Кіріспе

Коста-Рика мен Панамадағы Таламанка таулары – Коста-Риканың оңтүстік-шығыс жартысында және Панаманың батыс бөлігінде орналасқан тау тізбегі. Бұл тізбектің көп бөлігі және оны қоршаған аумақ Ла Амистад халықаралық паркіне кіреді, ол екі ел арасында ортақ пайдаланылады. Коста-Риканың оңтүстігіндегі бұл таулар Сан-Хоседен оңтүстік-батысқа қарай, Панамамен шекарадан әрі созылып жатыр және Коста-Рика мен Панаманың ең биік нүктелерін қамтиды, соның ішінде Cerro Chirripó және Cerro de la Muerte таулары бар. Кариб теңізі жағындағы таулардың көп бөлігі әлі зерттелмеген.

Барлау және жіктеу

Бұл аймақ Таламанка тау ормандарымен жабылған, шамамен биіктіктеріне дейін. Көп бөлігін жаңбырлы ормандар алып жатыр. биіктіктен жоғарырақ жерлерде үлкен емен ағаштары (Quercus costaricensis) басым. биіктіктен асып, ормандар субпарамо аймағына өтеді, ол бұталар мен аласа бамбук Chusquea түрлерінен тұрады. Одан жоғары Коста-Рика парамосы орналасқан, ол тропикалық альпілік шабындыр. Субпарамо және парамо өсімдіктері түнде үнемі аяздануға ұшырайды, температура жоғары немесе төмен болуы мүмкін, ең төменгі температура Чирипо тауының базалық лагерінде тіркелді (Орталық Америкадағы екінші ең төменгі көрсеткіш). Аймақ палеолимологтар тарапынан климат, өсімдіктер және өрт жиілігіндегі өзгерістерді анықтау үшін жан-жақты зерттелді (сонымен қатар Сали П. Хорнның еңбектерін қараңыз). Бұл аймақ көптеген өсімдік және жануар түрлерінің эндемизм орталығы болып табылады, сондай-ақ, қазіргі уақытта ареалдарының көп бөлігінде қорғауға алынған ірі сүтқоректілердің (Бейрдтің тапиры, пума, ягуар) және құстардың маңызды мекені болып табылады. Су электр стансасын салу жобасы Табасара жаңбыр бақаларының өмір сүруіне қауіп келтіруде.

Ұлттық парктер

Таламанка тау тізбегінде бірнеше ұлттық парктер мен қорықтар орналасқан, оның ішінде Чирипо ұлттық паркі. Кордильера де Таламанка және Ла Амистад ұлттық парктері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Бұл сонымен қатар алғашқы екіұлтты биосфералық қорық. Екі парк жерді қамтиды және парамо, ылғалды жерлер сияқты маңызды экожүйелерді қорғайды. Биік таулық парамо негізінен субальпілік ормандар мен бұталарда орналасқан, ол 3100-3300 м теңіз деңгейінен биіктікте және 3300-3819 м теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан альпілік бұталар мен шалғынды жерлерде кездеседі. Торф батпақтары – топографиялық төмендіктерде, нашар су өткізгіш жерлерде орналасқан және мезгіл-мезгіл суға толып тұратын ылғалды жерлер. Коста-Рикада олар төменгі және биік таулық аймақтарда орналасқан. Флорасы биік таулық сортаңдарға ұқсас, оның ішінде емен (Quercus spp.), Blechnum және Sphagnum тұқымдасына жататын бриофиттермен бірге өсетін өсімдіктер бар. Басқа да кең таралған тұқымдар: Rubus, Pteridium және Comarostaphyllis. Эль-Эмпальме торф батпағы ауыл шаруашылығының қысымына көбірек ұшырайды, ал биіктік артқан сайын флораның әртүрлілігі арта түседі.