Кіріспе

Renault UE Chenillette – 1932 және 1940 жылдар аралығында Францияда өндірілген жеңіл табанды бронетранспортер және басқыш көлік. 1930 жылы Винсенн комиссиясы шағын артиллериялық қарулар мен минометтерді буксирлеуге және жабдықтауға қабілетті жеңіл брондалған көлік құралын жасауды шешті. 1931 жылы Renault компаниясына Renault UE өндірісіне келісімшарт берілді, ол Renault UK тіркемесімен бірге шығарылды. 1937 жылы көптеген бәсекелестердің ішінде Renault UE2 үлкен көлемде өндіріс үшін жақсартылған модель ретінде таңдалды. Екі модельдің де барлығы бес мыңнан астам дана салынды, соның ішінде Румынияда лицензия бойынша өндірілді, және олар француз жаяу әскер дивизияларының стандартты жабдықтарының бір бөлігі болды. Француз әскеріндегі Renault UE көліктерінің көпшілігі қаруланбаған; 1940 жылы Германияға түскендері түрлі мақсаттарда қолданылды, оның ішінде пулеметтермен, танкке қарсы қарулармен және реактивтік артиллериямен жарақталды.

Даму

1922 жылдан бастап француз жаяу әскерінің саясаты мүмкіндігінше көп бөлімдерді механикаландыру болды. Бюджеттік шектеулер оларды бронетранспортерлермен толық жабдықтауды қиын етті; бірақ оқ-дәрі және жабдықтау тасымалдаушысы және пулемет пен миномет үшін қару тасымалдаушысы ретінде кіші бронетранспортерлерді жаппай өндіру мүмкін болып көрінді. Осы типтерді өндіру туралы шешім бірнеше жылға кейінге шегерілді. Бірақ 1929 жылы жаяу сарбаз басқаратын автокөлік тіркемесімен жасалған тәжірибе толық сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, екі мақсат үшін де бір ғана көлік құралын жасауға шешім қабылданды. 1930 жылдың көктемінде бірнеше мүмкіндіктер қарастырылды, олардың ішінде стандартты 3,5 тонналық жүк көлігі және қазіргі Citroën Kégresse жартылай жол машиналары болды. Көлік құралдарын әзірлеу тәжірибесі жоқ қару өндіруші Brandt британдық Vickers компаниясымен Brandt Modèle 1927 минометі үшін қару тасымалдаушыны жасау бойынша ынтымақтастыққа кірісті; ол лицензия бойынша британдық Carden Loyd Mark VI тасымалдаушыны өндіруді ұсынды және Британиядан әкелінген кіші және үлкен көлік құралдарын, сәйкес тіркемелерімен бірге, жабдықтау және қару тасымалдау міндеті үшін ұсынды. 1930 жылдың 24 шілдесінде Винсенн комиссиясы жүк көлігі мен жартылай жол машиналарын тым ауыр деп таныды және шектеулі, бірақ қанағаттанарлық сынақтан өткеннен кейін Vickers үлгісіндегі кіші қару тасымалдаушыны таңдады. 7 қазанда N типіндегі көлік құралын әзірлеу туралы шешім қабылданды. 1930 жылдың желтоқсанында үш компанияға прототиптерге тапсырыс берілді: Renault, Citroën және Brandt. Алайда Renault француз мемлекеті толық өтемақы төлемесе лицензиялық құқықтарды төлеуге ниеті жоқ екенін мәлімдеді; үш компанияға дәл көшірме емес, "ұқсас" көлік құралын жасауға шақырылды. Тапсырыс броньды тракторлар мен оларға сәйкес келетін рельсті тіркемелерге, сондай-ақ тракторды таситын ауыр тіркемеге қатысты, оны жүк көлігі сүйреп, кіші рельсті тіркеме артынан сүйретін болды. 1931 жылдың жазында прототиптер сынақтарға дайын болды. Citroën алты трактор прототипіне тапсырыс алды: үш толық рельсті және үш жартылай рельсті көлік. Бірінші дайын прототип, Carden Loyd тасымалдаушынан мүлдем өзгеше, өте кішкентай жартылай жол түрінде болды, ол Kégresse рельсімен жабдықталды және тек жүргізушімен жабдықталды. Көліктің тек алдыңғы бөлігі ғана броньдалған. Ол 1931 жылдың 24 шілдесінде Винсенн комиссиясына ұсынылды және 29 шілдеге дейін сынақтан өтті. Комиссия салқындату жүйесінің істен шыққанын және жүргізуші кабинасынан тіркемені ажырату мүмкіндігі жоқ екенін атап өтті. 31 шілдеде қалған екі жартылай жол машинасы бірінші екі тіркемемен бірге жеткізілді. Материал тым осал деп танылды. Citroën толық рельсті көліктерді әзірлеуді тоқтатты, бірақ жартылай рельсті прототиптердің бірін үлкен AMR Citroën Kégresse P 28 жартылай рельсті прототипіне қайта жасады, оның елуін құрастыру жоспарланған. 