Кіріспе

Watermarks – 2004 жылы марапат алған, жарық көрген көркем деректі фильм. Бұл Ярон Зилберманның режиссерлік дебюті, ол фильмнің сценарийін әрі режиссурасын бірге жасаған. Фильм 1930 жылдардың Австриясында фашизмнің күшеюіне байланысты таратылуға мәжбүр болған, легендарлы еврей спорт клубы «Хакоа Вена»-ның чемпион әйел жүзушілерін қайта біріктіреді.

Қысқаша мазмұны

"Су белгілері" – Хакоа Венаның әйелдерге арналған жүзу спортының чемпиондарының тарихы. 1909 жылы Австрия спорт клубтарына еврей спортшыларын қабылдауға тыйым салған, жаман атқа ие "Арий параграфына" жауап ретінде "Хакоа" клубы құрылды. Оның негізін қалаушылар Фрейд, Малер және Цвейг сияқты ұлы тұлғаларымен танымал, бірақ дәстүрлі түрде дене шынықтырумен айналыспаған қоғамда спортты кеңінен таратуға тырысты. "Хакоа" клубты тез арада Еуропаның ірі спорт клубтарының біріне айналдырып, көптеген спорт түрлерінде керемет жетістіктерге қол жеткізді. 1930 жылдары "Хакоаның" ең танымал жеңістері Австриядағы ұлттық жарыстарда жеміс берген әйелдер жүзушілерінен туды. 1938 жылы нацистік Германия мен Австрияның саяси бірігуінен кейін нацистер клубты жапты. Клубтың басшылары жүзушілердің Австриядан Палестина, Еуропа, Азия және АҚШ-тың түрлі аймандарына қашуын ұйымдастырды. Алпыс бес жыл өткен соң режиссер Ярон Зилберман әйелдер жүзу командасының мүшелерімен әлемнің әр жеріндегі үйлерінде кездесіп, Венадағы ескі жүзу бассейнінде кездесулерін ұйымдастырады. "Су белгілері" фильмінде қазір 80 жастағы жүзушілердің өздері баяндайтын, жас кезінде үздік болуға құштар болған қыздар тобының тарихы көрсетіледі.

Қызықты деректер

Хакоа еврей тілінде "Қуат" дегенді білдіреді. Фильмде бейнеленген әйелдердің бірі – Джудит Хаспел, 1936 жылғы Берлинде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Австрия құрамасынан жүзу спортында рекорд жасаған. Ол қатысудан бас тартқандықтан, оның рекорды жойылды және жарыстарға қатысуына тыйым салынды. 1995 жылы оның рекорды қайта жаңартылды. Амалиенбадтағы жүзу көрінісіне қосатын ән – "Dein ist mein ganzes Herz" ("Сенің жүрегім жалғыз"), Франц Лехардың "Das Land des Lächelns" атты опереттасынан алынған. Әннің сөзін Венадағы Хакоа клубының алғашқы президенті Фриц Лёнер-Беда жазған. Лёнер-Беда Аншлюс кезінен кейін Аушвицке жіберілді, онда ол нацистік офицердің бұйрығымен, жеткілікті жылдам жүгірмегені үшін атып тасталды. Лёнер-Беда Бухенвальд концлагерінде тұтқын болғанда, әріптес тұтқыны және Вена кабаресінің көрнекті өкілі Герман Леопольдидің музыкасына "Бухенвальд маршы" әнінің сөзін жазды. Фильмдегі кабаре көрінісінде актер және әнші Борис Эдер Леопольдидің әндеріне арналған кештің аясында осы әнді орындайды. Зилберман жобаны зерттеуді бастағанда, Хакоа Вена футбол командасы туралы фильм түсіруді жоспарлаған. Бірақ әйелдер жүзу командасымен кездескеннен кейін ғана, олардың тұлғалары мен әйелдер жүзу командасының тарихы фильмнің негізгі тақырыбы болуы керектігін түсінді.

Шығару

Watermarks 2005 жылы сыншылардың жоғары бағасына ие болды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің Стивен Холден былай деп жазды: «Watermarks Холокост тарихына жасалған қарапайым ескертуден асып түседі. Бұл жастық шақ пен қарттық арасындағы қашықтық туралы ойларға жетелеуші, күдіксіз көңіл көтеріп, жігерлендіретін туынды». Фильм Rotten Tomatoes сайтында сыншылардың 96% оң бағасын алды. Фильм АҚШ-та (Kino International), Канадада (Mongrel Media), Еуропада (Sophie Dulac Distribution), Израильде (Cinephil) және Австралияда (Champions) көрсетілді. Ол ARTE телеарнасымен бірлесіп, HBO қолдауымен түсірілді.