Кіріспе

Германияның Мекленбург-Воспомир жеріндегі қала.

Гарц қаласы Германияның Мекленбург-Воспомир жеріндегі Воспомир-Руген округінде орналасқан. Қаланы сол аттас Берген-ауф-Рюген әкімшілік округі басқарады.

География

Гарц Рюген аралының оңтүстігінде, жағалаудан шамамен 5 километр қашықтықта орналасқан. Айналасындағы аймақ көлбеу төбелерден тұрады, ал ең биік нүктесі – теңіз деңгейінен 34 метр биіктіктегі Каноненберг. Гарц материктегі Стралсунд қаласынан 22 километр, ал округтік қала Берген-ауф-Рюгеннен 12 километр қашықтықта жатыр. Garz/Rügen муниципалитетіне келесі елді мекендер кіреді: Bietengast, Dumsevitz, Foßberg, Freudenberg, Glewitz, Götzlaffshagen, Grabow, Groß Schoritz, Karnitz, Klein Stubben, Kniepow, Koldevitz, Kowall, Losentitz, Maltzien, Poltenbusch, Poppelvitz, Rosengarten, Schabernack, Silmenitz, Swiene, Tangnitz, Wentorf, Zicker және Zudar.

Атаудың шығу тегі

Каренц, Керенция немесе Шаренца – 1168 және 1234 жылдары қатты шайқас болған славян қамалының аты болды. Бір кезде қала Шаренца князьдігінің бұрынғы резиденциясы деп есептелген, бірақ қазір бұл екіұшты көрінеді. 1327 жылы қалалық мөрде Руядағы (Рюген) Херц деген ат жазылған. Алайда, "Гарц" атауы, славян тіліндегі "гардек" немесе "гард" сөздерінен шыққан болуы мүмкін, бұл "қоршалған орын" немесе "кішкентай қамал" (мысалы, Старгардтағыдай) дегенді білдіреді. Гарцтың алдындағы қала Руйендал болғанға ұқсайды.

Ерте тарих

Бірінші мыңжылдықтың басында Руген аймағында Шығыс герман тайпасы – ругийлер қоныстанды, ал 7 ғасырдан бастап олардың орнына Батыс славян тайпасы – ранилер келді. 11-12 ғасырларда мұнда патша резиденциясы ретінде славян қамалы, бекініс және елді мекен болған. 19 және 20 ғасырлардағы тарихшылар сақталған қорғанды Шаренца князінің аңызға толы резиденциясы деп есептеген. Алайда, 2004 және 2005 жылдардағы ғылыми зерттеулер Венцтегі (Гингст пен Трент арасында, Нойендорфер Виек жағалауында) бургвалдың Шаренцаның аристократтардың орталығы және ғибадатханасы болғанын көрсетті. Ол 1168 жылдың 16 маусымында, Аркона мүйісіндегі Яромарсбургті бағындырғаннан кейін бір күн өткен соң, Дания королі Вальдемар I және оның әскер қолбасшысы Роскильделік Абсалонға, бұрынғы келісімдерге сәйкес, қарсылықсыз берілді. 1168 жылы христиан даниялықтар Гарц бекінісін, сондай-ақ Аркона мүйісіндегі Световид ғибадатханасын қиратты. 1240 жылдан бастап неміс қоныс аударушылары келіп, Гарц ауылы пайда болды. 1316 жылы Рюген князі Вицлав III Гарцқа қала құқығын (civitatis Gartz) берді, ал ол алғаш рет 1316 және 1319 жылдары тарихи құжаттарда тіркелді. Осылайша, ол аралдағы ең көне қала саналады. 14 ғасырлық қалалық шіркеу, Санкт-Петер, бастапқыда Роскильделік Дания епископтығына қарасты. 1325 жылы Рюген, Гарцпен бірге, Померания құрамына кірді. 1478 жылы Рюген Помераниямен бірікті, ал 1648 жылы отыз жылдық соғыстан кейін Вестфалия шарты бойынша Гарц Швецияға қарады. 1815 жылы Вена конгресінің нәтижесінде ғана Гарц Пруссия қаласы болды. 1648 жыл шамасында шіркеудің мұнарасы дауылда қирап, қазіргі мұнарамен ауыстырылды. 1765 жылы болған ірі өрт көптеген үйлерді жойды. Көбінесе жолға параллель ұзын жағымен орналасқан ескі қалалық үйлер содан кейін салынды. Бүгінде қаланың экономикасы, бұрынғысы сияқты, ауыл шаруашылығына негізделген.

Қазіргі заман

1930 жылы қант диабетін зерткен Герхардт Кац Гарц қаласында Германияның алғашқы клиникалық және әлеуметтік медициналық емдеу орталығын құрды. Мекеме Ворпомерндегі Карлсбургке көшкеннен кейін, Карлсбург институтының (Қант диабетінің орталық институты) бөлімшесі Гарцта жазғы демалыс уақытында қант диабетімен ауыратын балаларды емдеуге арналған демалыс орны ретінде сақталды. 1991 жылдан бастап Гарц қаласының орталық бөлігі қала құрылысы жоспары аясында кеңінен қайта жаңартылды. Гарц қаласының жанында Deutsche Telekom 1993 жылдан бері хабар тарату станциясын пайдаланады.

Аумақтық меншік

1818-1952 жылдар аралығында Garz/Rügen Рюген округіне (Kreis Rügen, 1939 жылдан бастап Landkreis Rügen) қарасты, 1952-1955 жылдар аралығында Путбус округіне (Kreis Putbus), 1956 жылдан бастап қайтадан Рюген округіне (Kreis Rügen, 1990 жылдан бастап Landkreis), ал 2011 жылдан бастап Форпоммерн-Рюген округіне қарасты. 2001 жылдың 1 қаңтарында Гросс-Шориц Garz/Rügen қаласына қосылды. 2004 жылдың 13 маусымында сол аттас түбектің Зудары да қосылды. 2005 жылдың қаңтар айында Карниц те Гарцке қосылды.

Елтаңба

Мекленбург-Ворпомернның гербтік тізілімінде №34 ретінде тіркелді.

Ту

Қаланың туы үш тік жолақтан тұрады: көк, ақ, көк. Көк жолақтардың әрқайсысы тудың бір төрт бөлігін алып жатыр, ал ақ жолақ оның ұзындығының жартысын құрайды. Ортаңғы жолақтың ортасында қала гербі бейнеленген, герб қалқанының биіктігі тудың биіктігіне 3:5 қатынаста. Тудың жалпы пропорциясы 2:3.

Туининг

Гарцтың туысқан қаласы Нордерней Шығыс Фризияда орналасқан және Төменгі Саксония жағалауындағы Шығыс Фризия аралдарының бірі болып табылады. Қалалар Германияның 1990 жылы қайта біріккеннен кейін дереу туыс қалалар атанды.

Көлік

Қалада жақсы салынған, жалпы ұзындығы шамамен 42,5 шақырымды құрайтын велосипед жолдарының желісі бар.