1930 жылдың 10 және 17 желтоқсанында Brandt алты толық жиынтыққа тапсырыс алды: трактор, тіркеме және тракторды тасымалдаушы тіркеме. Vickers алдындағы міндеттемесін орындау үшін ол тіркемелер мен бір тракторды Британияда жасауға рұқсат берді. Францияда өндіріс талабына сәйкес келу үшін Brandt жаңа трактор үлгісін жасау міндетін Latil компаниясына жүктеді, өйткені оның тәжірибесі жеткіліксіз болды. 1931 жылдың 7 тамызында ұсынылған Latil прототипі британдық үлгіге өте ұқсас болды және кейінірек Universal Carrier-ге ұқсады: толық рельсті және көліктің көп бөлігі ашық тікбұрышты суперструктурамен жабылған, мүмкіндігінше үлкен тасымалдау сыйымдылығын қамтамасыз ету үшін. Тек алдыңғы бөлігіндегі кішкентай жүргізуші және қозғалтқыш бөлімдері ғана жоғарыдан броньдалған. 17 шілдеде комиссия типті әскерлік сынақтарға дайын деп тапты. Алғашқы дайын прототип – Renault-тікі болды, оған да алты жиынтыққа тапсырыс берілген. Ол 1930 жылдың 15-23 сәуірінде сынақтан өтті. Кейбір кемшіліктер анықталып, түзетілді, содан кейін 3 маусымнан бастап прототип қайтадан сынақтан өтті. 28 сәуір мен 12 мамыр аралығында резеңке рельспен жабдықталған екінші прототип сынақтан өтті. Бұл басқа рельс түрі тым әлсіз екені дәлелденді. Жобаның зауыттық атауы Renault UE болды, хронологиялық әріптік кодтың қосымша мағынасы жоқ; кішірек тіркеме Renault UK болды. Vickers серпімділігі екі рельсті жетектерімен еліктелді. Renault үшін бұл жаңа серпімділік түрі, оның белгілі Викерс тарихына қарамастан патенттелген, өзінің қолданыстағы серпімділік модельдерін, бір рельсті нұсқауларды пайдаланып, жоғары жылдамдықты көлікке бейімдеуге тырысқанда, жолдың жоғары жылдамдықпен лақтырылу мүмкіндігін арттырмай, кездескен ауыр проблемаларға шешім ұсынды. Renault UE-ті жеңіл танкқа айналдыруды жоспарлады, мұнара қосып; сәйкесінше, корпус арнайы жабдықтау көлігі емес, танк шассиіне ұқсас болды. 1931 жылдың қазанында Қару-жарақ консультативтік кеңесі, жаяу әскерінің жылдам шешім қабылдау үшін қатты қысымымен, Renault көлігін өндіріске таңдады, сынақ процесі аяқталмағанмен. 9 желтоқсанда 1931 жылғы үлгідегі жаяу әскерін жабдықтауға арналған Chenillette de ravitaillement d'Infanterie Modèle 50 данаға тапсырыс берілді. 1932 жылдың 26 наурызында тракторды таситын 50 тіркемеден алғашқы серияға тапсырыс берілді, алғашқысы маусымда жеткізілді. Бұдан әрі тапсырыстар жасалды, жаппай өндіріс 1934 жылдың екінші жартысында басталды. Сериялық көліктер алғашқыларынан жоғарыда орнатылған ескерту тақтасымен, жаңа буксирлеу ілмектерімен және сол жақтағы ұзартылған сақтау жәшігімен ерекшеленді. 1936 жылдың 1 қаңтарында 793 данаға, ал 1936 жылдың маусымында шамамен 1200 данаға тапсырыс берілді — 700 данасы 1936 жылдың маусымына дейін, 920 данасы 1936 жылдың қазанына дейін, 976 данасы 1937 жылдың 1 қаңтарына дейін жеткізілді. 1936 жылдың желтоқсанында Renault компаниясының әскери бөлімі AMX компаниясы болып ұлттандырылды, ол жалпы саны шамамен 2200 данаға дейін өндірісті жалғастырды, кейін Berliet қосылды, ол тағы 100 дана, ал Fouga 300 дана өндірді, Modèle 31-дің жалпы саны шамамен 2600 дананы құрады.

