Кіріспе

Хоакин Гарсия Морато и Кастано, 1-ші граф Жарама (4 мамыр 1904 - 4 сәуір 1939) – Испания азамат соғысының ең табысты ұшқышы. Ол 40 әуе жеңісіне ие болды, оның төртеуі Heinkel He 51 ұшағымен, ал 36-сы итальяндық Fiat CR.32 ұшағымен тіркелді. Соғысқа дейінгі дағдылы ұшқыш Хоакин Гарсия Морато Мароккода қызмет етті (Риф соғысы кезінде Абд эль-Крим бүлікшілерімен күресті), аэробатикада өте жақсы нәтижелер көрсетті және аспаптық навигация бойынша оқыту жүргізді.

Испаниядағы азаматтық соғыс

Ол Азамат соғысы басталған кезде Англияда демалып жүрген. Ұлттық мақсатқа қосылу үшін үйге асығып келген ол, 1936 жылғы 12 тамызда Антекерада Nieuport Delage 52 ұшағымен үш Vickers Vildebeest-тің біреуін атып түсіріп, алғашқы жеңісін оді. Ол Германиядан келген алғашқы Heinkel He 51 ұшақтарының бірін ұшырды. Осы ұшақпен 18 тамызда республикалық NiD 52 және Potez 540 ұшақтарын атып түсірді. 2 қыркүйекте ол тағы бір NiD 52 ұшағын жоқ қылды. Содан кейін, 11 қыркүйекте итальяндық Fiat CR.32 ұшағын ұшырып, тағы бір NiD 52 ұшағын атып түсірді – бұл оның бесінші жеңісі болды. Ол үш CR.32 ұшағынан "Көк патруль" ("Patrulla Azul") құрды және 1936 жылдың күзінде француздық өндірістегі алты ұшақ пен британдық Hawker Fury ұшағын өз есебіне қосты. 5 қарашада ол 12-ші жеңісін (Potez 540) оді, ал кейін кеңестік Polikarpov I-15 истребителін алғаш рет атып түсірді. 1937 жылғы 13 қаңтарда ол Fiat-тың жылдамдығынан асып түскен екі Tupolev SB-2 бомбалаушысын атып түсірді – бұл оның 16-шы және 17-ші жеңістері болды. 18 ақпанда Жарама шайқасы кезінде ол "Көк патрульдің" екі серігімен бірге үш Junkers Ju 52 бомбалаушысын сүйемелдеп бара жатқанда, 36 I-15 бипланы оларды тоқтатып қалды. "Көк патруль" қарсыластың шабуылын тоқтатып, республикалық ұшақтарға шабуыл жасады. Морато бірінші I-15-ті құлатты, ол түтін шығарып спиральмен төмен түсті. Содан кейін оны қуып келген жау ұшағының оғынан қашып, тағы бір I-15-ті атып түсірді – ұшқыш қолымен қимылдап, кабинада құлап кетті. Кенеттен республикалық ұшақтар шегінісіп кетті, ал 21 итальяндық CR.32 Моратоға көмекке келді. Бұл шайқастағы рөлі үшін Морато Испанияның ең жоғары әскери наградасы – Сент-Фердинандтың Лауреат кресімен марапатталды. 1937 жылдың шілдесінде Брунете секторында республикалық күштердің күшті шабуылынан кейін, Мадридтің ұлттық армия корпусының сол жағында соғыстың ең ірі әуе шайқастары болды. 14-і күні Морато эскадрильясы үлкен жетістікке жетті. Сальвадор, Аристид және Герреромен бірге ол Polikarpov I-16 "Рата" эскортындағы Polikarpov R-Z "Наташа" бипландарының эскадрильясын тоқтатып, ұшқыштардың барлық бағытта таралуын пайдаланып, R-Z ұшақтарына шабуыл жасап, бесеуін атып түсірді. Олардың екеуі Моратоның есебіне жазылды. 1938 жылғы 24 желтоқсанда Морато өте сәтті күнді өткізді: ол тобымен бірге Ju 52 және SM.79 бомбалаушыларын сүйемелдеп бара жатқанда, Кап-де-ла-Серра үстінде "Рата" эскортындағы он бір R-Z "Наташа" ұшақтарын көрді. Ұшқыштар шабуылға көшті және бірнеше минут ішінде тоғыз R-Z ұшағын жойды. Үш ұшақты атып түсіру Моратоға есептелді. Морато республикалық ұшақтарға қарсы 40 жеңіске жетті, бұл 1012 сағаттық жедел ұшу кезінде қол жеткізілді. Ол тек 1937 жылғы 3 қазанда, өзі оқытып жатқан жаңадан келген ұшқышпен атып түсірілді.