Кіріспе

Дарёш Хомайун (داریوش همایون; 1928–2011) – ирандық журналист, жазушы, зиялы және саясаткер. Ол Джамшид Амузегар кабинетінде ақпарат және туризм министрі болды, «Аяндеган» күнделікті газетінің негізін қалаушы және бір кезде «Растқахиз» партиясының жоғары дәрежелі мүшесі болған. Көшпенділікте ол Иран Конституциялық партиясының негізін қалаушылардың біріне айналды. Ол талдамалық жазбаларымен және тарихты көбінесе бейтарап бағалауымен танымал болды. Ислам Республикасын қатты сынға алған, бірақ Пахлави саясатын да сынаған оның тікелей мінезі көптеген адамдардың құрметіне ие болды, сонымен бірге көптеген жауларын да тудырды. Ол эмиграциядағы ең беделді ирандық оппозициялық лидерлерінің бірі болды.

Жастық шақ

Хомайун 1928 жылғы 27 қыркүйекте Тегеранда дүниеге келді және он төрт жасында саяси салаға қатыса бастады. Жастық шағында ол бірнеше ирандық партияның мүшесі болды, көбінесе солшыл идеялардың күшеуіне және Тудех партиясының ықпалына, соның ішінде СУМКА сияқты ұлтшыл көзқарастармен қарсылық білдірді. Ол Мохаммад Моссадықты қолдаушы ретінде бастады, бірақ Моссадықтың премьер-министрлік кезінде түрмеге қамалған еді.

Журналистік және саяси мансап

1953 жылдан кейінгі жылдары Хомайун университет оқуын аяқтап, Тегеран университетінен саяси ғылымдар докторы дәрежесін алды. Гарвардта Ниман стипендиясын аяқтаған соң, ол Франклин кітап бағдарламасының Нью-Йорк кеңсесінде Азиядағы далалық кеңесші ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Малайзия мен Индонезиядағы тарату мәселелерін бағалау мақсатында зерттеулер жүргізді. Ол ирандық "Эттелаат" күнделікті газетінде жұмыс істеді, содан кейін өте сәтті "Аяндеган" күнделікті газетін құрды. Джамшид Амузегар үкіметінде ол ақпарат және туризм министрі болды. Иран революциясына соққан оқиғалардан кейін, ол 1978 жылдың қараша айында көптеген бұрынғы шенеуніктермен бірге сыбайлас жемқорлық және биліктің теріс пайдаланылуы туралы айыптаулар бойынша тұтқындалды. 1979 жылдың 12 ақпанында, революциядан кейін ол түрмеден қашып, жасырын өмір сүрді. Он бес айдан соң ол Ираннан Түркия шекарасы арқылы Парижге кетті.

Жер аудару

Шет елде жүргенде Хомайун ықпалды саяси талдаушы, жазушы және оппозициялық көшбасшы болды. Тоқсан жылдары ол Иранның либералды демократиялық мемлекет болуына бағытталған саяси партия – Иран Конституциялық партиясын құруды бастап, көмектесті.

Жеке өмір және өлім

Дарёш Хомайун Ардешир Захедидің қарындасы Хома Захедиге үйленген. Ол 2011 жылдың 28 қаңтарында Швейцарияның Женева қаласында 82 жасында қайтыс болды.