Сипаттама

Chenillette ("кіші рельсті көлік") немесе tracteur blindé ("брондалған трактор"), Renault оны атауды қалаған, өте кішкентай көлік болды: ұзындығы 280 см, ені 174 см және ең биік нүктесі 125 см; шатырының биіктігі 103 см-ге жетеді. Оның жүк көтеру қабілеті шектеулі болды. Артында 145 см ұзын (оның ұзындығы көліктің жалпы енімен сәйкес келеді), 60 см ені және 36 см биіктігі бар тікбұрышты брондалған жәшік орналасқан, ол шамамен 350 кг жүк көтере алады (бастапқы талаптардағы 500 кг-дан кем); жүк түсіру жәшікті еңкейту арқылы жеңілдетілді; артқы пластина төмен қарай иіліп, жүктің жерге сырғанауына мүмкіндік беретін еңіс құрады. Негізгі жүк британдық үлгідегі, 145 см ұзын, 110 см ені және 35 см биіктігі бар тіркемемен тасымалданды; салмағы 775 кг, ал талаптар бойынша 400 кг жүк көтеруге арналған. Жол үшін көлікке орнатылған тіректер алынып тасталатын болды; әр жағында екі жол дөңгелегі болды. Жәшік көліктің артқы бөлігін құрайды; алдыңғы үлкен бөлік экипаж және қозғалтқышқа арналған. Төрт цилиндрлі 38 ат күші бар қозғалтқыш ортада орналасқан, жүргізуші оның сол жағында, ал командир оң жағында отырды. Жеті жылдамдықты беріліс қорабы (алты алға, екі кері), дифференциал және күш беріліс механизмі қозғалтқыштың алдына орналастырылды. Бұл механикалық бөліктер екі тіреуге орналастырылды, оларды күтіп-жөндеу үшін кері тартып алуға болады. Әр экипаж мүшесі кіру және шығудың жалғыз жолы болып табылатын люктің астында отырады, олардың орнының артында отын бакі бар, олардың жалпы сыйымдылығы 56 литр, бұл жүз шақырымға дейін жүруге мүмкіндік береді. Қозғалтқыштан шығатын газдар құбыры командирдің алдынан оң жаққа қарай жүреді және көліктің оң жағындағы дыбыс өшіргішпен аяқталады; кейінгі өндірістегі көліктерде брондалған қақпақ қосылды. Оның қызып кетуіне бейімділігіне байланысты, қақпақтың кейінірек шыққан нұсқасында салқындату тесіктері болды. Көліктің биіктігін азайту үшін экипаж мүшелерінің басын шатыр астына тығып алуына болмады. Осы маңызды бөліктерді қорғау үшін екі жарты шар тәрізді брондалған капот (калот) орнатылды. Бұл капоттарда көру тесіктері болды, бірақ көру өрісін жақсарту үшін олардың алдыңғы бөлігі визор сияқты артқы бөлігінен артқа қарай бұрылуы мүмкін. Әйтпесе, шатыр мен брондалған қорғаныс арасындағы тіреу кіруге кедергі келтіретін болғандықтан, алдыңғы люктер шатырдың алдыңғы бөлігіне сәйкес келетін шатыр бөлігін құрайтын ұзартуды иеленді; егер капот кері тартылып, люк ашылса, кіру кеңістігі кеңейеді. Көліктің ерекшелігі - ішкі байланыс жүйесі. Капот жабылған кезде, олардың арасында