Кіріспе

Проинсиас О Монай немесе Франси Муни (28 сәуір 1922 – 28 наурыз 2006) – Ирландияның Донегал графлығындағы Гвидоре (Гаот Добхайр) ауылынан шыққан скрипкашы. Ол шебер скрипка ойнауымен және ирланд музыкасы мен мәдениетіне жасаған ерекше және мол үлесімен танымал. Ол Майрид Ни Маонайдың (скрипкашы, жетекші вокалист және ирланд халық музыкасы тобы Алтанның негізін қалаушысы) әкесі және скрипкашы Сиаран О Маонайдың әкесі.

Ерте өмір

1922 жылы Гаот Добхайрда сегіз баланың ең кішісі ретінде дүниеге келген ол, аймақтағы белгілі музыкант Ройзе Мхордың ұлы еді. Ройзе Мхор "Ұлы Piper" атанған Тарлах Мак Суибнемен бірге ойнаған. Отбасы ирланд тілінде сөйлескен, үйде дәстүрлі музыкаға мән беріліп, көптеген ирланд әндері үйретілген.

Өмір және мансап

1954 жылы ол Гаот Добхайр әйелiне, Китти Ни Галлхоирге үйлендi және үш балалары болды: Гераод О Маонай, Майрид Ни Маонай және Айн Ни Маонай (немесе Анна Муни). Франси, сонымен қатар, скрипкашы Сиаран О Маонайдың әкесi де болды. 1967 жылдан 1996 жылы зейнеткерлiкке шыққанға дейiн Гаот Добхайрдағы Луин бастауыш мектебiнде сабақ бердi. Ол 82 жасқа дейiн көптеген жергiлiктi тұрғындарға скрипкада ойнауды үйреттi. Франси сондай-ақ Гейл футболшысы болды және жергiлiктi және округтiк GAA-ға үлкен үлес қосты. Ол "Франси Мунидiң немесi", "Франси Мунидiң мазуркасы" және "Франси Мунидiң жоғарғы жерi" сияқты шығармалардың авторы ретiнде танылды. Оның ең әйгiлi әнi туған қаласы Гаот Добхайр туралы жазылған, ол "Глеантайн Глас' Гаот Добхайр" деп аталады. Бұл әндi Altan, Paul Brady, Brian Kennedy және Clannad сияқты топтар мен әншiлер орындады. Altan тобының әннiң нұсқасы 1997 жылғы Runaway Sunday альбомында жарық көрген. Шотландтық фолк-тобы Battlefield Band әндi "Paddy's Green Shamrock Shore" деп танымал еттi (олар оны 1976 жылы дебюттiк альбомы Farewell to Nova Scotia-да жазып шығарды). Ол жергiлiктi театр үшiн пантомималар жазды және көптеген әндердi ағылшын тiлiнен ирланд тiлiне аударды. 2003 жылы ол Леттеркенни шарасының президентi болғанда Оирехтас тарапынан құрметке бөлендi. Проинсиас О Маонай 2006 жылдың 28 наурызында қысқа аурудан кейiн дүниеден өттi. Оның қоштасу рәсiмi Донегал графтығында бұрын-соңды көрiлмеген ең iрi шаралардың бiрi болды, ал Скара Брей, Altan, Paul Brady және Clannad сияқты әртiстер Гаот Добхайрдағы реквиемде оған құрмет көрсеттi. 2007 жылдың 22 қарашасында Данлевидегi жаңа театрдың ашылуында оның құрметiне концерт өттi. Құрмет көрсету толығымен ирланд тiлiнде жүргiзiлдi және оның құрастырған немесе аударған аспаптық шығармалары мен әндерi, сондай-ақ оның сүйiктi әндерiнен құралды. Концертте бiрнеше аспаптық жиын, комедиялық қойылым және билер көрсетiлдi. Хорда 20-дан астам мүше (көпшiлiгi отбасы мүшелерi) және онға жуық музыкант болды.

Оның мұрасы

Франси жергілікті музыканттардың табысына зор үлес қосты, мысалы, Enya, Clannad және Skara Brae. Франсидің қызы, әнші және скрипкашы Майрид Ни Маонай, халықаралық деңгейде танымал ирландиялық халық музыкасы тобы «Альтанның» жетекші және негізін қалаушы мүшесі. Майрид Ни Маонайдың 2009 жылғы «Imeall» атты тұңғыш жеке альбомында әкесінің есіміне арнап жазған «An Fidleoir» («Скрипкашы») атты музыкалық шығармасы бар. Франсидің ұлы, гитарашы Гераид О Маонай да музыкалық талантымен және ирландиялық дәстүрлі музыкаға деген сүйіспеншілігімен белгілі. Гераид және басқа да отбасы мүшелері, мысалы, Анна Муни (немесе Анна Ни Маонай немесе Айн Ни Маонай), әлемге әйгілі Frankie Kennedy қысқы мектебі сияқты жергілікті музыкалық шараларды ұйымдастыруға белсенді қатысады. Франсидің немересі, скрипкашы Сиаран О Маонай 2003 жылы TG4 жылдың музыканты сыйлығының иегері атанды. 2000 жылдардың ортасында Сиаран О Маонай, концерттің шебері, дәстүрлі биші және әйелі Кэтлин Ник Габханмен бірге «Caitlín & Ciarán» дуэтін құрды. Дуэт 2015 жылдың 14 сәуірінде «Caitlín & Ciarán» атты тұңғыш (эпонимді) студиялық альбомын жарыққа шығарды. 2013 жылдың соңы / 2014 жылдың басында Майрид Ни Маонай, оның бауырлары Анна Ни Маонай (флейта), Гераид О Маонай (гитара) және жүрегіндегі інісі Сиаран О Маонай (скрипка және бузуки) Ирландияның Гведоре қаласында өткен Франки Кеннеди қысқы мектебінің соңғы шарасы қарсаңында «Na Mooneys» ирландиялық халық музыкасы тобын құрды, осы жерде олар алғашқы концертін өткізді. «Na Mooneys» тобы 2016 жылдың 6 қазанында өзінің тұңғыш (эпонимді) студиялық альбомын жарыққа шығарды. 2010 жылдардың соңында скрипкашы Сиаран О Маонай концерттің шебері, дәстүрлі биші және әйелі Кэтлин Ник Габханмен, сондай-ақ скрипкашы & бузуки және жетекші әнші Катал О Курраинмен бірге «CCC» триосын құрды. «CCC» тобы 2018 жылдың 19 мамырында «The High Seas» атты тұңғыш студиялық альбомын жарыққа шығарды. Шындығында, «CCC» триосы өзінің дебюттік альбомының атын, яғни «The High Seas» деп таниды.