Кіріспе

Христиан шіркеуінің қабырғасындағы кіріктірілген шкаф. Амбри (немесе альмери, амбри; орта ғасырлық almarium түрінен, лат. armārium – «құралдарды сақтауға арналған орын» сөзімен байланысты; көне фр. aumoire және қаз. armoire сөздерімен салыстырыңыз) – христиан шіркеуінің қабырғасындағы киелі ыдыстар мен киімдерді сақтауға арналған кіріктірілген шкаф. Олар кейде писинаға жақын орналасқан, бірақ көбінесе одан қарама-қарсы жақта болады. Орта ғасырларда бұл сөз жабық шкафты немесе тіпті кітап сөресін білдірген. Амбриде шарап тостағандары және басқа ыдыстар, сондай-ақ сақталған қасиетті заттар, яғни Евхаристияның қасиетті элементтері сақталады. Бұл соңғы мақсатқа қолданылу Реформацияға дейінгі шіркеулерде сирек болған, бірақ Шотландияда, Швецияда, Германияда және Италияда белгілі болды. Көбінесе қасиетті заттар алтарьдың алдында және үстінде ілінген пиксте немесе кейінірек «қасиетті заттар үйінде» сақталады. Реформация мен Триденттік реформалардан кейін Рим-католик шіркеуінде қасиетті заттар енді амбрилерде сақталмайтын болды; кейбір амбрилер науқастарды майлауға арналған майды сақтау үшін пайдаланылды. Бүгінде Рим-католик шіркеуінде қасиетті элементтерді тек киелі шатырда немесе ілінген пиксте сақтауға болады; амбриде сақтауға қазір тыйым салынған. Реформацияланған шіркеулер қасиетті заттарды сақтауды тоқтатты, сондықтан амбрилер ыдыстарды орналастыру үшін қолданылмаса, қажетсіз болып қалды. Бірақ Шотландия епископ шіркеуінде XVIII ғасырдан бері және басқа Англикан шіркеулерінде XIX ғасырдан бері (Трактариандық қайта жанданудан кейін) қасиетті заттарды сақтау қайтадан кең таралды. Англия шіркеуінде қасиетті заттар барлық қырық төрт кафедральдық шіркеуде, сондай-ақ көптеген приходтық шіркеулерде сақталады, бірақ евангелистік дәстүрдегі шіркеулерде бұл өте сирек кездеседі. АҚШ-тың Епископальдық шіркеуінде, Австралияның Англикан шіркеуінде, Аотеароа, Жаңа Зеландия және Полинезиядағы Англикан шіркеуінде, Оңтүстік Африканың Англикан шіркеуінде, сондай-ақ Канаданың Англикан шіркеуінде (приходқа байланысты әртүрлі дәрежеде құрметпен) қасиетті заттарды сақтау кең таралған. Тіпті кейбір дәстүрлі төменгі шіркеулер, мысалы, Торонтодағы Сент-Анн шіркеуі де қасиетті заттарды сақтайды.

Рим-католиктер қолданысы

Рим-католиктерде бұл құрылғы әдетте амбри деп аталады және дәстүрлі түрде шіркеудің киелі орнында (алтарь аймағында) немесе баптистерияда орналасады. Ол діни құдастарда қолданылатын майларды сақтау үшін пайдаланылады: жаңадан дінге кіргендер майы (лат. O. C.), науқастар майы (O. I.) және қасиетті хризма (S. C.). Бұрынғы ережелер оны жабылып, құлыптауды талап ететін, сондай-ақ қызғылт түсті матамен (науқастар майына сілтеме жасай отырып) немесе ақ түсті матамен (қасиетті хризма үшін) астарланып, жабылуын міндеттейтін. Есігіне әдетте "O. S." немесе "Olea Sancta" деп жазылатын. Қазіргі заманда бұл ережелер жеңілдетілді, сондықтан көптеген шіркеулер мұндай амбриді қолдануды жалғастырса да, майлар басқа тәсілдермен сақталады және кейде көрсетіледі.

Англикан шіркеулері

Ритуалдық жазбаларға сәйкес, англо-католик ритуалдары мен рәсімдерінің нұсқаулығында, кейбір епархиялардағы шіркеулерде табернакль емес, амбрийлер қолданылады, себебі епархиялық епископ солай бұйырған. Бұл амбрийлер табернакльдерге қойылатын талаптарға, оның ішінде үнемі жанған шамға және жамылғымен жабылуға сәйкес болуы керек. Науқастарға арналған қасиетті майды сақтау үшін кішігірім амбрий пайдаланылуы тиіс; ол күлгін жібекпен астарлануы керек, күлгін жамылғымен жабылуы керек және құлыпталған күйде сақталуы керек; есігіне "oleum sacrum" деп жазылуы керек. (Егер дін қызметкері шіркеуден шалқары тұрса, оған науқастарға арналған қасиетті майды үйде сақтауға рұхсат етілуі мүмкін.)