қозғалтқышпен бөлінген экипаж тікелей байланыса алмайды; ішкі немесе сыртқы радиобайланыс мүмкін емес еді, өйткені радио құрылғылары орнатылмаған. Ақ, көк, жасыл және қызыл шамдарды үздіксіз немесе жыпылықтатқышпен жарықтандыру жүйесі командирге алдын ала белгіленген сигналдарға сүйене отырып, жүргізушіге бағыт беру үшін қолданылды: Алға: үздіксіз ақ жарық. Сол жаққа: үздіксіз көк жарық. Оң жаққа: үздіксіз жасыл жарық. Артқа: жыпылықтайтын ақ жарық. Баяула: жыпылықтайтын қызыл жарық. Тоқта: үздіксіз қызыл жарық. Тіркемені ажырату: ауыспалы ақ және қызыл жарық. Жәшікті еңкейту: ауыспалы жасыл және ақ жарық. Аспа жүйесі Vickers үлгісіне ұқсас. Оның ені 18,4 см болатын тіректер 131 кішкентай буыннан және әр жағында үш тіреуге тірелген, әрқайсысы екі кішкентай жол дөңгелегін көтеріп тұратын кішкентай жапырақты серіппелермен тігілген. Прототипте осы құрастырманы қорғайтын брондалған пластина болды, бірақ ол салмақты азайту үшін өндіріс көліктерінде алынып тасталды, тек екі ұзын тіреу қалды. Сол сияқты, тік тірек те оңайлатылды: прототипте жабық диск болды, ал өндіріс үлгісінде алты дөңгелек тесігі болды; кейінгі көліктер алты спицалы дөңгелекпен жабдықталды. Екі қайтару дөңгелегі болды. Аспа жүйесі жалпы әлсіз және осал болды. Бұл ресми ең жоғары жылдамдықты сағатына отыз шақырыммен шектеу арқылы өтелді, бірақ салмағы 2,64 тонна және 38 ат күші бар қозғалтқыш жоғары жылдамдыққа мүмкіндік береді; сынақтар кезінде сағатына 36 км жылдамдыққа қол жеткізілді. Бұл сонымен қатар тіркемені сүйреген кездегі апаттардың алдын алды; толық жүктелген кезде жол жылдамдығы сағатына 25 км-ге, ал табиғатта сағатына 10 км-ге төмендетілді. Судан өту қабілеті 30 см, ал траншеядан өту қабілеті 120 см болды. Бұрылу радиусы үш метрді құрады; 50% көлбеуге көтерілуге болады. Chenillette-тің брондалған шайқас машинасы ретіндегі құндылығы шектеулі болды. Франциядағы қызметте Modèle 31 қару-жарақсыз болды, бірақ кейінгі көліктерде алынып-қойылатын зениттік пулеметті орнатуға арналған бекіткіштер болды, бірақ оны көліктің кішкентай өлшемділігіне байланысты қиын жағдайда қолдануға тура келді. Экипаж люктер арқылы жеке қаруларын қолдануы өте қиын болды. Оны пулеметпен қаруландыру туралы мәселе қарастырылды, бірақ Infanterie басқармасы егер мұндай қару орнатылса, UE жеңіл танк ретінде қолданылатынан қорқады, оның тактикалық жабдықтау роліне арналмаған. Брондалған қорғаныс та минималды болды. Тік пластиналардың қалыңдығы 9 мм, ал қалған пластиналардың қалыңдығы 6 мм, бұл қанағаттанарлық оқтар мен снарядтардың сынықтарын тоқтатуға жеткілікті болды.

