Әкімшілік бөлімшелер

Ражанпур ауданы үш әкімшілік бөлімшеден (техсил) және 44 одақтық кеңестен тұрады.

Техсил | Одақтық кеңестер саны
------- | --------
Жампур | 19
Ражанпур | 16
Рожан | 9

Этимологиясы мен географиясы

Ражанпур ауданының географиялық ерекшеліктері 1770 жылы Махдум Шейх Ражан Шах құрған Ражанпур қаласымен байланысты. 1982 жылы ол Дера Ғазихан ауданымен біріктірілді. Ражанпур Инд өзенінің батыс жағында орналасқан. Солтүстігі Дера Ғазихан ауданымен, батысы Белуджистанның Дера Бугти ауданымен шектеседі. Шығысы Мұзаффарғар және Рахим Яр Хан аудандарымен, ал оңтүстік бөлігі Синд провинциясының Кашмор ауданымен көршілес. Ауданның батысында Сүлеймен таулары көтеріледі.

Тарих

Веда дәуірі Пәкістанның Пәнджаб аймағында гүлденген Үнді-Арий мәдениетімен сипатталады. Камбоджалар, Дардалар, Кайкаялар, Мадрастар, Пауравалар, Яудхейялар, Малавалар және Курулар ежелгі Пәнджаб аймағына шапқындап кіріп, қоныстанды және билік етті. 331 ж.б.д. Ахеменид империясын басып алғаннан кейін, Александр 50,000 әскерімен қазіргі Пәнджаб аймағына жорық жасады. Ражанпур Маурья империясы, Грек-үнді патшалығы, Кушан империясы, Гупта империясы, Ақ хундар, Кушано-Гефталиттер және Түрік және индус Шахи патшалықтарының билігінде болды. 997 ж. Сұлтан Махмуд Газнави әкесі Сәбуктегин құрған Газнавидтер әулетінің империясын иеленді. 1005 ж. ол Кабулдегі Шахилерді жеңіп, одан кейін Пәнджаб аймағын жаулап алды. Дели сұлтандығы және кейін Моғол империясы аймаққа билік етті. Пәнджаб аймағының халқы басым бөлігі мұсылман дініне көшті, себебі аймақтағы суфи миссионерлерінің дәргелері көптеп орналасқан. Моғол империясының құлдырауынан кейін, Сикх империясы Ражанпур ауданына шапқындап кіріп, басып алды. Сикх билігі кезінде мұсылмандар шектеулерге ұшырады. Британдық билік кезінде Ражанпур ауданының халқы мен маңызы артты. Басым көпшілігі мұсылман халқы Мұсылман лигасы мен Пәкістан қозғалысын қолдады. 1947 ж. Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін, аз ұлт өкілдері индустар мен сикхтер Үндістанға көшіп кетті, ал Үндістаннан келген мұсылман босқындары Ражанпур ауданына қоныстанды. Ауданның Кача аймағында әйгілі Чоту бандысы орналасқан, бірақ олар "Зарб-е-Ахан" операциясы барысында талқандалып жойылды.

Ауыл шаруашылығы

Ражанпурдың ауыл шаруашылығы толығымен каналдық суғаруға тәуелді, себебі аймақта жауын-шашын өте аз болады. Пәнджабтың бес өзені Митанкоттың жанындағы Ванг жерінде қосылады; осылайша, бұл өзендер суаруға және тұрмыстық қажеттерге сумен қамтамасыз етеді. Жаңбыр жауын-шашын маусымында (шілде-қыркүйек) жауады. Көбінесе қатты жаңбыр су тасқынына әкеп соқтырады, бірақ мұндай су тасқындары сирек болады. Ражанпур ауданында су тасқыны Көх-Сұлтан және Шахер арналарынан (шағын өзендер) сондай-ақ Индус өзенінен келеді. Ражанпур ауданы мақта және қызылша өсіруімен әйгілі, бірақ олар бидай мен күрішті де, сондай-ақ аз көлемде темекіні де өсіреді.

Бизнес

Ражанпур мақта бизнесімен де әйгілі. Бұл ауданда мақта өңдеумен айналысатын көптеген кәсіпорындар бар, олар тоқыма фабрикаларының мақтаға деген қажеттілігін қанағаттандыруда маңызды рөл атқарады. Дегенмен, халықтың бір бөлігі егіншілікпен де айналысады, ол Ражанпурдың негізгі кәсібі болып табылады.

