1985 ж. жазылған Грег Беардың «Eon» ғылыми-фантастикалық романы. НАТО мен КСРО арасындағы соғыс қаупі, әдемі бір құбылыс және ғарыштан келген сырлы нысан!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1985 жылы Грег Беардың ғылыми фантастикалық романы. «Эон» – американдық автор Грег Беардың 1985 жылы Bluejay Books баспасында жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. «Эон» 1987 жылы Артур Кларк сыйлығына ие болды. Бұл «Жол» сериясының бірінші кітабы, одан кейін «Мәңгілік» кітабы жарық көрді.
1985 science fiction novel by Greg Bear
Eon is a science fiction novel by American author Greg Bear published by Bluejay Books in 1985. Eon was nominated for an Arthur C. Clarke Award in 1987. It is the first novel in The Way series; followed by Eternity.
Сюжет
XXI ғасырдың басында НАТО мен Кеңес Одағы екінші ядролық соғысқа қадам басқандай. Сонымен қатар, Күн жүйесінің сыртындағы аномальды энергия дүрбелеңінен кейін 290 км-лік сопақта сыртқы дене анықталды. Бұл Юноның дәл көшірмесі болған астероид. Ол Жерге жақын эксцентрлі орбитаға еніп, Жердің бәсекелес елдері осы құпия нысанды өздеріне қаратуға тырысады. Юноның ұзын осі бойында қуыс жасалып, жеті цилиндрлі бөлікке бөлінген, ал айналу арқылы жасанды гравитация қамтамасыз етілген. Бөліктер терраформацияланған, ал екінші және үшінші бөліктерде ғасырлар бойы автоматты жүйелермен сақталған қалалар орналасқан. Американдықтар бұл кішкентай әлемді "Тас", кеңестіктер "Картоп", қытайлар "Кит" (鲸), ал жасаушылары болмағандықтан "Жұмсақ мақта" деп атады. Оның ішін зерттеушілер Тастың жетінші бөлігінен "Жол" деп аталатын, астероидтың көлемінен асып түсетін дәліздің басталатынын анықтады. Тастың түпкі тұрғындары өткенде, яғни зерттеушілердің болашағында "Жолға" көшірілген. Романның басында, 2005 жылы, Тасты зерттеуді үйлестіретін комиссия төрағасы Джудит Хоффман теориялық физик Патрисия Васкезді жұмысқа алады. Васкез Тасқа келген соң, ғылыми топтардың барлық ашқандарын, соның ішінде 2005 жылы болған ядролық апатты ("Өлім") сипаттаған кітапханаларды қарауға рұқсат алады. Бұл ақпарат тек НАТО-ның кейбір ғылыми топтарына ғана белгілі. Қытай және Ресей ғылыми топтары да бар, бірақ олар саяси шектеулермен қамтылған. Тас "Өлім" тіркелген күнінен бұрын пайда болғандықтан және кітапханаларында Тастың пайда болуы туралы жазбалар жоқ болғандықтан, ғалымдар Тас басқаша болашақтан келген болуы мүмкін деген қорытындыға келеді. Бірақ, шындығында, Тас болғанымен, "Өлім" жақын арада болады және бұл саяси жағдайды нашарлатады. КСРО ғалымдарына қойылған шектеулерге наразылық білдіре отырып, Тасқа шабуыл жасауға дайындық көрсететін ғарыш шабуыл тобын дайындайды, бұл "Өлімді" және Жердегі ядролық қысты тудырып, Тастағы барлық топтардан аман қалғандарды оқшаулайды. Тасты жасағандардың ұрпақтары Васкездің болашағынан 1200 жыл өткен соң, 1 миллион километрлік "Жолда" Хексамон деп аталатын қоғамда өмір сүреді. Олар барлаушыларды жасырын бақылап отырады. Хексамонның адам тәрізді адамы Олми және оның аты белгісіз шетелдік әріптесі Франт Васкезді Тас пен "Жолдың" құпиясын ашуға жақын болған кезде ұрлап алады. Олар оны негізгі қонысы - "Аксис қаласына" алып кетеді. Төрт әріптесі оны арнайы модификацияланған V/STOL ұшағымен іздейді, ол "түтікке ілінгіш" құрылғысына қосылған, бұл ұшақты "Жолдың" ортасынан өтетін түтікшелік ерекшелікке қосылуға мүмкіндік береді. Құтқарушылар "Аксис қаласына" жақындағанда тоқтатылып, Васкезбен қайта қосылады, ол Хексамон саясатына тартылады. Оны басқарушы орган - Нексус басқарады, ол екі әлеуметтік топқа бөлінеді: дене алмасу және өмірді ұзарту технологияларын қабылдаған прогрессивті Гешелдер және консервативті Надериттер. Соңғылары Ральф Недердің есімімен аталады, ол өлімінен кейін ғасырлар бойы ядролық соғысқа деген ықылас пен қарсылықты білдірген. Хексамонға Жарта деп аталатын шетелдік басқыншылар қауіп төндіреді, олар "Жолдың" физикасына бейімделген және оның 2x10^9 километрлік (2 миллиард километрлік) нүктесінен тыс жерде тұрады. Жарталар жұлдыздың жүрегіне қақпа ашып, қызған плазманың кіруіне мүмкіндік жасау арқылы Хексамонды жоюға тырысады. Бұл қауіпке қарсы тұру үшін Хексамонның құрамындағы коалиция Нексусты басып алады. Олардың жоспарының бірінші бөлігі кейбір түтікшелі адамдардың мекенжайларын жарық жылдамдығына дейін үдетуді қамтиды. Ғалымдар осылайша туындаған шок толқыны оларды жұлдыздық плазманың жарылысынан қорғайды деп болжайды, сонымен бірге "Жол" бойындағы ашық қақпаларды жауып, жауларын - Жарталарды жояды. Олардың жоспарының екінші бөлігі Тасты "Жолдан" бөлуді талап етеді. Бұл орындалғаннан кейін, Жер орбитасында, "Өлімнен" кейін, Тасқа тағы екі Хексамон мекенжайы қосылады.
