибан билікке келгеннен кейін Арсала бірнеше отандастарымен бірге Лоя Джирга арқылы кең негізді уақытша үкімет құруға шақыратын бейбітшілік науқанын бастады. Бұл бейбітшілік қозғалысы кейіннен «Рим тобы» деп аталды, ал оның негізгі мүшелері, соның ішінде Арсала, 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін Бонн кеңелісіміне белсенді қатысты. Бонн конференциясы Бонн келісіміне және Ауғанстанның Уақытша әкімшілігінің құрылуына әкелді. Хамид Карзай төраға, ал Арсала вице-президент және Талибаннан кейінгі Ауғанстанның бірінші Қаржы министрі болып тағайындалды. Бонн конференциясы сондай-ақ келешектегі саяси дамудың жол картасын ұсынды. 2002 жылдың маусым айында Ауғанстанның Көшбасшылық үкіметі құрылды. Ауғанстанның Төтенше Лоя Джиргасы Хамид Карзайды Президент етіп сайлады, ал Арсала Ауғанстанның вице-президенті болып тағайындалды. Вице-президент ретінде Арсала бір мезгілде Тәуелсіз әкімшілік реформа және мемлекеттік қызмет комиссиясын басқарды. Ол сонымен қатар Экономикалық үйлестіру кеңесінің және Ұлттық санақ комитетінің төрағасы болды. Ол Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі және кейде Хамид Карзай болмаған кезде Президенттің міндетін уақытша атқарушы болды. 2,5 жыл вице-президент болғаннан кейін Арсала Президенттің аға кеңесшісі және Сауда және өнеркәсіп министрі болып тағайындалды. 2006 жылы ол Ауғанстан Ислам Республикасының аға министрі болды, ал 2008 жылдың соңында ол бір мезгілде Үкіметтік үйлестіру комитетінің (GCC) төрағасы және Біріккен үйлестіру және мониторинг кеңесінің тең төрағасы болды.

In 1969, Arsala was the first Afghan to join the World Bank (WB) through the Young Professional Program. He served there for 18 years in several economic and senior operational posts. Active in the resistance against the Soviet occupation since 1979, he left the WB in 1987 to participate full time in the Afghan struggle. He was a founding member of the National Islamic Front of Afghanistan (NIFA), led by Pir Sayed Ahmad Gailani and a member of the Supreme Council of Mujahideen Unity (formed in February 1980). He served as the Finance Minister in the Afghan Interim Government (AIG) in exile from 1989 to 1992. When the Soviets withdrew and there was a subsequent regime change in Afghanistan, Arsala was appointed as the Foreign Minister of the newly formed Mujahideen coalition government in early 1993. He withdrew from that post in 1995 due to infighting and political disagreement amongst some Mujahideen groups. With the rise of the Taliban, Arsala with some compatriots launched a peace campaign which called for a broad based interim Government through a Loya Jirga. This peace movement, later known as 'The Rome Group' and its key members, including Arsala, were key participants in the Bonn deliberations after 11 September 2001. The Bonn Conference resulted in the Bonn Agreement and the formation of the Interim Afghan Administration. Mr. Hamid Karzai was appointed Chairman and Mr. Arsala Vice Chairman and the first Minister of Finance in post Taliban Afghanistan. The Bonn Conference also provided a roadmap for subsequent political developments. In June 2002, the Transitional Government of Afghanistan was formed. The Emergency Loya Jirga of Afghanistan elected Mr. Hamid Karzai as President and Mr. Arsala was appointed as Vice President of Afghanistan. As Vice President (VP), Arsala simultaneously headed the Independent Administrative Reform and Civil Service Commission. He also chaired the Economic Coordination Council and the National Census Committee. He was a member of the National Security Council and at times, in Mr. Karzai's absence, Acting President. After 2.5 years as VP, Arsala was appointed Senior Advisor to the President as well as the Minister for Commerce and Industry. In 2006, he became the Senior Minister of the Islamic Republic of Afghanistan and in the latter part of 2008, he simultaneously became the Chairman of the Government Coordination Committee (GCC) and served as the Co Chair of the Joint Coordination and Monitoring Board.

Жеке өмір

Арсала үйленген, үш баласы мен бес немересі бар.