Renault UE2 құралының дамуы

1935 жылдан бастап, неміс қайта қарулануына жауап ретінде француз жаяу әскері кең ауқымды кеңейту және жаңғырту бағдарламасын бастады. Бұл бағдарламаның бір бөлігі Chenillette Modèle 31-ді жақсартылған үлгімен алмастыру жобасы болды, бірақ жаңа үлгінің салмағы бұрынғы көліктің лимитінде, яғни 2,6 метрикалық тоннада болуы керек еді. Француз өнеркәсібі бұл жобаға жоғары қызығушылық танытты және 1937 жылы бес компания прототиптер ұсынды: Lorraine, Hotchkiss, Fouga, Berliet және Renault. Локомотивтер құрылысына маманданған Lorraine de Dietrich компаниясы 1937 жылдың 23 сәуірінде Винсенн комиссиясына трактор мен тіркеме ұсынды. Прототип 28 сәуір мен 10 маусым аралығында сынақтан өтті. Бірақ, белгіленген салмақтан – төрт тонна ауыр болғандықтан, комиссия 8 шілдеде оны мақұлдады, сынақ мерзімі 23 тамызға дейін ұзартылды. Modèle 31-мен салыстырғанда, Lorraine chenillette көбірек арнайы жабдықтау машинасы болды, оның үлкен көлемі артық жүк тасымалдауға, экипажға ыңғайлы жағдай жасауға және қашықтыққа мүмкіндік берді, ал екі арбасы мен төрт үлкен жол дөңгелегінің аспасы жақсы тактикалық жылдамдықты қамтамасыз етті. 8 қыркүйекте комиссия сериялық өндіріске қарсылық жоқ деген шешімге келді, ал 25 тамызда прототип тактикалық бағалау үшін Mourmelon-дағы Commission de l'Infanterie-ге ұсынылды. Бұл үлгіге басымдық берілгенімен, компанияның өндірістік қуатын Lorraine 37L ұзындығына жұмсау туралы шешім қабылданды, себебі ауыр жүк тасымалдау машиналарын жеткіліксіз болды. 1939 жылдың басында жасалған жүз даналық алғашқы тапсырыс қыркүйек айында басқа үлгіге ауыстырылды. Hotchkiss 1937 жылдың 3 қарашасында трактордың, ал 10 желтоқсанда тіркеме көліктің прототипін ұсынды. Алайда, екі элемент бойынша да өндіруші сынақтар жүргізбеген, көліктер тікелей Vincennes-ке жеткізілген. Сондықтан комиссия сынақтарды 27 желтоқсанға дейін кейінге шегерді, сонда Hotchkiss базалық алаңда соңғы түзетулерді енгізе алады. Трактор 1938 жылдың 10 ақпанына дейін сынақтан өтті. Бұл үлгі Renault UE-нің жалпы контурына ұқсас болды. Басты айырмашылық – бір емес, екі контейнердің болуы, олар бүйірге қарай еңкейтін, саз қорғауыштардың артқы жағында орналасқан. Бұл жүк көлемін екі есеге арттырды. Кішкентай капоттардың орнына екі үлкен брондалған қақпақ артқа қарай тартылатын кіреберіс люгі мен визир ретінде қызмет етті. Қозғалтқыш, дифференциал және рульдік жүйе жарамды деп танылды. Алайда, аспалы жүйе тым әлсіз деп саналды, себебі жүк массасына сәйкес күшейтілмеген, соның салдарынан белгіленген жалпы салмақтан асып кетуі мүмкін еді. Ол екі арбадан тұратын, әрқайсысында екі кішкентай дөңгелек, оларды көлденең тар бұрандалы серіппелер қозғалтатын. Жерде үлкен кернеу дөңгелегі сүйреліп, жер қысымын төмендетіп, контейнерлердің үлкен салмағын өтеген, бірақ сонымен қатар жолдың кедергісі мен дірілдерін арттырды. Еліміз бойынша жылдамдық сағатына 15 км-дей болды. Тіпті сынақ кезінде толық жүктелгенде арбалар құлағандықтан, прототип қабылданбады. Fouga авиакомпаниясы 1939 жылдың 2 ақпанында трактордың және тіркемелердің прототипін ұсынды. 8 мамырға дейін сынақтан өтті. Бұл көлік Renault UE-ге өте ұқсас болды, бірақ шатыры жоғарырақ болды, бұл капоттарды қажетсіз етті және жүк орнын кеңейтті. Оның аспасы екі жақты, әр жағында екі дөңгелекті, жапырақ серіппелермен қозғалған. Бұл үлгінің үлгісі тым кеш ұсынылған, себебі бәсекелес үлгі таңдалған болатын, сонымен қатар механикалық бөлшектер оңай қол жетімді емес және діріл деңгейі тым жоғары болды, сондықтан қабылданбады. Berliet 1936 жылдың 4 желтоқсанында прототипке тапсырыс алды. Алайда трактор мен тіркеме тек 6 наурызда 1939 жылы Винсенн комиссиясына ұсынылды, сынақтар дереу басталды. Бұл модель Renault UE-ге ұқсас болды, бірақ біршама жоғары болды. Оның әр жағында екі дөңгелекті үш арбасы бар еді, көлденең бұрандалы серіппелермен қозғалған. Оның салмағы 3,05 тонна, тоқтату жылдамдығы 36 км/сағ, қашықтығы 143 км. Комиссияның алғашқы есебі оң нәтиже берді және сынақтар 24 сәуірде қайта басталды, 20 мамырға дейін жалғасты. Трактор тіркемені тартқанда да ең жоғары жылдамдығы 30 км/сағ болатыны анықталды. 