Род-Кохи (Төбелік бұрқақтар)

Таулы бұлақтармен суарылатын ірі Род Кохи аймақтары Пәкістанның жалпы аумағының шамамен 65 пайызын құрайды және бүкіл Белуджистанды қамтиды, яғни (Макран жағалау ойпаты мен Харан жабық шөлді ойпаты). Басқа ірі таулы бұлақ аймақтары: Д.Г. Хан және Д.И. Хан, ФАТА және Азад Джамму және Кашмир. Синд провинциясында бұл жүйелер Даду ауданында (Киртар жотасы) тараған. Өзен жағалауларын есептемегенде, таулы бұлақтар/Род Кохи/Сайлаба суаруға жарамды жерлердің ауданы шамамен осылай болады. Жергілікті суару жүйесі, дәстүрлі түрде Род Кохи деп аталатын, таулы бұлақ суару жүйесі. "Род" сөзі су арнасын, ал "Кохи" сөзі тауды білдіреді. Бұл аймақтардағы басты мәселе – су тасқыны ағынын пайдалану, оның мөлшері мен таралуы уақыт және кеңістік бойынша өте өзгергіш. Жылдық жауын-шашын мөлшері аз, сенімсіз және теңсіз. Әрбір су тасқынында ағынның құрамында көп мөлшерде шөгінді болады. Судың тапшылығына қарамастан, су тасқыны ағынының көп бөлігі тиімсіз басқару салдарынан жоғалып кетеді. Шалғайдағы суару көбінесе құрғақ және шалғай жерлерде жүзеге асырылады. Бұл аймақтардағы кедейлік – маңызды мәселе. Табыс табу мен тұрмыс жағдайын жақсарту мүмкіндіктері өте шектеулі. Род Кохи суына тәуелді аудандардағы шұғыл кедейлік, су тасқынын ұтымды және ғылыми тұрғыдан басқаруды қажет етеді. Род Кохи немесе таулы бұлақ суару – төрт провинцияның барлығында қолданылатын ерекше егіс жүйесі. Солт-Батыс Шептік Провинцияда (NWFP) Д.И. Хан аймағы жүйенің басты бөлігін құрайды, ол бес ірі сала арқылы суға толады, олар жергілікті жерде "Замдар" деп аталады. Пәнджабта жүйенің маңызды бөлігі Д.Г. Хан, Ражанпур және Джампур аудандарына орналасқан. Белуджистанда бұл жүйе Бархан, Мусахаил, Лоралаи, Жоб, Болан және Ласбелла аудандарына жатады. Синд провинциясында бұл жүйе Даду және Ларкана аудандарына (Киртар жотасы) тараған. Ауыл шаруашылығының ең үлкен аумағы Белуджистанда орналасқан. Таулы бұлақ суару – маусымдық дақылдарды өсіру үшін таулы бұлақтарды өңделетін жерлерге аудару үшін дәстүрлі түрде қолданылатын жүйе. Су тасқыны мен құрғақшылықтың күрт өршуі осы егіс жүйесіне тән. Әдетте, бұл су тасқынын үлкен қашықтыққа жеткізу үшін өзеннің бір немесе екі жағында кең арнамен топырақтан жасалған бөгет салуды қамтиды. Бұл бөгеттер мен су тасымалдау жүйесін бенефициарлар/қоғамдық ұйымдар дәстүрлі технологияларды пайдалана отырып өздері салады. Шаруалар топырақтың түріне, судың үлесіне және басқа да факторларға байланысты 2 метрге дейін биіктігі бар бөгеттер салып, суды сақтайды, содан кейін егістік егіледі. Су тартылғаннан кейін, топырақта сақталған ылғалға сүйене отырып өсетін дақылдар себіледі. Жаңбыр жауса, қосымша суару қажет болмайды. Род Кохи суару шаруашылығының экономикалық маңызы – өмір сүруге жететін шаруашылық пен мал шаруашылығында, олар табыстың басты көзі болып табылады. Род Кохи аймақтарындағы таулы бұлақ суару жүйесінің тағы бір ерекшелігі – жоғары ағыста жыл бойы қол жетімді болатын көп жылдық судың болуы (Калапани деп аталады). Бұл аймақтағы тұрақты егіс шаруашылығына үлкен үлес қосады және жемшөп, жеміс-жидек және көкөніс сияқты жоғары құнды дақылдарды өсіруге пайдаланылады. Род Кохи таулы бұлақтарын дамытуға қатысты мүмкіндіктер төменде көрсетілген.

