Кіріспе

Джимми Диннің әні
кантри музыка жанрындағы ән

"Big Bad John" әнін Джимми Дин жазған және шығарған, алғаш рет осы әнші орындаған. Ол 1961 жылдың қыркүйегінде жарық көрді және қараша айының басында Billboard Hot 100 хит-парадында бірінші орынға шықты. Бұл Динге 1962 жылы "Үздік кантри және вестерн жазбасы" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығын жеңіп беруге мүмкіндік берді, сондай-ақ "Жыл әні" номинациясына ұсынылды. Ән мен оның жалғасы американдық фольклорға тән оқиғаны баяндайды, ол Пол Буньян немесе Джон Генри еске салады. "Big Bad John" 1990 жылы Диннің қатысуымен түсірілген телефильмнің де атауы болды.

Әңгіме

Әннің мазмұны – биіктігі, салмағы және күшті дене бітіміне байланысты "Үлкен Джон" деп аталған, сырлы және тыныш кенші туралы. Ол Нью-Орлеан қаласынан екендігі айтылады, онда "құлақтан қалғандай зор оң қолымен" бір адамды қаза қылған екен. Бір күні Джон жұмыс істейтін шахтада тіреу ағашы сынып қалады. Жағдай үмітсіз болып көрінеді, бірақ Джон "салмақты ағашты ұстап, азапты сығылып / алып емен сияқты жалғыз тұрды", содан кейін "зор күшпен итеріп", жол ашып, қалған 20 кеншінің қашып құтылуына көмектеседі. Оны құтқару үшін қажетті құралдармен адамдар қайта кіруге асыққанда, шахта толығымен құлайды және Джон қаза тапты деп есептеледі. Шахта ешқашан қайта ашылмайды, бірақ оның алдына мәрмәр тұғыр орнатылады, онда "Осы шахтаның түбінде керемет ер адам жатыр – Үлкен Джон" деген сөздер жазылған. (Әннің кейбір нұсқалары соңғы жолды "үлкен, үлкен адам жатыр" деп өзгертеді, бұл әдепсіз сөздерді алмастыру үшін жасалған.)

Жалғасы

1961 жылдың қазан айында Доти Уэст "My Big John" атты жалғасын жазды. Бұл ән Джонды қуып кеткен "Каджун патшайымының" көзқарасынан айтылады – оны іздеуі, содан кейін оның қайтыс болғанын білуі. 1962 жылы шыққан "Каджун патшайымы" (Диан жазған және орындаған) "Квин" – Биг Джонның каджун патшайымының Джонды шахтадан құтқарып, оған үйленгенін баяндайды. Ақырында олардың "110 немересі бар". Бұл әндегі оқиғалар алғашқы әнге қарағанда көбірек асыра сілтелген, оқиғаны аңызға айналдырады. 1962 жылдың маусым айында оқиға "Кішкентай Бити Биг Джонның" келуімен аяқталады, ол Columbia 4 42483 тақтасындағы "Стальмендер" әнінің беткі жағында шығып, әкесінің батырлығы туралы біледі.

Қабылдау

АҚШ-та "Big Bad John" әні поп-хиттер тізімінде бес апта, кантри-хиттер тізімінде екі апта, ал Easy Listening тізімінде тоғыз апта көшбасшы болды. Ұлыбританияда бұл ән 2-орынды иеленді. Ән "Жылдың үздік жазбасы" номинациясында Грэмми сыйлығына ұсынылды, ал Диннің орындауы оған "Үздік ер адам вокалы" номинациясын әкелді, сондай-ақ Дин "Үздік кантри және вестерн жазбасы" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Ән алғаш рет пайда болған Диннің "Big Bad John and Other Fabulous Songs and Tales" альбомы поп-хиттер тізімінде 23-орынға жетті. Бұл ән "I Won't Go Huntin' with You Jake" әніне қосымша болды, бірақ ол соңғысынан гөрі әлдеқайда танымал болды. Ән 1960-шы жылдардағы және барлық уақыттағы ең жақсы кантри әндерінің бірі саналады. Mötley Crüe тобының мүшесі Никки Сиксс "Big Bad John" әнінің өзіне ең көп әсер еткен әндердің бірі екенін, сонымен қатар The Beatles тобының "Helter Skelter" әні де оған үлкен әсер еткенін айтты. "Big Bad John" әнін израильдік лирик Эхуд Манор иврит тіліне "John Biryon" (мағынасы "Күшті Джон") деген атаумен аударды, бұл 1982 жылғы "Red River Valley" израильдік телешоуының бөлігі болды, ол Манордың атақты кантри әндерін аударуына арналған. Израильдік әнші және радио жүргізушісі Дори Бен Зеев орындаған ән Израильде хитке айналды.