8 маусымда комиссия Berliet chenillette жылдамдығы, қашықтығы және механикалық сенімділігі жағынан Renault UE-ден жоғары екендігіне келісті және оны өндіріске енгізуге қарсылық білдірмеді. Алайда, армия барлық өндірістік қуатты бір типке шоғырландыру үшін бұл идеяны қабылдамады: Renault UE 2, ол UE-ні ауыстырған еді. Renault 1931 жылдан бастап Renault UE-ді одан әрі дамыта бастады. Кейбір ерекшеліктер өндіріс сериясына енгізілді, кейбіреулері жаңа прототиптерде көрсетілді, ал басқалары қағаз жобалары болып қалды. Renault әрқашан өзінің даму жобаларына ресми және қаржыландырылатын мемлекеттік тапсырыстар алуға тырысты және 1934 жылдың 20 желтоқсанында жақсартылған Renault UE, Renault UE 2 үшін тапсырыс алды. 1935 және 1936 жылдары жақсартылған компоненттер бірінен соң бірі Винсенн комиссиясына сынақтан өтуге және армияның тілектеріне сәйкес түзетулер енгізуге ұсынылды. Оларға мыналар кірді: күшейтілген поршеньдер, алға 4 және кері 1 жылдамдықпен жаңа қоробка, күшейтілген дифференциал, артқы бөлігі жоғары иілген, глациспен біріктірілген ұзын алдыңғы саз қорғауыштар, тіркемеге жартылай автоматты бекіту жүйесі және көліктің сол жақ артқы бөлігіндегі түнгі шам. Бұл өзгерістер тым маңызды болған жоқ – комиссия бұл жаңа үлгіге әкелуі керек екенін тіпті білмеді – бірақ Renault осы фактіні UE 2-ні алмастыру машинасы ретінде таңдау үшін аргумент ретінде пайдаланды: жақсартулар өндірісті тоқтатпастан енгізілуі мүмкін, ал толығымен басқа дизайнға ауысу қарулану процесінде өлімге әкеп соқтыратын кешігуге себеп болуы мүмкін. Бұл армия үшін шешуші фактор болды және 1937 жылдың қараша айында Renault UE2-ні сериялық өндіріс үшін үлгі ретінде таңдады: Chenillette de ravitaillement d'Infanterie Modèle 1937 R. 3 желтоқсанда AMX – мемлекеттік Renault зауыты – тапсырыс алды. Басқа өндірушілер де жұмысқа тартылды: шындығында Fouga 2 желтоқсанда тапсырыс алды, ал Berliet 1938 жылдың 16 наурызында тапсырыс алатын болды. Алайда, бұл өндірушілер бірден Modèle 37-ні өндіріске кіргізбеді, алғашқы өндіріс партияларын аяқтау үшін Modèle 31-ді жасады, тек 1939 жылдың жазында, француз экономикасы күшейтілген соғыс өндірісіне дайындалу үшін толық қуатпен жұмыс істегенде, UE 2-ге біртіндеп көшу іске асырылды, бірақ кейбір жаңа ерекшеліктер, мысалы, саз қорғауыштар, 1936 жылдың жазында пайда болды, ал 1937 жылдың жазынан бастап Restor фараларының орнына Guicherd брондалған фаралары орнатылды. Армия екі UE түрінің арасында айырма жасаған жоқ және соңында статистикада алынған барлық chenillettes-ті Modèle 31 деген атаумен біріктірді. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде 2848 Renault UE-нің екі моделі де өндірілді. 1940 жылы ай сайын 300 дана өндіру жоспарланған. Мұндай жоғары өнімділікті қамтамасыз ету үшін Renault Pontlieue-де SUP зауытын сатып алды, онда тағы бір UE 2 құрастыру желісін ашты. 1940 жылдың 1 сәуірінде AMX 1080 Renault UE2, Fouga 260 және Berliet 310 құрастырды. Мамыр айындағы жеткізілімдер фабрика материалдық қорынан түгелдей таусылғандықтан 509 данаға жетті, ал 1 қыркүйекте 4977 Renault chenillettes-інің екі моделі де құрастырылды, 4557 жеткізілді, Францияға арналған жалпы өндіріс шамамен 5148 құрады, 1 қыркүйектен кейін шамамен 2300 дана өндірілді деп есептеліп, осы сандар алынған. 1970 жылдарда 1937 жылға дейін өндірілген өнім (бұрмаланған түрде Modèle 31 өнімімен шатастырылған) осы сандарға енбегендігі болжалды, соның салдарынан жалпы өндіріс шамамен 6200-ге дейін жоғары бағаланды.

