Кіріспе

2006 жылғы Макс Барри романы

«Компания» – Макс Барридің 2006 жылғы романы. Бұл Барридің 2003 жылы жарық көрген «Дженифер Губернамент» романынан кейінгі үшінші жарияланған туындысы. Роман оқиғасы қазіргі заманғы корпорацияда өрбітеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сиэтл қаласындағы Zephyr Holdings Incorporated компаниясындағы оқиға, компанияның қандай бизнеспен айналысатынын анықтау қиын болатын қарапайым ғимаратта өрбиді. Компанияның ерекшелігі – оның құпиялылығы және корпоративтік жаргонға үлкен тәуелділігі, осы арқылы ол шындықтан және қатал жағдайлардан қашып тыналады. Жаңа түлек Стивен Джонс кеңседе құнды нәрсе – пончик ұрланғаннан кейін көп ұзамай Оқу-сату бөлімінде жұмыстың бірінші күніне келеді. Басты сюжеттік желілердің бірі – Роджердің жоғалған пончиктың құпиясын ашу үшін детектив рөлін мойнына алуы, оқиғаның барысын созады. Джонс, тәжірибелі әріптестерінен гөрі менеджерінің қалауымен көтеріледі. Уақыт өте келе және мағынасыздықтар жиналған сайын, Джонс өзінің жұмысының логикалық қателіктерін ескере отырып, бір ғимараттың әртүрлі қабаттарына тапсырыстарды сатудың бар екеніне сене бастайды. Жоғары басшылықпен кездесу үшін алдын ала жазылу қажет, ал жазылу үшін орта деңгейдегі менеджерлердің келісімі керек. Менеджерлер компанияның қабылдаған саясатынан тыс сұрақтар қойғандарды жұмыстан шығарады. Қызметкерлер шығындарды қысқарту мақсатымен кездейсоқ түрде немесе аутсорсингке жіберіледі, ал шығындарды консолидациялау тақырыбы үнемі көтеріледі. Бас директордың қабатына кіргенде, Джонс Зефирдің мағынасын ашатын аянға жетеді: бас директордың қабаты – бос шатыр, ал нақты жұмыс қол жеткізе алмайтын 13-қабатта жүзеге асырылады. Бас директор Даниэль Клаусман әдетте қарапайым күзетші болып көрінеді, бірақ жасырын түрде Zephyr қызметкерлеріне корпоративтік ортада максималды тиімділікке жету үшін зертханалық сынақтар жүргізеді. Альфалар деп аталатын таңдалған топ Zephyr-де олардың стратегиялары байқалатын нәтижелерге әкелетінін талдау үшін қалады, ал Джонс өзін Альфалардың қатарына қосылған деп санайды. Басты кіріс көзі – Zephyr қызметкерлерінде жүргізілген зерттеулердің нәтижелеріне негізделген Omega Management System корпоративтік өзін-өзі жетілдіру кітаптарының сатуынан түседі. Адамдықтан безген және мүмкін емес және қатыгез идеалдарға берілгендіктен, Джонс Альфа тобын және осылайша Zephyr Holdings-ті іштен құлатуға шешім қабылдайды. Сонымен қатар, ол әдемі Ева Янтисске қатты тартылып, оның Zephyr қызметкерлеріне деген ашық цинизміне және корпоративтік ортадағы жалпы этиканы елемеуіне қарсы тұрады. Өзінің бағытына қалдырылған Zephyr Holdings компаниясы үнемі шығындарды үнемдеу үшін қысқартылады, бірақ компанияның адам басына шаққандағы шығындары артып, қызметкерлер саны азайғанда жағдай шатастырады. Бұл жағдай бақылаудан шығып, Zephyr холдингі тайпалық шайқас алаңына айналады, әр басшы бақылау мен манипуляция үшін пирогтың ең жақсы бөліктерін тартып алады, нәтижесінде жоғары басшылықта ақылға сыймайтын аз сандағы нақты қызметкерлер қалады. Өрескел әдепсіздік пен кесуден шаршаған Джонс, тек қана құзырсыз және жемқорлар қалғанда, жоғары басшыны отставкаға кетуге мәжбүрлеу үшін қалған қызметкерлермен бірге көтеріліс ұйымдастырады, бірақ Альфа тобы өзінің нақты, бұрыс мақсатын ашпау үшін жауап бере алмайды. Алайда, бассыз және аяқ-қолынан айырылған Альфа тобы Zephyr корпорациясының экспериментін тоқтатудың қажеті жоқ деп санайды және оны тиімді етуге болады. Соңғы қарсылық актісі ретінде Джонс құпия 13-қабатты ғимараттың қалған бөлігімен байланыстырады, осылайша барлық қызметкерлер олар туралы жасалған файлдарды және нәтижелерді анықтау үшін жүргізілген сынақтарды оқи алады. Ашуға булыққан Zephyr Corporation қызметкерлері көтеріліс шығарып, 13-қабатқа шабуыл жасайды, нәтижесінде жалған компания құлайды. Zephyr Holdings Incorporated компаниясының құлдырауынан кейін Джонс пен Ева қайтадан кездеседі, екеуінің де ешқандай өзгеріс болмағанын, соңғысы корпорациялардың өз қателіктерінен сабақ ала алмайтынына сенімді екенін, ал біріншісі компанияның ең маңызды бөлігі оның пайдасы емес, оның өмірін құрайтын адамдар, қызметкерлер екенін айтады.

Кино, теледидар немесе театрлық бейімделулер

Universal Pictures романының экрандық құқықтарын сатып алды, оны Стив Пинк өңдейтін болады. Том Шэдяк пен Майкл Бостик «Shady Acres» компаниясы арқылы фильмді өндіреді.