In the early 21st century, NATO and the Soviet Union are on the verge of a second nuclear war. Incidentally, a 290 km prolate spheroid has been detected following an anomalous energy burst just outside the solar system. It is an asteroid, and a duplicate of Juno. It moves into an eccentric near Earth orbit where the rival polities of Earth each try to claim this mysterious object. Juno has been hollowed out along its long axis, subdivided into seven cylindrical chambers, and rotates to provide artificial gravity. The chambers are terraformed, with the second and third containing cities that have been maintained by automatic systems for centuries. This small world is dubbed "the Stone" by the Americans, "the Potato" by the Soviets, "the Whale" (鲸) by the Chinese and "Thistledown" by its absent makers. Explorers of its interior discover that the end of the Stone's seventh chamber opens into "the Way", a corridor that extends beyond the size of the asteroid. The Stone’s original inhabitants have been evacuated into the Way at some time in its past, which is the explorers’ future. At the opening of the novel, in 2005, Judith Hoffmann, head of the commission that coordinates the exploration of the Stone, recruits theoretical physicist Patricia Vasquez, who arrives at the Stone and receives clearance for all the information discovered by the existing science teams, including libraries that describe a nuclear holocaust—"the Death"—taking place in 2005. Only some NATO science teams are privy to this information. Chinese and Russian science teams are present, but politically restricted. Since the Stone appears prior to the recorded date of the Death, and there is no record of the Stone's appearance in its libraries, the scientists reason that the Stone may come from an alternate future, but it turns out the Death is indeed imminent even with the Stone which may have in fact made the political situation worse the USSR, while protesting restrictions placed upon its scientists, trains space assault teams which attack the Stone triggering the Death and a nuclear winter on Earth which isolates survivors from all factions on the Stone. The descendants of the Stone's creators live a million kilometers into the Way and 1,200 years into Vasquez's future, in a society called the Hexamon. They have been secretly observing the explorers. Olmy, a humanoid agent of the Hexamon, and his nameless alien Frant colleague, kidnap Vasquez as she is close to discovering secrets of the Stone and the Way. They take her to Axis City, their main settlement. Four of her colleagues search for her using a specially modified V/STOL craft connected to a "tuberider", a device that allows the craft to be hitched to the tubular singularity that runs through the center of the Way. The rescuers are intercepted when they near Axis City and reunited with Vasquez, who is caught up in the politics of the Hexamon. It is presided over by a governing body, the Nexus, loosely divided into two social groups: Progressive Geshels, who embrace body swapping and life extending technologies, and conservative Naderites. The latter are named after Ralph Nader, who has become identified with empathy and opposition to nuclear war in the centuries since his death. The Hexamon is threatened by alien invaders called the Jart, who are more adapted to the physics of the Way and live beyond its 2x10^9 kilometer (2 billion kilometer) point. The Jart attempt to destroy the Hexamon by opening a gate into the heart of a star, allowing superheated plasma to enter. To counter the threat, a coalition within the Hexamon seizes control of the Nexus. The first part of their plan involves accelerating some tuberiding human habitats to near light speed. Scientists theorize that the shockwave thus generated will protect them from the blast of stellar plasma, while simultaneously sealing open gates along the Way and destroying their enemies, the Jart. The second half of their plan requires the separation of the Stone from the Way. When this is done, two more Hexamon habitats join the Stone in Earth orbit, at the time just after the Death.