Қарулы Renault Chenillettes

1930 жылдардың басында француз кавалериясына шағын барлау машинасы қажет болды. 1931 жылғы 27 қарашада Кавалерияның техникалық бөлімі Renault компаниясынан алты “шениллет” прототипінің біреуін қаруланған танкетке қайта жабдықтауды сұрады. Сондықтан 1932 жылдың қысында N° 77982 прототипі автоматты жеңіл байланыс машинасына айналдырылды. Ол кішкентай тікбұрышты суперструктурамен жабдықталды, ал командир басқаратын пулеметті орнату үшін алдыңғы бөлігінде дөңгелек платформа болды, үстіне капот орнатылды. Кавалерия бұл үлгіні тым баяу деп тапты, бірақ одан әрі дамыту нәтижесінде Renault UE-нің тікелей ата-бабасы – AMR 33 жеңіл кавалериялық танк пайда болды. Renault әрқашан шетелдік тапсырыстарды алуға тырысты, бірақ көбінесе сәттілікке жете алмады. Renault UE-нің тартымдылығын арттыру үшін ол пулеметпен жабдықталған нұсқасын ұсынды. 1936 жылғы наурыз айында Қытай үкіметі Renault ZB танктерімен бірге пулеметтері бар он Renault UE машинасына тапсырыс берді. Танктер 1940 жылы Қытайға жеткенімен, “шениллеттер” 1938 жылдан бері Хайфонгта тоқтатылды, себебі Франция жапондықтардың қысымына ыңғайласты, ал 1940 жылы оларды Индокитайдағы француз билігі тәркілеген көрінеді. Осы экспорттық машиналарды есепке алғанда, Renault UE-нің жалпы француз өндірісі шамамен 5158 құрады. 1940 жылғы мамырда Франция шайқасы кезінде жағдайдың тез нашарлауына байланысты барлық қолдағы рельсті шассилерді қаруландырып, майданға жіберу туралы бұйрық берілді. Бұл FT 17 корпустарын қамтыды, олардың мұнаралары алынып тасталды, осылайша олар коммуналдық көліктерге айналдырылды, әлі мұнараларын алмаған Renault ZT 4 машиналары және сол кезден бастап шығарыла бастаған Renault UE Modèle 37 машиналары. 25 мамырда Direction d'Infanterie Renault компаниясынан қытайлық UE машиналары сияқты, пулеметпен қаруланған суперструктурасы бар прототип жасауды сұрады. Тағы 200 машинаға қарапайым сыртқы MAC 1931 “Reibel” пулеметтік орнатылым орнатылды. Нақты қанша машина жасалғаны немесе қайта жабдықталғаны белгісіз, бірақ суперструктурасы бар кем дегенде бір машина әлі де сақталған. 31 мамырда сынақ мақсатымен бір машинаға 25 мм Hotchkiss танкіге қарсы зеңбірек орнатылды, бұл 10 маусымда 150 дана осындай танк жойғыштарға тапсырыс беруге әкелді, бірақ олардың ешқайсысы шығарылмады.

Шенилета Малакса Типул УЕ

1937 жылы Францияның одақтасы болған Румыния шамамен он ЕБ сатып алды. Жергілікті бронетехника өнеркәсібін құрудың бірінші қадамы ретінде 1937 жылы Румынияның қорғаныс министрі 300 Renault UE Chenillettes көлігін жергілікті өндіріске шығаруға лицензия сатып алды. Көлік 47 мм Schneider танкіге қарсы зеңбіректі буксирлеуге арналған. Лицензияны Бухаресттегі Malaxa зауыты сатып алды, ал көлік кейін Şenileta Malaxa Tipul UE деп аталды. Қозғалтқыш, қоробка және приборлар панелінен басқа, көліктің барлық бөліктері Malaxa зауытында жергілікті өндірілді, ал бұл үш бөлігі француз AMX зауытынан жеткізілді. Өндіріс 1939 жылдың екінші жартысынан 1941 жылдың наурызына дейін жалғасты, осы кезеңде 126 бірлік өндірілді. Францияның құлауынан Renault запчастин жеткізу тоқтатылғанда өндіріс қысқартылды. Германия кейін Румынияға шамамен елу тұтқынға алынған Renault UEs көлігін жеткізді. 126 Malaxa chenillettes Румыния армиясының Барбаросса операциясының басында қолданыста болған осындай көліктердің көп бөлігін (барлығы 178) құрады. Chenillette алғаш рет Темір гвардия көтерілісі кезінде қолданысқа енді, онда екі бірлік Темір гвардиясымен пайдаланылды. Malaxa chenillette Renault UE-нің толықтай бірдей көшірмесі емес еді. Ол француз аналогынан 0,1 тоннаға ауыррақ болды және жүк бөлімінде 0,15 тоннаға көбірек жүк тасымалдай алды. Оның ұзындығы, ені және биіктігі сәйкесінше 5 см, 6 см және 1 см-ге сәл артты. Оның қозғалтқышы 3 а.к.-ға сәл нашар болды, бірақ ол француз аналогымен бірдей максималды жылдамдыққа және қашықтыққа қол жеткізе алды. 1944 жылдың маусым айында одақтастардың Францияға басып кіргенінен кейін, кейбір көліктер Францияда француздық жалдамалы және тұрақты күштерімен пайдаланылды. Соғыстан кейін кейбір бөлімшелер бірнеше жыл бойы осы типті қолданып келді. Кейбір көліктер Сирия армиясының қарулануына енді.

