Кіріспе

Валахиядағы боярлар отбасы

Қауымдастық. Крайовешти үйі, кейіннен Бранковенешти үйі – Валахиядағы боярлар отбасы. Олар елге бірнеше князь берді және шамамен 60 жыл бойы Ольтения банының (Стрехая немесе Крайова) лауазымын иеленді.

Тарих

Бірінші танымал болған мүше – белгілі бір Неагое болды, ол Сфат мүшесі және Басараб Țepeluș cel Tânăr тұсында Стрехая баны болды (1477 жылдан кейін). Оның ұлы Пырву Крайовеску (1512 жылы қайтыс болған), Ұлы Ворник, 1512 жылы Влад cel Tânăr-ды (отбасының саяси ықпалына қарсылық көрсеткен) алмастырғаннан кейін Валахия князі болған Неаго Басарабтың әкесі болды. 15 ғасырдың соңында Крайовештилер жетекші және өте бай әулет болды, Олтенияның дербес билеушілері, Осман империясының аймақтық одақтастары, княздық билік алдында, Афон тауында шіркеулер салған және Видиндегі (қазіргі Болгария) Осман кедендерін басқарған. 1520 жылдардың басында Османдықтардың басып алуы Крайовештилерді өз князьдары Раду де ла Афуматидің жағына жиналуға көндірді, олардың Сүлеймен Ұлымен жасаған келісімі Радудың жеңіліске ұшырауына және бағынуына әкелді. Крайовешти әулетінің Олтениядағы мұрагерлік желісін Влад Înecatul аяқтады, ол осыны боярлық көтерілістерді басу құралы ретінде пайдаланды. Бранковенешти арқылы әулет тағы бір рет таққа отырды: алдымен Матей Басарабпен (1632–1654 жылдары биледі), екінші рет Константин Бранковеанумен (1688–1714 жылдары биледі). Бранковенештилер Кантакузино әулетімен де байланысты болғанымен, олармен Осман империясының билігіне опасыздық жасады деген өзара айыптауларға негізделген қанды қақтығысқа түсті. Шын мәнінде, князь Константин Бранковеанудың Габсбург монархиясымен және Ұлы Петрдің Ресейімен құпия келіссөздері оның қарсыласы және мұрагері Штефан Кантакузино тарапынан жалғастырылды (оның Константинопольде өлімге кесілуінен кейін). Соңғысының құлдырауы Фанариот үкіметін орнатуға әкелді, оны Сұлтан Ахмет III қауіпсіздік шарасы ретінде күштеп енгізді. Бранковенешти-Кантакузино қақтығысы Димитри Кантемирдің Historia Hieroglyphica (Кантакузино жағын қолдайтын еңбек) еңбегінде көрініс тапқан. Әулет мүшелері 18-ші және 19-шы ғасырдың басында Валахияның саяси өмірінде қатысты және Диванға Ресейге жақтас бояр отбасыларының арасында отырды. Бан Григоре Бранковеану князь Александр Суццос қайтыс болғаннан кейін (1821 жылы) регенттік кеңестің басшысы болды. Ол Олтениялық пандурлардың ұлтшыл көшбасшысы Тюдор Владимирескуге Скарлат Каллимачидің таққа отыруына кедерес келтіру үшін үндеді, осылайша сол жылғы Фанариотқа қарсы көтеріліске жағдай жасады (ол сондай-ақ 1828–1829 жылдардағы соғыс кезінде Ресейдің басып алуын қолдады). Әулеттің соңғы өкілі Зоя Бранковеану, Маврокордато туып, 1820 жылы Бан Григоре асырап алған, князь Георге Бибескуге үйленді. Олардың ажырасуына қарамастан, мұра (Басараб Бранковеанудың мүлігі) Георге мен Зояның ұлы, князь Грегоир Бибеско Басараба (Анна де Ноайльдің әкесі) арқылы Бибеску әулетіне берілді.