Негізгі тақырыптар
Гексамон өркениетінің жоғары технологиясы, оның генетикалық инженерияны бақылауы, адамның күшейтілуі (символдық емес коммуникацияны қоса алғанда), параллель әлемдер тұжырымы, балама уақыт желілері және тіпті кеңістік-уақытты манипуляциялау сияқты тақырыптар романның соңғы жартысындағы маңызды мәселелер болып табылады. Жолдың өзі кеңістік пен уақытты кесіп өтеді: оның бетінен белгілі бір интервалмен "қақпалар" ашылуы мүмкін, олар басқа уақыт желілеріндегі, соның ішінде Жердің балама уақыт желілеріндегі кеңістіктер мен әлемдерге алып келеді. Қақпалар арқылы сауда жасау нәтижесінде бірнеше шетелдік түрлер де Гексамонның серіктесіне айналды. Ақпараттық технологиялар мен "виртуалды" әлемдер де маңызды тақырыптардың бірі. Гексамонның "қонағы" ретінде ұсталған Васкес олардың мәдениеті туралы көбірек біледі; ол олардың азаматтарына естеліктерінің және тұлғаларының толық немесе бір бөлігін сақтауға, жіберуге және көшіруге мүмкіндік беретін имплантаттар орнатылатынын жасайды. Бұл технология көптеген қабілеттерді береді. Олардың бірі – олар өздерінің виртуалды көшірмелерін ("фрагменттер" немесе "көлеңкелер" деп аталады) құруға болады, олар толық тұлғаларының функционалдық бөліктерін қамтиды және өздерінің атынан тәуелсіз жұмыс істей алады, содан кейін олардың тәжірибесін бастапқы нұсқасымен қайта біріктіре алады. Ауыр жарақат алған немесе тіпті қайтыс болған жағдайда, олардың имплантаттары (қалпына келтірілсе және зақымдалмаса) ескі денелерінің жасанды түрде қайта құрылған көшірмелеріне немесе тіпті толығымен жаңа нысандарға тұлғаларын "қайта жүктеуге" пайдаланылуы мүмкін. Алайда, олардың көптеген азаматтары тек екі "реинкарнацияға" ғана шектеледі, содан кейін олардың тұлғалары Гексамонның жадында сақталады, онда олар виртуалды түрде өмір сүруді жалғастырады. Гексамон технологиясы 21-ғасырдан келген адамдардың денелерін де қайта құруға қабілетті, кеңес командирі Мирский ашты – ол кітапханалардың бірінде қарсыластарынан басына оқ тиіп өлтірілген кезде, Тастың автоматты қорғаныс және жөндеу жүйелері осы зорлық актісіне жауап ретінде іске қосылады. Жүйе Мирскийдің қираған бас сүйегі мен миын қайта құрып, оны қайта тірілтеді, бірақ ол Гексамон имплантатынсыз болғандықтан, оның барлық естеліктерін қалпына келтіре алмайды, ал басқа физикалық және неврологиялық функциялар тек ішінара қалпына келтіріледі. Саяси және идеологиялық фракциялар арасындағы қақтығыс тағы бір маңызды тақырып. Кітап 1985 жылы, Берлин қабырғасы құлағанға және Кеңес Одағы тарағанға дейін жарық көрді, ал Медведь болжаған болашақта (роман 2005 жылы басталады) Кеңес блогы мен НАТО елдері арасындағы суық соғыс шиеленісі 21-ғасырға дейін жалғасады. Тастың пайда болуы жағдайды одан әрі тұрақсыздандырады – кеңестіктер АҚШ пен оның одақтастары Тасты тек қана озық қару-жарақ пен технологияға қол жеткізу үшін басқарады деп күдіктенеді, ал кітаптың бірінші жартысында бұл әлемді толығымен ядролық соғысқа түсіруді жеделдетеді. Кітаптың екінші жартысында идеологиялық қақтығыс тақырыбы кеңестік күшке тағайындалған қатал саяси офицерлер мен олардың озық әскери көшбасшысы Мирский арасындағы шиеленіс арқылы жалғасады. Мирский (Васкес сияқты) Тастың кітапханаларының үдемелі оқу мүмкіндіктеріне тап болғаннан кейін оларға қарсы тұрған жағдай туралы өмірді өзгертетін түсініктерге ие болады. Бұл тақырыптар "Тас иелерінің" екі негізгі фракциясы арасындағы бәсекелестік туралы көбірек білген сайын зерттеледі – радикалды, технологияны жақтаушы Гешель және консервативті және негізінен технологияға қарсы Надериттер, олар 20-ғасырдың тұтынушылардың құқықтарын қорғаушысы Ральф Надердің құрметіне аталған (Медведьдің ойдан шығарылған болашағында ол ядролық соғыста шейіт болды).