Неміс тілінде

Францияның құлауы кезінде неміс қарулы күштері (Вермахт) шамамен 3000 UE және UE2 көліктерін тұтқындады. Көпшілігі Германияның MAN компаниясының басшылығымен Ateliers de construction d'Issy les Moulineaux (AMX) зауытында жөндеуден өткен соң, өзгеріссіз қолданылды, Infanterie UE Schlepper 630(f) ретінде 37 мм, 50 мм және, соңында, 75 мм және 76,2 мм зениттік пуляларға трактор ретінде пайдаланылды. Олар бастапқыдағы мақсатында – оқ-дәрі тасымалдаушы ретінде де жұмыс істей берді, Munitionsschlepper Renault UE(f) атауымен, ал кейбіреулерінде оқ-дәріні жоғарыдан келетін снарядтардан қорғау үшін қораптың үстіне брондалған шатыр орнатылды. Бірақ, шениллеттер өздігінен жүретін артиллериялық құралдарға да айналдырылды: неміс 3,7 см Pak 36 пулясы қоқыс контейнерінің алдына орнатылды. Мұндай кішкентай көлікте экипажға орын болмады, сондықтан пуляны оның артында тұрып, қолдануға тура келді. Дегенмен, 1941 жылы осындай Selbstfahrlafette für 3,7 см Pak36 auf Renault UE(f) шамамен 700 данасы салынды. 1943 жылғы кейінгі модификациясы – 28/32 см ракеталарға арналған төрт Wurfrahmen 40 ұшқыш құрылғысымен жабдықталған UE, яғни Selbstfahrlafette für 28/32 см Wurfrahmen auf Infanterie Schlepper UE(f), олардың қырығы екі нұсқада жасалды: біреуінің ұшқыш құрылғылары корпустың екі жағында, екіншісінікі – артқы жағында көтерілген платформада орналастырылды. Басқа модификациялардың ішінде: екі нұсқада шығарылған жеке құрам тасымалдаушысы Mannschaftstransportwagen Renault UE(f); командирдің орнының үстіне орнатылған пулеметпен жабдықталған Renault UE, Gepanzerte MG Träger Renault UE(f); 1942 жылы 50 данасы модификацияланған қар тазартқыш Schneeschleuder auf Renault UE(f); Шығыс майданындағы қармен күресуге арналған, бірақ қар ұнтақтағышы түріндегі Schneefräser auf Renault UE(f); телефон кабельдерін төсеуге арналған Fernmeldekabel Kraftwagen Renault UE(f) және оқу мақсатында қолданылатын, советтік Т-34 танкіне ұқсайтын манекен танкі Panzerkampfwagen Attrappe auf UE(f). Күрделірек қайта жабдықтаулардың қатарында: оң жағында 7,92 мм MG 34 казематынан басқа, сол жағында арнайы күшейтілген суперструктурасы бар, онда 13 мм пулеметпен қаруланған күзетші отыра алатын Sicherungsfahrzeug UE(f), әуежайдың күзет көлігі, Luftwaffe үшін жасалған; және 21-ші танкілік дивизияда қызмет ету үшін Францияда Alfred Becker атымен аталатын Baukommando Becker жасаған, 40 данасы модификацияланған арнайы радио және артиллериялық бақылау көлігі Kleiner Funk und Beobachtungspanzer auf Infanterie Schlepper UE(f).

Италиялық қолдану

Кейін Германия Италия сияқты одақтастарына көптеген БЕ-лерді (UE-лерді) жеткізді. 1941 жылы итальян әскері 64 UE және UE2-ні алды және оларды оқ-дәрі тасымалдауға пайдаланды. Олардың кейбіреулері Сицилияда қолданылды, онда 1943 жылы Сицилияға одақтастардың басып кіру кезінде бірнешеуі тұтқындалып, АҚШ армиясы қолданды.

Польшада қолдану

Польшаның 1939-40 жылдары Францияда құрылған 1-ші және 2-ші гранадерлік жаяу әскер дивизиялары UE 2 машиналарымен жабдықталды. Сонымен қатар, Польшаның тәуелсіз таулы бригадасы да UE 2 машиналарымен жабдықталды. Польшаның тәуелсіз таулы бригадасының Финляндияға жоспарланған миссиясы тоқтатылғаннан кейін қалған он жеті машина Ұлыбританияға жеткізілді, онда олар Перт барлау батальоны тарапынан пайдаланылды, ал кейін Польшаның 3/16-шы танк бригадасы жүргізушілерді оқыту үшін қолданды.

Тайландтық қолдану

Тайландтың Корольдік армиясы 1940-41 жылдардағы франко-тай соғысы барысында бірнеше Renault UE машиналарын жаулап алды.

Қытайда қолданылуы

Ұлттық революциялық армия Екінші Қытай-Жапон соғысы барысында Renault UE машиналарының бір бөлігін пайдаланды.

Тірі қалған көліктер

2023 жылға қарай, бірнеше абоненттық құрылғылар әртүрлі жағдайда болса да, әлі де қолданыста бар.