Чарттағы өнімділік

Диаграмма (1961)Жаңа Зеландиядағы ең жоғары позиция (Lever Hit Parade) 1АҚШ Billboard Hot C&W Sides 1АҚШ Billboard Hot 100 1АҚШ Billboard Easy Listening 1Канада CHUM Hit Parade 1Ұлыбритания жеке әндер тізімі 2

Тарих

Columbia Records Динды осы миллиондаған сатылымға шыққан синглдің шығарылуынан бұрын тастауды қарастырды, өйткені ол бірнеше жылдан бері хитті жазбаған еді. Дин «Big Bad John» әнінің бастамасын Нью-Йорктен Нэшвиллге ұшатын кезінде жазды, себебі оған жазу сессиясы үшін төртінші ән қажет екенін түсінді. Кейін Рой Акуфф оны жетілдіруге көмектесті. «Үлкен Джон» кейіпкерінің прототипі актер Джон Минто болды, оны Дин жазғы «Destry Rides Again» қойылымында кездестірді, ол 195,6 см (6'5") биік еді. Дин оны «Үлкен Джон» деп атап, бұл тіркестің дыбысталуын ұнатып, риза болды. Әнге фортепиано ойнауға шақырылған кантри-пианист Флойд Крамер балға мен болат бөлігін пайдалануды ұсынды. Бұл жазбаның ерекше белгісіне айналды. Диннің осы әнді бірнеше рет жазған нұсқалары бар. Айта кетерлігі, шахта алдындағы мәрмәр тұғырға жазылған мәтіннің екі түрлі нұсқасы бар. «Бұл шахтаның түбінде бір керемет адам жатыр – Үлкен Джон» деген түпнұсқа тым қаушатылды деп есептелді, сондықтан радиода жиі естілетін нұсқада «Бұл шахтаның түбінде үлкен, үлкен адам жатыр – Үлкен Джон» деп естіледі. (Дегенмен, әннің алдыңғы шумағы «Бұл адамның түтіні мен шаңы тозаққа айналды» екі нұсқада да өзгеріссіз сақталған, ешқандай дау тудырмады.) Бұл қайырман Джимми Диннің Джон Ф. Кеннедиге арналған «PT 109» әнін аяқтау үшін де қолданылды.

Пародиялар

"Big Bad John" романына бірнеше пароди́ялар жасалды. Кливленд радиосының дидже́йі Фил Маклин, 1961 жылдың желтоқсанында шыққан, қорқақ мінезді кейіпкер туралы "Small Sad Sam" атты шағын хитке қол жеткізді. Кантри Йосси, ортодоксал яхуди композиторы және әнші, оны балалар альбомының бірінде "Биг Бад Моиш" деп пароди́ялады. Стив Гринбергтің "Биг Брюс" және Бен Колдердің "Биг Свят Джон" сияқты гей тақырыбындағы бірнеше туындылар жасалды. Барон Найтс Алан Бонд пен Америка кубогына арналған "Биг Бад Бонд" әнін орындады. Француз тіліне аударма Канаданың Квебек аймағында жасалды және "Gros Jambon" (Үлкен шұжық) деп аталды. Бұл телешоу жүргізушісі Реал Гигеренің бір реттік жаңалық ретінде жасалған туындысы болды, бірақ ол көпшіліктің назарын аударды және кейіннен сұранысқа ие болып, 300 000-нан астам дана сатылды. The Jimmy Dean Show эпизодында Дин мен Rowlf the Dog "Big Bad Dog" атты пароди́яны орындады. Исланд тіліндегі нұсқасын Гудмундур Йонссон жазып, орындады, оны "Jón tröll" (Йон о́гр) деп атады. Бұл ән британдық супермаркеттер желісі Sainsbury's-тің "Little Bill" атты кейіпкерді бейнелейтін автокөлік сақтандыру жарнамасында қолданылды. Сонымен қатар, ол 1987 жылдан бастап Domestos-ты "Big Bad Dom" ретінде насихаттау үшін Ұлыбритания телеарналарындағы жарнамалар сериясына бейімделді.

Саяси пародиялар

Саяси кандидаттар "Big Bad John" әнін пайдаланатын жарнамалар жасады, музыкасын сақтап, оның орнына өздерінің саяси мақсаттарын қолдайтын мәтіндер енгізді. Австралияда Джон Винсент 1971 жылдың қыркүйегінде "Джон Грей Гортон балладасы" деген пародия шығарды, ондағы мәтін Гортонның Австралия премьер-министрі қызметіндегі кезеңіне қатысты. Техас штатының сенаторы Джон Корниннің 2008 жылғы пародиясында ол өзін сенаторға қайта оралып, жағдайды түзеуге тырысатын, консервативтік саясаткер ретінде көрсетті. "Көріңіздер, мен Техастанмын, біз жұмысты жылдам тындырамыз / Ал осы орынның [Сенат] басқарылуы мені қынжырлатады", - делінген жарнамада. Демократтар әндегі кейбір талаптарға қарсылық білдіретін бірнеше жарнама шығарды. Сол жылы Демократиялық Ұлттық Комитет әнді президенттікке үміткер Джон Маккейнге қарсы жарнамада пайдаланды. Жарнамада Маккейн "Эксон Джон" деп аталды, сондай-ақ Exxon Mobil компаниясының Маккейннің сайлау науқанына 2 миллион доллар көмектескені және оның науқанында ірі мұнай лоббистерінің ықпалы туралы мәлімдеме жасалды. Ән Ұлыбританияның "This Week" саяси шоуының соңында да қолданылды, әсіресе бұрынғы Төменгі палата спикері Джон Беркоу туралы сөз болғанда. Беркоудың бойының аласалығы мен парламенттегі бақылаудың нашарлығына байланысты оны әзілдеу үшін пайдаланды.