The high technology of the Hexamon civilization, with their control over genetic engineering, human augmentation (including post symbolic communication), the concept of parallel universes, alternate timelines and the manipulation of space time itself are major themes in the latter half of the novel. The Way itself cuts across space and time: "gates" may be opened through its surface at regular intervals, which lead to space and worlds occupying other timelines, including alternate timelines for the Earth. As a result of commerce through the gates, several alien species have come to be partners of the Hexamon as well. Information technology and "virtual" realms are another important theme. While being held as a "guest" of the Hexamon, Vasquez learns more about their culture; she discovers that (if they choose to) its citizens are fitted with implants that can store, transmit and replicate part or of all their memories and personality. This technology confers many abilities. One is that they can create virtual replicas of themselves (known as "partials" or "ghosts") that contain functional parts of their full personality and are able to operate independently, on their behalf, and then reintegrate their experiences with their original later. In the event of major injury or even death, their implants (if recoverable and undamaged) can be used to "reload" their personalities into artificially reconstructed replicas of their old bodies, or even into entirely new forms. However, many of its citizens are limited to only two "reincarnations" before their personalities are stored in the Hexamon's memory, where they continue to exist in virtual form. Hexamon technology is also able to reconstruct the bodies of the humans from 21st century, as the Soviet commander Mirsky discovers—when he is fatally shot in the head by his rivals during a confrontation in one of the libraries, the Stone's automatic defense and repair systems are triggered by this act of violence. The system reconstructs Mirsky's shattered skull and brain and resurrects him, but—because he lacks a Hexamon implant—it cannot recover all of his memories, and other physical and neurological functions can only be partially restored. Conflict between political and ideological factions is another major theme. The book was published in 1985, before the fall of the Berlin Wall and the dissolution of the Soviet Union, and in Bear's projected future (the novel opens in 2005), the cold war tensions between the Soviet bloc and the NATO countries continue into the 21st century. The arrival of the Stone further destabilizes the situation—the Soviets suspect that the US and its allies are controlling the Stone to gain exclusive access to advanced weapons and technology, and in the first half of the book this accelerates the world's inexorable descent into an all out nuclear war. In the second half of the book, the theme of ideological conflict is continued through the growing tensions between the hardline political officers assigned to the Soviet force, and their more moderate military leader, Mirsky, who (like Vasquez) gains life changing insights into the situation that faces them after being exposed to the accelerated learning facilities of the Stone's libraries. These themes are further explored as we learn more about the rivalries between the two major factions of the "Stoners"—the more radical, pro technology Geshel, and the more conservative and predominantly anti technological Naderites, named in honor of 20th century consumer rights advocate Ralph Nader (who, in Bear's fictional future, was martyred in the nuclear war).