Су тасқыны

2015 жылдың шілдесінде ауыр жаңбырлардың салдарынан қала су тасқынына ұшырады. Ражанпур ауданы осы кенеттен келген су тасқынынан ауыр зардап шекті. Ражанпур ауданында су тасқыны Кох-Сұлтан және Шахер арналарынан келді. Бұл су тасқыны Ражанпурдың әртүрлі ауылдық кеңестеріне (АК) әсер етті. Жүздеген үйлер толық және ішінара зақымдалып, тұрғындары ашық аспан астында уақыт өткізуге мәжбүр болды. Қоныс аударған адамдар көшелерде және басқа да қоғамдық ғимараттарда, сондай-ақ өздерінің шақтарында (ауылдарында) баспана іздеді. 2015 жылғы су тасқынынан зардап шеккен ауылдық кеңестердің (АК) тізімі. № Халық саны Аудан/Теһсил/Ауылдық кеңес Зақымдану шамасы 01 34886 Ражанпур, Жаханпур Толық 02 34886 Фатихпур Ішінара 03 22745 Жампур Хаджжипур Ішінара 04 30978 Рожан Умер Кот Толық 05 20478 Даджыл Тал Шуамили Ішінара 06 19456 Даджыл Бурири вала Ішінара 07 21568 Даджыл Ношира Герби Ішінара 08 23789 Даджыл Нур Ішінара

Талдау

Су тасқынынан зардап шеккен Ражанпур ауданының бағалауы мен алғашқы нәтижелері бойынша 04 әкімшілік округ толығымен қирады: Жаханпур, Фатихпур, Хаджжипур және Өмір Кот. Төсек-орын, маса торы, ас үй құралдары, күнделікті тамақ дайындауға отын және гигиеналық жиынтықтар сияқты азық-түлік емес заттарға шұғыл мұқтаждық туды. Жылдық азық-түлік қоры дерлік жойылды, ал малдың көп бөлігі қырылды. Зардап шеккен халық өте қиын жағдайға тап болды және егістері кең аумақта зардап шеккендіктен кем дегенде бір жыл бойы экономикалық қиындықтарды бастан өткерді. Зардаптың ауқымы бойынша, бұл су тасқыны соңғы 40 жылда болған су тасқынынан да ауыр болды.

Орны

Митанкот – ұлы суфи сарайлық ақын Хауажа Гулам Фаридтің қасиетті орны. Бұл Кот Митанның тарихи жері. Хауажа Гулам Фаридтің жылдық мерейтойына мыңдаған оқушылары әр жылдары Ражанпурге келеді. Фазылпур – ұлы Пир/Суфи Чан Чараг Шах Саиннің, басқаша айтқанда, Горрей Шах Саиннің қасиетті орны. Бұл Фазылпурдың тарихи жері. Фазылпур Ражанпур ауданының орталық бөлігінде орналасқан. Ражанпур ауданындағы оның маңызы, әсіресе саясатта, жүректей маңызды. Фазылпурда Бутта, Гопанг, Босан, Мастои, Мохажир (Юсафзай, Шервани, Лодхи, Қуреши), Машори, Дрешак, Кораи, Тахим, Батти, Заргар (Сунара) және Моғол Патан тайпалары тұрады. Британдық кезеңде салынған Харранд бекінісі Ражанпурдың тайпалық аймағында орналасқан. Басти Абдулла – Маулана Мұхаммед Абдулланың есімімен аталып, Абдул Рашид Газидің соңғы демалыс орны ретінде де танымал. Лалгарх – Сүлеймен тауларының етегінде орналасқан. Бұл Горчани тайпасының бас кеңсесі. Бұл шағын ауыл, онда шамамен 3000 адам тұрады. Мемлекеттік мекемелерге полиция бөлімі, жоғары орта мектеп, қыздарға арналған орта мектеп, азаматтық диспансер, ветеринариялық диспансер, телефон станциясы және NADRA кеңсесі кіреді. Маари – Ражанпурдағы курорттық таулы аймақ, Мұре сияқты. Оның биіктігі 4800 фут. Жазда суық ауа-райы болады. Драгал тауының биіктігі 1645,92 метр. Ада Чираг Шах – Инд тас жолында орналасқан. Мұнда суфи Пирі Баба Чираг Шахтың қасиетті орны бар. Пәнджаб облысының Мұхаммедпур ауданындағы 1122 жедел жәрдем қызметі толыққанды жұмыс істеп тұр.