Қабылдау
Дейв Лэнгфорд Eon-ды White Dwarf #85 үшін қарап шығып, "бұл ең үлкен масштабтағы әсерлі ғылыми фантастика, онда идеялар ғаламдардан да зор, бірақ адамдардың тағдыры әлі де маңызды. Сол қорқынышты, жан түршігерлік дыбысты естідің бе? Ол – Американың басқа қатал ғылыми фантастика жазушыларының қызғаныштан тістерін шырылдатып, ашуланып қалған дыбысы" деді. Kirkus Reviews оны "әсерлі және көбінесе қызықтыратын тәжірибе, бірақ кейіпкерлердің сенімсіздігінен және нашар сипаттамалардан бастап, созылған, жайсыз кіріспеге дейін, кейбір кемшіліктері бар. Тіпті оқиға қарқын алып, қызығушылық тудырғанда да, ондағы көптеген керемет идеялар толыққанды бақылауда емес. Джеймс Николл кейіпкерлер мен роман туралы: "Бұл технологиялық жағынан дамыған адамдар, бірақ олар аса зиялы емес. Егер олар зиялы болғанда, кітап әлдеқайда қысқа болар еді және сюжеті түсініктірек болар еді, бірақ ақылға сыймайтын технология мен орта қоршаған орта шынымен керемет, қиялдауға тамаша, бірақ ақырында бос" деді. Стивен Бакстер: "Бұл кітапның мәні – ғылыми фантастиканың түйіршіктей маңызды идеясы – тұжырымдамалық жаңалық: масштабтың өзгеруі, бұрын жасырылған мағынаның ашылуы. Eon-да жаңалықтар сізді шатастыратын жылдамдықпен келеді. Роман көлеміндегі идеялар тіпті еске алынбайды. Назар қою керек; бұл қазіргі заманғы Doctor Who-дың ерекше Моффат эпизодарын көру сияқты. Бірақ идеялық қуаттың шарқасуы үшін, санаңыздан өтетін таңғажайып күрделі көріністерді түсінудің қызықты сезімі үшін, қазіргі ғылыми фантастикада осымен салыстыру қиын" деді. Альма А. Хромик SF Site сайтында: "Бұл Лари Нивеннің ең нашар кітаптарындағы барлық техникалық артықшылықты, кейіпкерлерді дамытудың жеткіліксіздігімен құтқарылған ашытқы ретінде ұсынады. Бұл классика болуы мүмкін, бірақ барлық классикалар уақыт сынағынан сәтті өте бермейді. Бұл кітап, жарқын сәттеріне қарамастан, шаршаған және ескіргендей сезіледі" деп жазды.
Dave Langford reviewed Eon for White Dwarf #85, and stated that "this is impressive SF on the most colossal scale, where the concepts are bigger than universes but human beings still matter desperately. Hear that horrid grating noise? It's the sound of America's other hard SF writers gnashing their teeth in sick envy." Kirkus Reviews called it "An impressive and often absorbing enterprise, but patchy and problematic, from the unconvincing characters and poor descriptions to fizzling subplots and the prolonged, dull opening. And even when the narrative finally gathers momentum and excitement, the many dazzling ideas here are never firmly under control. James Nicoll stated about the characters and the novel: "These are technologically advanced people but they are not terribly bright. The book would be much shorter if they were and the plot would make more sense but the nonsensical technology and settings are really very fantastic, wonderful to imagine but ultimately empty." Stephen Baxter commented that "what this book is essentially about is the conceptual breakthrough, a keystone trope of science fiction: the change of scale, the revelation of a meaning previously hidden. In Eon the breakthroughs come at you with bewildering speed. Novel sized ideas are almost thrown away You do have to concentrate; it’s rather like watching a particularly Moffat esque episode of the modern Doctor Who. But for sheer ideative sugar rush, for the exhilarating sense that you almost understand as scenes of staggering complexity flicker relentlessly through your mind, it’s hard to think of a comparison in modern sf." Alma A. Hromic on SF Site felt that "it has all the technical overkill of some of the worst afflicted Larry Niven books, with very little character development as a redeeming leaven. It might be a classic, but not all classics stand the test of time too well. This book, despite its scattered points of brilliance, just reads tired, and dated."